Pomological Characteristics of Some Olive Cultivars Grown in Karaman (Bucakkışla) Ecological Conditions

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 2 , 100 - 107 , 15.12.2025

Said Efe Dost , Yılmaz Sesli

https://doi.org/10.51532/meyve.1674784

https://izlik.org/JA25UZ97RK

Öz

This study was carried out to determine the pomological characteristics of four olive cultivars (Çiltopak, Eşek Zeytini, Ayvalık, and Gemlik) grown in Bucakkışla Village of Karaman Province. According to the findings, Eşek zeytini had the highest values in many traits, including fruit width (20.37 mm), fruit length (34.01 mm), fruit weight (8.05 g), flesh weight (6.82 g), 100-fruit weight (804.50 g), and flesh percentage (84.61 %). Çiltopak ranked second after Eşek Zeytini in fruit width (19.35 mm), seed weight (1.03 g), and 100-seed weight (100.87 g), and had the highest seed width (9.07 mm) among all cultivars. In terms of fruit weight, Ayvalık and Gemlik varieties had lower values (2.67 and 2.72 g, respectively). The highest seed shape index was found in the Eşek Zeytini variety (3.31). All measured traits were statistically significant (p<0.0001). These results provide scientific data for variety selection in olive cultivation in the ecological conditions of Karaman (Bucakkışla).

Anahtar Kelimeler

Olive (Olea europaea L.) , Fruit characteristics , Cultivar comparison , Location

Karaman (Bucakkışla) Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Bazı Zeytin Çeşitlerinin Pomolojik Özellikleri

https://izlik.org/JA25UZ97RK

Öz

Bu çalışma, Karaman İli Bucakkışla Köyü'nde yetiştirilen dört zeytin çeşidinin (Çiltopak, Eşek Zeytini, Ayvalık ve Gemlik) pomolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre Eşek Zeytini çeşidi meyve eni (20.37mm), meyve uzunluğu (34.01mm), meyve ağırlığı (8.05g), et ağırlığı (6.82g), 100-meyve ağırlığı (804.50g) ve et oranı (%84.61) olmak üzere birçok özellikte en yüksek değerlere sahip olmuştur. Çiltopak çeşidi meyve eni (19.35mm), çekirdek ağırlığı (1.03g) ve 100-çekirdek ağırlığı ile (100.87g) Eşek Zeytini'nden sonra ikinci sırada yer almış ve tüm çeşitler arasında en yüksek çekirdek enine (9.07mm) sahip olmuştur. Meyve ağırlığı açısından Ayvalık ve Gemlik çeşitleri sırasıyla (2.67 ve 2.72g) ile daha düşük değerlere sahip olmuştur. En yüksek çekirdek şekil indeksi Eşek Zeytini çeşidinde (3.31) saptanmıştır. Ölçülen tüm özellikler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.0001). Bu sonuçlar, Karaman (Bucakkışla) ekolojik koşullarında zeytin yetiştiriciliğinde çeşit seçimi için bilimsel bir veri sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Zeytin (Olea europaea L.) , Meyve özellikleri , Çeşit karşılaştırması , Lokasyon

