YAYIN ETİĞİ VE COPE İLKELERİ
Mergen Geleceğin Fikir Liderleri dergisi, yayın süreçlerinde bilimsel dürüstlük, akademik tarafsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini esas almaktadır. Dergi, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan etik ilke, standart ve akış şemalarını benimsemekte ve editoryal süreçlerini bu ilkeler doğrultusunda yürütmektedir.
Dergide yayımlanan tüm çalışmalar bilimsel etik kurallarına uygun olmak zorundadır. Yayın sürecine katılan yazarlar, editörler, hakemler ve yayın kurulu üyeleri etik sorumluluklarını yerine getirmekle yükümlüdür.
Hakemlik Politikası
Mergen Geleceğin Fikir Liderleri dergisi çift taraflı kör hakemlik sistemini uygulamaktadır. Bu sistemde hakemler yazarların kimlik bilgilerine, yazarlar ise hakemlerin kimlik bilgilerine erişemez.
Dergiye gönderilen çalışmalar öncelikle editöryal ön incelemeye tabi tutulur. Ön inceleme aşamasında çalışmanın derginin amaç ve kapsamına uygunluğu, bilimsel yeterliliği, yazım kurallarına uygunluğu ve etik ilkelere uyumu değerlendirilir.
Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemlerden gelen raporlar doğrultusunda çalışma kabul edilebilir, düzeltme talep edilebilir veya reddedilebilir. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda ek hakem görüşü talep etme hakkını saklı tutar.
İntihal ve Benzerlik Politikası
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar intihal.net yazılımı kullanılarak benzerlik taramasından geçirilir.
Genel benzerlik oranının %15'in üzerinde olması durumunda çalışma editöryal incelemeye alınır. İntihal oranı %20'nin üzerindeki makaleler intihal olarak nitelendirilir.
Aşağıdaki durumlar etik ihlal kapsamında değerlendirilir:
- İntihal
- Kaynak göstermeden alıntı yapma
- Aşırı alıntı kullanımı
- Veri uydurma
- Veri tahrifatı
- Sonuçların kasıtlı biçimde değiştirilmesi
- Dilimleme yayın (salami publication)
- Mükerrer yayın
- Haksız yazarlık
- Hayalet yazarlık
Etik ihlal tespit edilen çalışmalar değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında reddedilebilir veya yayımlanmış ise geri çekilebilir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Yazarlar dergiye gönderdikleri çalışmaların özgün olduğunu taahhüt ederler.
Gönderilen çalışma;
- Daha önce yayımlanmamış olmalıdır.
- Başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmamalıdır.
- Bilimsel araştırma ve yayın etiğine uygun hazırlanmış olmalıdır.
- Kullanılan tüm kaynakları eksiksiz biçimde göstermelidir.
Yazarlar çalışmanın hazırlanmasına bilimsel katkı sağlamayan kişileri yazar olarak gösteremezler. Benzer şekilde çalışmaya önemli katkı sunan kişilerin yazar listesinden çıkarılması da etik ihlal olarak kabul edilir.
Çalışmanın yayımlanmasından sonra önemli bir hata veya etik sorun fark edilmesi durumunda yazarlar editörlüğü derhal bilgilendirmekle yükümlüdür.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Hakemler değerlendirme sürecini tarafsızlık, gizlilik ve bilimsel nesnellik ilkeleri doğrultusunda yürütmek zorundadır.
Hakemler;
- Değerlendirdikleri çalışmaları gizli tutmalıdır.
- Çalışmayı üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
- Bilimsel gerekçelere dayalı değerlendirme yapmalıdır.
- Kişisel eleştirilerden kaçınmalıdır.
- Çıkar çatışması bulunan çalışmaları değerlendirmemelidir.
Hakemler intihal, etik ihlal veya bilimsel usulsüzlük şüphesi tespit etmeleri halinde editörlüğü bilgilendirmelidir.
Editörlerin Etik Sorumlulukları
Editörler değerlendirme süreçlerinde tamamen akademik ölçütlere göre hareket eder.
Editörler;
- Tarafsız davranmak,
- Hakemlik sürecinin gizliliğini korumak,
- Çıkar çatışmalarını önlemek,
- Bilimsel niteliği esas almak,
- Etik ihlal iddialarını incelemek,
- Gerektiğinde düzeltme veya geri çekme işlemlerini yürütmek
ile yükümlüdür.
Editörler değerlendirme sürecinde yazarların;
- Cinsiyetini,
- Yaşını,
- Etnik kökenini,
- Milliyetini,
- Dini görüşünü,
- Siyasi görüşünü,
- Kurumsal aidiyetini
karar sürecine dahil etmez.
Çıkar Çatışması Politikası
Yazarlar, hakemler, editörler ve yayın kurulu üyeleri olası çıkar çatışmalarını editörlüğe bildirmekle yükümlüdür.
Maddi, akademik, kurumsal veya kişisel ilişkilerden kaynaklanabilecek çıkar çatışmaları değerlendirme sürecinin tarafsızlığını etkileyebileceğinden bu durumlar editörlük tarafından ayrıca incelenir.
Düzeltme, Geri Çekme ve Yayından Kaldırma Politikası
Yayımlanmış çalışmalarda önemli hata veya etik ihlal tespit edilmesi durumunda COPE rehberleri doğrultusunda aşağıdaki işlemler uygulanabilir:
- Düzeltme (Correction)
- Editoryal Açıklama (Editorial Note)
- Geri Çekme (Retraction)
- Yayından Kaldırma (Removal)
Bu süreçler bilimsel kayıtların güvenilirliğini korumak amacıyla yürütülür.
Şikâyet ve İtiraz Politikası
Yazarlar, hakemler ve okuyucular yayın süreçlerine ilişkin şikâyet ve itirazlarını dergi editörlüğüne iletebilirler.
Başvurular tarafsız biçimde değerlendirilir ve gerekli durumlarda COPE akış şemaları doğrultusunda işlem yapılır. Bu süreçte makale ile ilgili karar mektuplarını ksımi olarak veya tam olarak açıklanabilir.
Şikâyetler derginin iletişim adresleri veya DergiPark sistemi üzerinden iletilebilir.
Açık Erişim Politikası
Mergen Fikir Liderleri Dergisi açık erişim ilkesini benimsemektedir. Tüm içerikler ücretsiz olarak erişime sunulmaktadır.
Okuyuculardan erişim ücreti talep edilmez.
Ücret Politikası
Dergi makale gönderim, değerlendirme ve yayımlama süreçlerinin hiçbir aşamasında yazarlardan ücret talep etmez.
Başvuru ücreti, değerlendirme ücreti, hakemlik ücreti veya makale işlem ücreti (APC) uygulanmamaktadır.
Lisanslama Politikası
Dergide yayımlanan içerikler aksi belirtilmedikçe Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında yayımlanmaktadır.
Bu lisans kapsamında eserler uygun atıf yapılması ve ticari amaçla kullanılmaması şartıyla paylaşılabilir, çoğaltılabilir ve uyarlanabilir.
Son Hükümler
Mergen Geleceğin Fikir Liderleri dergisi, yayın etiğiyle ilgili ortaya çıkabilecek tüm durumlarda COPE tarafından yayımlanan güncel ilke, standart ve akış şemalarını esas alır. Bu politikada açıkça düzenlenmeyen hususlarda editörlük kurulu bilimsel yayıncılık ilkeleri doğrultusunda karar verme yetkisine sahiptir.