Araştırma Makalesi

Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti

Cilt: 29 Sayı: 56 11 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, sigara bağımlılığıyla ilişkin bilişsel yanlılık araştırmalarında kullanılabilecek geçerli ve standarttı yapılmış görsel veri seti oluşturmaktır. Bu amaçla öncelikle, sigara ile ilişkili ve ilişkisiz resimlerden oluşan fotoğraflar; pasif bağlamda ve aktif bağlamda sigara kullanan ve kullanmayan iki gruba sunularak katılımcıların resimleri tanıma hızları karşılaştırılmıştır. Daha sonrasında ise aynı görsel set sunularak katılımcılardan derecelendirme deneyini uygulamaları istenmiştir. Bulgular, sigara görsel veri setinin Türk örneklemi tarafından tanınabilen ve aşina oldukları görseller olduğunu göstermiştir. Sigara kullanan bireyler, sigara ile ilgili uyarıcılara nötr uyarıcılardan daha hızlı tepki vermiştir. Ayrıca pasif resimlerin tanınabilirliği aktif resimlere göre daha hızlı olmuştur. Sonuç olarak, oluşturulan sigara görsel veri seti, Türk örneklemi üzerinde geçerli ve standardize edilmiş bir settir. Türk örneklemi üzerinde yapılacak sigara bağımlılığı bilişsel yanlılık ölçüm ve modifikasyonu çalışmalarında bu veri seti kullanılabilecektir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

alındı

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Arslan İşanç, B., (2021). Sigara kullanan bireylerde depresif belirtiler ve öfke ifade biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yakın Doğu Üniversitesi.
  2. Begh, R., Munafò, M. R., Shiffman, S., Ferguson, S. G., Nichols, L., Mohammed, M. A., Holder, R. L., Sutton, S., & Aveyard, P. (2013). Attentional bias retraining in cigarette smokers attempting smoking cessation (ARTS): Study protocol for a double blind randomised controlled trial. BMC Public Health, 13, 1176.
  3. Bozkurt, N. ve Bozkurt, A. İ. (2016). Nikotin bağımlılığını belirlemede fagerström nikotin bağımlılık testinin (FBNT) değerlendirilmesi ve nikotin bağımlılığı için yeni bir test oluşturulması. Pamukkale Tıp Dergisi, 9(1), 45.
  4. Bradley, B. P., Field, M., Mogg, K., & De Houwer, J. (2004). Attentional and evaluative biases for smoking cues in nicotine dependence: Component processes of biases in visual orienting. Behavioural Pharmacology, 15(1), 29–36.
  5. Bradley, B. P., Mogg, K., Wright, T. & Field, M. (2003). Attentional bias in drug dependence: vigilance for cigarette-related cues in smokers. Psychology of Addictive Behaviors,17 (1), 66-72.
  6. Brathwaite, R., Addo, J., Kunst, A. E., Agyemang, C., Owusu-Dabo, E., De-Graft Aikins, A., Beune, E., Meeks, K., Klipstein-Grobusch, K, Bahendeka, S., Mockenhaupt, F., P., Amoah, S., Galbete, C., Schulze, M., B., Danquah, I., & Smeeth, L. (2017). Smoking prevalence differs by location of residence among ghanaians in africa and europe: The rodam study. Plos One, 12(5), E0177291.
  7. Brathwaite, R., Guesdon, W., Kühn, S., & Mackey, S. (2017). Smoking cue-reactivity in the human brain: A meta-analysis of fmrı studies. Psychiatry Research: Neuroimaging, 259, 1–9.
  8. Carter, B. L., & Tiffany, S. T. (1999). Meta-analysis of cue-reactivity in addiction research. Addiction, 94(3), 327–340.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Duyusal Süreçler, Algı ve Performans, Hafıza ve Dikkat, Madde Bağımlılığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülşilan Belet *
0009-0001-9485-0828
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Ali Umar
0009-0002-1329-0548
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Sevgül Türkoğlu
0000-0002-4309-1825
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Yayımlanma Tarihi

11 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

14 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 56

Kaynak Göster

APA
Belet, G., Umar, A., & Türkoğlu, S. (2026). Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti. Türk Psikoloji Yazıları, 29(56), 88-102. https://izlik.org/JA99SH36YD
AMA
1.Belet G, Umar A, Türkoğlu S. Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti. Türk Psikoloji Yazıları. 2026;29(56):88-102. https://izlik.org/JA99SH36YD
Chicago
Belet, Gülşilan, Ali Umar, ve Sevgül Türkoğlu. 2026. “Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti”. Türk Psikoloji Yazıları 29 (56): 88-102. https://izlik.org/JA99SH36YD.
EndNote
Belet G, Umar A, Türkoğlu S (01 Temmuz 2026) Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti. Türk Psikoloji Yazıları 29 56 88–102.
IEEE
[1]G. Belet, A. Umar, ve S. Türkoğlu, “Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti”, Türk Psikoloji Yazıları, c. 29, sy 56, ss. 88–102, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99SH36YD
ISNAD
Belet, Gülşilan - Umar, Ali - Türkoğlu, Sevgül. “Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti”. Türk Psikoloji Yazıları 29/56 (01 Temmuz 2026): 88-102. https://izlik.org/JA99SH36YD.
JAMA
1.Belet G, Umar A, Türkoğlu S. Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti. Türk Psikoloji Yazıları. 2026;29:88–102.
MLA
Belet, Gülşilan, vd. “Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti”. Türk Psikoloji Yazıları, c. 29, sy 56, Temmuz 2026, ss. 88-102, https://izlik.org/JA99SH36YD.
Vancouver
1.Gülşilan Belet, Ali Umar, Sevgül Türkoğlu. Türk Sigara Resim Setinin Geçerliği ve Standardizasyonu: Sigara Bilişsel Yanlılık Paradigmaları İçin Görsel Veri Seti. Türk Psikoloji Yazıları [Internet]. 01 Temmuz 2026;29(56):88-102. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99SH36YD