Derleme

Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme

Cilt: 28 Sayı: 55 26 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme

Öz

Olaysal bellek, insanların hatıralarını içeriğini ve uzay-zamansal bağlamlarını barındırarak bilinçli şekilde hatırlamasını içerir. Olaysal bellekte görülen etkilerden biri olan yakınlık etkisi katılımcıların art arda hatırladığı kelimelerin çalışma listesinde yakın konumlanmış olması şeklinde tanımlanabilir. Bu gözden geçirme makalesinde yakınlık etkisinin önemi, büyüklüğünü etkileyen faktörler, çeşitli deney manipülasyonlarından nasıl etkilendiği, farklı görevler de göz önünde bulundurularak literatürdeki bulgular ile tartışılmıştır. Ayrıca, yakınlık etkisini açıklamayı hedefleyen farklı mekanizmalar ve olaysal bellek modelleri, bu bulgular ışığında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma TÜBİTAK121K256 kodlu proje ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Anderson, J. R., & Matessa, M. (1997). A production system theory of serial memory. Psychological Review, 104(4), 728–748. https://doi.org/10.1037/0033-295X.104.4.728
  2. Atkinson, R. C., & Shiffrin, R. M. (1968). Human memory: A proposed system and its control processes. In K. W.
  3. Atkinson, R. C., & Shiffrin, R. M. (1971). The control of short-term memory. Scientific American, 225(2), 82–90. https://doi.org/10.1038/scientificamerican0871-82
  4. Bhatarah, P., Ward, G., & Tan, L. (2006). Examining the relationship between free recall and immediate serial recall: The effect of concurrent task performance. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 32(2), 215–229. https://doi.org/10.1037/0278-7393.32.2.215
  5. Bouffard, N., Stokes, J., Kramer, H. J., & Ekstrom, A. D. (2018). Temporal encoding strategies result in boosts to final free recall performance comparable to spatial ones. Memory & cognition, 46(1), 17–31. https://doi.org/10.3758/s13421-017-0742-z
  6. Brown, G. D. A., Neath, I., & Chater, N. (2007). A temporal ratio model of memory. Psychological Review, 114(3), 539–576. https://doi.org/10.1037/0033-295X.114.3.539
  7. Burgess, N., & Hitch, G. J. (2006). A revised model of short-term memory and long-term learning of verbal sequences. Journal of Memory and Language, 55(4), 627–652. https://doi.org/10.1016/j.jml.2006.08.005
  8. Caplan, J. B., Rehani, M., & Andrews, J. C. (2014). Associations compete directly in memory. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 67(5), 955–978. https://doi.org/10.1080/17470218.2013.838591

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hafıza ve Dikkat

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

5 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Kaşgöz, E., & Kılıç, A. (2025). Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme. Türk Psikoloji Yazıları, 28(55), 53-71. https://doi.org/10.31828/tpy13019976
AMA
1.Kaşgöz E, Kılıç A. Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme. Türk Psikoloji Yazıları. 2025;28(55):53-71. doi:10.31828/tpy13019976
Chicago
Kaşgöz, Elif, ve Aslı Kılıç. 2025. “Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Psikoloji Yazıları 28 (55): 53-71. https://doi.org/10.31828/tpy13019976.
EndNote
Kaşgöz E, Kılıç A (01 Aralık 2025) Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme. Türk Psikoloji Yazıları 28 55 53–71.
IEEE
[1]E. Kaşgöz ve A. Kılıç, “Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme”, Türk Psikoloji Yazıları, c. 28, sy 55, ss. 53–71, Ara. 2025, doi: 10.31828/tpy13019976.
ISNAD
Kaşgöz, Elif - Kılıç, Aslı. “Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Psikoloji Yazıları 28/55 (01 Aralık 2025): 53-71. https://doi.org/10.31828/tpy13019976.
JAMA
1.Kaşgöz E, Kılıç A. Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme. Türk Psikoloji Yazıları. 2025;28:53–71.
MLA
Kaşgöz, Elif, ve Aslı Kılıç. “Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme”. Türk Psikoloji Yazıları, c. 28, sy 55, Aralık 2025, ss. 53-71, doi:10.31828/tpy13019976.
Vancouver
1.Elif Kaşgöz, Aslı Kılıç. Olaysal Bellekte Yakınlık Etkisi Üzerine Bir Gözden Geçirme. Türk Psikoloji Yazıları. 01 Aralık 2025;28(55):53-71. doi:10.31828/tpy13019976