Kaynakça

• Anonim, 2025. Karaman İl Meteoroloji müdürlüğü veri tabanı. Kişisel görüşme. Karaman, (15.08.2025).
• Anonim, 2023. Karaman İl Tarım ve Orman Bakanlığı İstatistik veri tabanı. Bitkisel ve Hayvansal Üretim Şubesi Müdürlüğü. Karaman.
• Aktepe Tangu N, Akçay ME, Bilen E, 2016. Bazı ümitvar sofralık zeytin tiplerinin pomolojik özellikleri. Bahçe 45(2): 55-5. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/506030
• Arslan D, Bayram E, Kunter B, 2023. Pomological and biochemical characterization of different olive (Olea europaea L.) cultivars in semi-arid conditions. Scientia Horticulturae 311: 111-785. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2022.111785
• Covas MI, 2007. Olive oil and the cardiovascular system. Pharmacological Research 55(3): 175–186. https://doi.org/10.1016/j.phrs.2007.01.010
• Çavuşoğlu A, 1980. Ege Bölgesinin Belli Başlı Yerli ve Yabancı Zeytin Çeşitlerinin Pomolojik Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Sonuç Raporu. Zeytincilik Araştırma Enstitüsü, İzmir.
• Çetin Ö, Mete N, Şahin M, Sefer F, Kaya H, Güloğlu U, Hakan M, Uluçay N, 2016. Memecik x Uslu Melezi (F1) Zeytin Genotiplerinin Pomolojik Özellikleri. Zeytin Bilimi 6(1): 9-14.
• Demir Y, Öztürk B, 2024. İç Anadolu Bölgesi'nde alternatif zeytin çeşitlerinin adaptasyon özellikleri. Ziraat ve Tarım Bilimleri Dergisi 20(1): 55–66.
• Efe R, Soykan A, Sönmez S, 2009. Sıcaklık Şartlarının Türkiye`de Zeytinin (Olea europaea subsp. europaea) Yetişmesine, Fenolojik ve Pomolojik Özelliklerine Etki. Ekoloji 18(70): 17-26.
• Estruch R, Ros E, Salas-Salvadó J, 2013. Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine 368: 1279–1290. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1200303
• FAO, 2023. FAOSTAT: Crops and livestock products. http://www.fao.org/faostat
• Gündoğdu K, Kaynaş K, 2016. Türkiye’de zeytin yetiştiriciliğinde yeni bölgelerin önemi: İç Anadolu örneği. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi 9(1): 34–40.
• Kara H, Özkan G, Demirtaş İ, 2023. Zeytin çeşitlerinin İç Anadolu koşullarındaki performanslarının fenolik bileşikler açısından değerlendirilmesi. Bitkisel Üretim Araştırma Dergisi 12(2): 135-144.
• Khadivi A, Mirheidari F, Moradi Y, Paryan S, 2022, Identification of the promising olive (Olea europaea L.) cultivars based on morphological and pomological characters. Food Sci Nutr. 10: 1299-1311.
• Lopez-Escalona A, Torres M, Navarro J, Romero F, 2022. Impact of water stress on the morphological and phenolic characteristics of olive cultivars. Agronomy 12(6): 1251. https://doi.org/10.3390/agronomy12061251
• Özdemir ER, Gündoğdu MA, Şeker M, 2023. Gökçeada Zeytin Çeşidinin Pomolojik Özellikleri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi 11(1): 132-138. DOI:10.33202/comuagri 1259325.
• Öztürk B, Demir Y, 2024. Karaman ilinde yetiştirilen zeytin çeşitlerinin pomolojik özelliklerinin karşılaştırılması. Anadolu Ziraat Dergisi 29(2): 102–111.
• Javed U, Manzoor A, Mustafa R, Hussain T, Ali İ, Akram MT, Liaquat M, Satti L, Quddus A, Ahmad İ, 2024. Morphological and Yield-related Pomological Characterization of Introduced Olive (Olea europea) Cultivars in Raınfed Area of Pothowar Punjab. Pak. J. Biotechnol 21(2): 494-500.
• Sağlıker HA, Darıcı C, 2005, Doðu Akdeniz Bölgesinde iki farklı ana materyalde yetişen Olea europaea L., Pinus brutiaten. ve Pistacia terebinthus L. topraklarında karbon mineralizasyonu. Ekoloji 14(54): 20-24.
• Sevgin N, Caner S, 2020. Mardin ve Şırnak illerinde yetiştiriciliği yapılan bazı zeytin genotiplerinin meyve ve yağ özelliklerinin belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 7(1): 54-59.
• Schwingshackl L, Hoffmann G, 2015. Olive oil consumption and risk of cardiovascular disease: Meta-analysis of cohort studies. Lipids in Health and Disease 14: 123. https://doi.org/10.1186/s12944-015-0127-6.
• Tehrani FR, Rahmani H, Asgari S, 2025. The protective effects of olive oil on cardiovascular biomarkers: A systematic review and meta-analysis. Nutrition Reviews 83(1): 12–24.
• Tunç Y, Yılmaz KU, 2023. Hatay İli Hassa İlçesi Ekolojik Şartlarında Yerli ve Yabancı Bazı Zeytin (Olea europaea L.) Çeşitlerinin Adaptasyonu. Ahi Ziraat Der/J Ahi Agri. 3(1): 8-21.
• TÜİK, 2023. Bitkisel Üretim İstatistikleri, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr
• UPOV, 2025. TG/99/4, Olive, 2011-10-20 (2011). UPOV (International Union for The Protection of New Varieties of Plants Geneva) Olive Kriteri-10.04.2025. UPOV, Geneva, İsviçre. https://www.upov.int/edocs/tgdocs/en/tg099.pdf e
• Visioli F, Galli C, 2024. Biological properties of olive oil phytochemicals. Critical Reviews in Food Science and Nutrition 64(2): 200–215. https://doi.org/10.1080/10408398.2022.2066764
• Yıldırım S, Bayraktar M, Korkmaz A, 2025. Zeytin çeşitlerinde morfolojik varyasyonların kuraklık stresi altındaki tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi 34(1), 77–89.