Araştırma Makalesi

Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi

Cilt: 52 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi

Öz

Türkiye’nin Ulusal Katkı Beyanında yer alan karbonsuzlaştırma hedeflerine ulaşması, ulaşım sektöründe temiz teknolojilerin yaygınlaşmasını gerektirmektedir. Elektrikli araçlar bu dönüşümde merkezi bir rol oynarken, batarya ve depolama teknolojilerinde kullanılan hammaddeler ve kritik mineraller ise bu bağlamda öne çıkmaktadır. Üretim ve dış ticaret verileri incelendiğinde, Türkiye’nin gerekli malzemelerin tedariğinde göze çarpan dışa bağımlılığı kırılganlık yaratmakta ve bu nedenle de kritik mineraller için sanayi ve teknoloji politikalarının geliştirilmesi önem kazanmaktadır. Küresel bağlamda da, Çin’in hammadde kaynaklarına hâkimiyeti ve ABD-Çin gerilimleri bu alandaki riskleri artırmaktadır. Çalışmanın amacı, elektrikli araçlar için gerekli hammaddelerden olan kritik minerallerin dış ticaret ve üretim verileri üzerinden piyasa analizini yaparak Türkiye’deki mevcut durumu değerlendirmek ve sürdürülebilir dönüşümün sağlanması için bu sektörde atılabilecek adımlara yönelik öneriler geliştirmektir. Analiz sonuçları, Türkiye’nin yerli üretim, Ar-Ge ve tedarik zincirini güçlendirme politikalarıyla sektörel entegrasyon sağlamasının, özellikle kritik minerallerin rekabet gücünün artırılması ve sürdürülebilir dönüşümün sağlanabilmesi için gerekli olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Depolama, kritik mineraller, piyasa analizi, Türkiye, politika önerileri, küresel fiyatlar

Kaynakça

  1. Kaynaklar AKGÖK, Y. ve ŞAHİNER, M. (2017), Dünyada ve Türkiye’de Lityum. https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/maden-serisi/img/LİTYUM.pdf
  2. ALISTAR, B. (2025), Redwood Materials diverts its huge battery hoard toward the AI energy boom, https://www.businessinsider.com/redwood-materials-battery-energy-storage-ai-2025-6
  3. ARCHER, C. (2022), Graphite stocks: investors are behind, consider investing in 2023. https://investingstrategy.co.uk/stock-tips/graphite-stocks-investors-are-behind-consider-investing-in-2023/
  4. ARIKAN, F. (2023), Dünyada ve Türkiye’de Kuvars, Kuvarsit ve Kuvars Kumu. https://www.mta.gov.tr/v3.0/hizmetler/heyelan-haritalari
  5. BENCHMARK. (2024), Lithium Price Assessments. https://www.benchmarkminerals.com/lithium-prices
  6. BHUTADA, G. (2022), Visualizing 25 Years of Lithium Production, by Country. https://www.visualcapitalist.com/visualizing-25-years-of-lithium-production-by-country/
  7. CAREY, N. (2025), European EV battery material startups make recycling breakthroughs. https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/european-ev-battery-material-startups-make-recycling-breakthroughs-2025-02-13/
  8. CEFAI, S. (2023), Spotlight on sulfate: Volatility expected in manganese sulfate amid supply and processing capacity bottlenecks. https://www.fastmarkets.com/insights/volatility-expected-in-manganese-sulfate/
  9. COHEN, J. (2023), Resource realism: The geopolitics of critical mineral supply chains. Geopolitics. https://www.goldmansachs.com/insights/articles/resource-realism-the-geopolitics-of-critical-mineral-supply-chains.html
  10. DINLEN, İ. (2022), Dünyada ve Türkiye’de Demir. https://www.mta.gov.tr/v3.0/sayfalar/bilgi-merkezi/maden-serisi/dunyada_turkiyede_demir_1.pdf

Kaynak Göster

APA
Gündüz, I. İ., Erden Topal, Y., & Erdil, E. (2025). Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi, 52(1), 119-151. https://izlik.org/JA47LS99DH
AMA
1.Gündüz Iİ, Erden Topal Y, Erdil E. Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi. 2025;52(1):119-151. https://izlik.org/JA47LS99DH
Chicago
Gündüz, Ilgın İrem, Yelda Erden Topal, ve Erkan Erdil. 2025. “Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi”. ODTÜ Gelişme Dergisi 52 (1): 119-51. https://izlik.org/JA47LS99DH.
EndNote
Gündüz Iİ, Erden Topal Y, Erdil E (01 Haziran 2025) Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi 52 1 119–151.
IEEE
[1]I. İ. Gündüz, Y. Erden Topal, ve E. Erdil, “Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi”, ODTÜ Gelişme Dergisi, c. 52, sy 1, ss. 119–151, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47LS99DH
ISNAD
Gündüz, Ilgın İrem - Erden Topal, Yelda - Erdil, Erkan. “Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi”. ODTÜ Gelişme Dergisi 52/1 (01 Haziran 2025): 119-151. https://izlik.org/JA47LS99DH.
JAMA
1.Gündüz Iİ, Erden Topal Y, Erdil E. Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi. 2025;52:119–151.
MLA
Gündüz, Ilgın İrem, vd. “Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi”. ODTÜ Gelişme Dergisi, c. 52, sy 1, Haziran 2025, ss. 119-51, https://izlik.org/JA47LS99DH.
Vancouver
1.Ilgın İrem Gündüz, Yelda Erden Topal, Erkan Erdil. Ulaşım sektörünün sürdürülebilir dönüşümünde kritik malzemelerin rolü: Elektrikli araç bataryalarındaki kritik minerallerin durum değerlendirmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2025;52(1):119-51. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47LS99DH