AN EXAMİNATİON OF THE ACTİVİTİES İN THE 5TH GRADE TURKİSH TEXTBOOK (BOOK 2) FROM THE PERSPECTİVE OF EDUCATİONAL SCİENTİFİC APPROACHES

Öz

The aim of this study is to examine the activities in the second book of the 5th grade Turkish textbook in terms of educational approaches (traditional, behaviorist, cognitive, and constructivist). A qualitative research method was adopted in the study, and document analysis was used as the data collection technique. The data source consists of the activities in the textbook, and the data were analyzed using content analysis. The findings indicate that the activities include a combination of different learning approaches. In particular, the prevalence of activities aimed at developing students’ skills in interpreting, making inferences, analyzing, and relating learning to daily life reveals the dominance of constructivist and cognitive approaches. However, question–answer activities based on factual knowledge and repetition practices reflect traces of traditional and behaviorist approaches. Thematic analysis shows that in the “Traditions” theme cultural values and social interaction; in the “Communication and Social Relations” theme empathy, family, and communication; and in the “Healthy Living” theme awareness of healthy lifestyle and behavior development are prominent. In conclusion, the activities in the textbook provide a multidimensional structure that contributes not only to students’ language skills but also to their thinking, interpretation, and value development processes.

Anahtar Kelimeler

• Turkish language teaching
• Textbook analysis
• Educational approaches
• Constructivist approach
• Content analysis

5. SINIF TÜRKÇE DERS KİTABI (2. KİTAP) ETKİNLİKLERİNİN EĞİTİM BİLİMSEL YAKLAŞIMLAR AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, 5. sınıf Türkçe ders kitabının ikinci kitabında yer alan etkinlikleri eğitim bilimsel yaklaşımlar (geleneksel, davranışçı, bilişsel ve yapılandırmacı) açısından incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Veri kaynağını ders kitabında yer alan etkinlikler oluşturmakta olup, veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, etkinliklerin farklı öğrenme yaklaşımlarını bir arada barındırdığını göstermektedir. Öğrencilerin yorum yapma, çıkarımda bulunma, analiz etme ve günlük yaşamla ilişki kurma becerilerini geliştirmeye yönelik etkinliklerin yoğunluğu, yapılandırmacı ve bilişsel yaklaşımların baskın olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bilgiye dayalı soru-cevap etkinlikleri ve tekrar uygulamaları geleneksel ve davranışçı yaklaşımın izlerini yansıtmaktadır. Temalar bazında yapılan incelemede, “Geleneklerimiz” temasında kültürel değerler ve sosyal etkileşim; “İletişim ve Sosyal İlişkiler” temasında empati, aile ve iletişim; “Sağlıklı Yaşıyorum” temasında ise sağlıklı yaşam bilinci ve davranış geliştirme ön plana çıkmaktadır. Ders kitabındaki etkinliklerin, öğrencilerin dil becerlerinin yanı sıra düşünme, yorumlama ve değer geliştirme süreçlerine katkı sağlayan çok yönlü bir yapı sunduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• türkçe öğretimi
• ders kitabı incelemesi
• eğitim bilimsel yaklaşımlar
• yapılandırmacı yaklaşım
• içerik analizi

Teşekkür

Çalışmada rehberlik eden Dr. Öğr. Üyesi Nermin ER AYDEMİR hocama teşekkürlerimi sunuyorum.

Kaynakça

1. Aydın, N. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Etnoloji. International Humanities and Social Science Review (IHSSR), 2(2), sayfa aralığı.
2. Arslan, A. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli erdem–değer–eylem çerçevesinin incelenmesi. Temel Eğitim / Primary Education, 27, 106–121. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1758139
3. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
4. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Erdem–Değer–Eylem Çerçevesi: Duyarlılık. https://tymm.meb.gov.tr/beceriler/erdem-deger-eylem-cercevesi
5. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). 5. sınıf Türkçe ders kitabı (2. kitap). Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
6. Mete, F., Çiçek, S., & Asar, A. (2022). Türkçe ders kitaplarındaki dil bilgisi konuları: Yapılandırmacı yaklaşım öncesi ve sonrası. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(2), 363–384.
7. Özkan, U. B. (2021). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi (4. baskı). Pegem Akademi.
8. Pehlivan, A., Aydın, İ. S., Yalınkılıç, K., & Azizoğlu, N. İ. (Ed.). (2024). Dil bilgisi öğretimi (4. baskı). Pegem Akademi.

9. Ülçay, O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim, Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70–75.