Teknolojinin silahlaşması: Yapay Zekâ ve yarı iletken rekabetinde güç, güvenlik ve orta güçler

This article examines how artificial intelligence and semiconductor technologies have become decisive strategic factors in international relations. Focusing on U.S.–China competition, it argues that great power rivalry now extends beyond the military realm to supply chains, innovation ecosystems, and technology policies, reshaping global order and alliance dynamics. The study highlights how technological dependencies influence states’ security and economic strategies, creating the risk of a “technological bifurcation” of the liberal order. It further identifies “chip nationalism” as an emerging phenomenon, as states prioritize national security over efficiency. Middle powers such as Taiwan, South Korea, and the Netherlands play critical roles in either balancing or intensifying great power rivalry. By proposing a technology-centered dependency typology, the article contributes to understanding power distribution in an era where technological divides may redefine the future of the liberal international order.

Bu makale, yapay zekâ ve yarı iletken teknolojilerinin uluslararası ilişkilerde stratejik önemi artan unsurlar haline geldiğini ortaya koymaktadır. Özellikle ABD–Çin rekabeti bağlamında, bu teknolojilerin uluslararası düzeni, ittifak ilişkilerini ve orta güçlerin konumunu nasıl dönüştürdüğü incelenmektedir. Bulgular, büyük güç rekabetinin askeri alanın ötesine geçerek tedarik zincirleri, inovasyon ekosistemleri ve teknoloji politikaları üzerinden küresel dengeleri yeniden şekillendirdiğini göstermektedir. Teknolojik bağımlılıkların devletlerin güvenlik ve ekonomik stratejilerini derinden etkilediği; bunun da liberal uluslararası düzeni “teknolojik bölünme” riskiyle karşı karşıya bıraktığı anlaşılmaktadır. Çalışma ayrıca, devletlerin güvenliği üretim verimliliğinin önüne koymasıyla ortaya çıkan “çip ulusalcılığı” olgusunu tartışmakta ve Tayvan, Güney Kore, Hollanda gibi orta güçlerin rekabette oynadığı kritik rolü vurgulamaktadır. Sonuç olarak makale, teknoloji odaklı bağımlılık tipolojisi önererek, teknolojik bölünmelerin liberal uluslararası düzenin geleceğini nasıl şekillendirebileceğine dair yeni bir çerçeve sunmaktadır.