Export and Import Based Competitiveness Analysis of Fruits and Nuts under HS Chapter 08

Öz

Edible fruits and nuts constitute a strategically important product group in international agricultural trade, as they clearly reflect countries’ comparative advantages and trade structures. This study analyzes the competitiveness of countries in the context of HS Chapter 08 by adopting a multi-dimensional approach based on both export- and import-oriented indicators. The analysis relies on data covering the 2013–2024 period obtained from the Trademap database. To capture different dimensions of trade competitiveness, the study simultaneously employs the Revealed Comparative Advantage (RCA) index, Relative Export Advantage (RXA), Relative Import Advantage (RMA), Relative Trade Advantage (RTA), and the logarithmic Revealed Competitiveness (lnRC) index. The results indicate a pronounced differentiation in competitiveness across countries within HS Chapter 08 and demonstrate that analyses based solely on export-oriented indicators provide a limited representation of countries’ actual competitive positions. In particular, Chile, Peru, and Ecuador exhibit strong and persistent competitive advantages, whereas Türkiye displays a positive but fluctuating competitiveness pattern over time. Overall, the findings highlight that incorporating multiple trade competitiveness indicators yields a more robust and comprehensive assessment of international competitiveness in fruit trade, thereby offering a meaningful methodological contribution to the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Fruit Trade
• International Trade
• Trade Competitiveness
• Comparative Advantages

HS 08 Faslında Meyve ve Sert Kabuklu Ürünlerde İhracat ve İthalat Temelli Rekabet Analizi

Öz

Uluslararası tarım ticaretinde önemli bir paya sahip olan yenilebilir meyveler ve sert kabuklu ürünler, ülkelerin karşılaştırmalı üstünlüklerinin ve ticaret yapılarını net biçimde yansıtan ürün grupları arasında yer almaktadır. Bu çalışma, HS 08 faslı kapsamında ülkelerin rekabet gücünü ihracat ve ithalat temelli göstergeler aracılığıyla çok boyutlu olarak analiz etmektedir. Çalışmada 2013–2024 dönemine ait veriler, Trademap veri tabanından temin edilmiştir. Rekabet gücünün ihracat uzmanlaşması, ithalat eğilimleri ve net ticaret avantajı boyutlarını birlikte değerlendirmek amacıyla Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (RCA), Göreli İhracat Avantajı (RXA), Göreli İthalat Avantajı (RMA), Göreli Ticaret Avantajı (RTA) ve lnRC göstergeleri eş zamanlı olarak kullanılmıştır. Bulgular, HS 08 faslında rekabet gücünün ülkeler arasında belirgin biçimde ayrıştığını ve yalnızca ihracat temelli göstergelere dayalı analizlerin ülkelerin gerçek rekabetçi konumlarını tam olarak yansıtmakta yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Özellikle Şili, Peru ve Ekvador’un yüksek ve istikrarlı bir rekabet avantajına sahip olduğu, Türkiye’nin ise pozitif ancak dönemsel dalgalanmalar içeren bir rekabet yapısı sergilediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tarım ticaretinde rekabet gücünün değerlendirilmesinde çoklu göstergelerin birlikte kullanımının yöntemsel açıdan daha güçlü ve açıklayıcı sonuçlar sunduğunu göstermektedir..

Anahtar Kelimeler

• Meyve Ticareti
• Uluslararası Ticaret
• Dış Ticarette Rekabet Gücü
• Karşılaştırmalı Üstünlükler

Kaynakça

1. Akay B, Yıldız Ö, Yavuz B, Türk B, 2023. Türkiye’nin Yaş Meyve Ürünlerindeki Rekabet Gücünün İncelenmesi. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences 9: 453-464.
2. Aşık B, Ellibeş E, 2020. Türkiye ve AB Üye Ülkeleri Arasında Narenciye Sektörünün Rekabet Analizi. Journal of Statistics and Applied Sciences 1(1): 11-22.
3. Balassa B, 1965. Trade Liberalisation and “Revealed” Comparative Advantage 1. The Manchester School 33(2): 99-123.
4. Bashimov G, 2016. Elma İhracatında Türkiye'nin Karşılaştırmalı Üstünlüğü. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 13(2): 9-15.
5. Bashimov G, 2022. Sert Çekirdekli Meyve İhracatında Rekabet Gücünün Analizi: Özbekistan Örneği. Meyve Bilimi 9(2): 53-60.
6. Bojnec S, Fertő I, 2016. Export Competitiveness of the European Union in Fruit and Vegetable Products in The Global Markets. Agricultural Economics/Zemědělská Ekonomika 62(7): 299-310.
7. Dalum B, Laursen K, Villumsen G, 1998. Structural Change in OECD Export Specialisation Patterns: De-Specialisation and ‘Stickiness’. International Review of Applied Economics 12(3): 423-443.
8. Duru S, Hayran S, Gül A, 2022. Türkiye’de Sert Çekirdekli Meyvelerin Üretimi ve İhracatta Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi. Bahçe 51(1): 29-36.

9. Fertő I, Hubbard LJ, 2003. Revealed Comparative Advantage and Competitiveness in Hungarian Agri-Food Sectors. World Economy 26(2): 247-259.
10. Hinloopen J, Van Marrewijk C, 2001. On The Empirical Distribution of the Balassa Index. Weltwirtschaftliches Archiv 137(1): 1-35.
11. International Trade Centre (ITC), 2025. Trademap Database. Erişim Tarihi: 12.01.2026 https://www.trademap.org
12. Kadakoğlu B, Bayav A, Karlı B, 2024. Vişnede Küresel Rekabet Gücü ve Türkiye’nin Üretim Projeksiyonu. Meyve Bilimi 11(2): 68-78.
13. Laursen K, 2015. Revealed Comparative Advantage and the Alternatives as Measures of International Specialization. Eurasian Business Review 5(1): 99-115.
14. Matkovski B, Zekić S, Đokić D, Jurjević Ž, Đurić I, 2021. Export Competitiveness of Agri-Food Sector During the EU Integration Process: Evidence from the Western Balkans. Foods 11(1): 10.
15. Özözen S, 2023. Türkiye’nin Narenciye Sektöründe Karşılaştırmalı Rekabet Gücü. Yönetim Bilimleri Dergisi 21(Cumhuriyetin 100. Yılı Özel Sayısı) 944-967.
16. Paksoy ST, 2025. Türkiye’nin Akdeniz Havzası Ülkeleri ile Turunçgil Rekabet Gücünün Karşılaştırmalı Analizi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi 18(3): 935-952.
17. Süygün MS, 2021. Taze ve Kuru Kayısı Ürünlerinde Türkiye’nin Uluslararası Rekabet Gücü. Global Journal of Economics and Business Studies 10(20): 72-80.
18. Şahin D, 2016. Yaş Meyve ve Sebze Sektörünün Dış Ticaret Yapısının Analizi: Türkiye ve BRIC Ülkeleri Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(2): 28-47.
19. Turgut M, Ersöz C, 2024. Narenciye Sektörünün İhracat Performansı: Hedef Pazar Analizi. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi 4(1), 62-79.
20. Vollrath TL, 1991. A Theoretical Evaluation of Alternative Trade Intensity Measures of Revealed Comparative Advantage. Weltwirtschaftliches Archiv 127(2): 265-280.
21. Widodo T, 2009. Comparative Advantage: Theory, Empirical Measures and Case Studies. Review of Economic and Business Studies (REBS) 4: 57-82.