ESER SÖZLEŞMESİNDE AYIBA KARŞI TEKEFFÜL BORCU

Öz

Eser sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül hükümleri, yüklenici tarafından meydana getirilen eserin sözleşmeye, teknik kurallara ve iş sahibinin sözleşmeden beklediği amaca uygun olmasını güvence altına alması bakımından büyük bir öneme sahiptir. Nitekim eser sözleşmesinin temelinde yüklenicinin belirli bir sonucu meydana getirme borcu yer almakta olup, ortaya konulan eserin sözleşmeye uygun nitelikte olması sözleşmenin gereği gibi ifası açısından belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu nedenle eserin ayıplı olması, taraflar arasındaki menfaat dengesini doğrudan etkileyen ve çoğu zaman hukuki uyuşmazlıklara yol açan bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Uygulamada eserdeki ayıbın tespiti, ayıbın gizli veya açık ayıp olarak nitelendirilmesi, iş sahibinin muayene ve ihbar yükümlülüğünün kapsamı, yüklenicinin ayıplardan doğan sorumluluğunun şartları ve bu sorumluluğun sınırları ile iş sahibine tanınan seçimlik hakların kullanımı hususlarında çeşitli sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Özellikle ayıbın belirlenmesi ve değerlendirilmesi, iş sahibinin ayıba karşı sahip olduğu hakların kapsamı ile bu hakların hangi koşullar altında kullanılabileceği ve yüklenicinin sorumluluğunun sınırlarının tespiti hem doktrinde hem de yargı uygulamasında önemini koruyan konular arasında yer almaktadır. Bu durum, ayıba karşı tekeffül hükümlerinin hem teorik hem de pratik açıdan daha açık ve sistematik bir şekilde değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda eser sözleşmesinde ayıba karşı tekeffül hükümleri, sözleşme güvenliğinin sağlanması ve taraflar arasındaki menfaat dengesinin korunması bakımından önemli bir işlev üstlenmektedir. Söz konusu hükümler, bir yandan iş sahibini ayıplı esere karşı korurken diğer yandan yüklenicinin sorumluluğunun sınırlarını belirleyerek sözleşmesel ilişkide hukuki belirliliğin sağlanmasına katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle ayıba karşı tekeffül kurumunun teorik temellerinin ve uygulamadaki görünümünün açık ve sistematik biçimde ele alınması, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların sağlıklı bir şekilde çözümlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eser Sözleşmesi
• Ayıplı İfa
• Yüklenicinin Sorumluluğu
• İş Sahibine Tanınan Haklar
• Ayıptan Doğan Hakların Kullanımı

Kaynakça

1. Akçaal, Mehmet. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024.
2. Akipek Öcal, Şebnem ve İlhan Kara. Tüketici Hukuku Ders Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2023.
3. Akkanat, Halil. “Taşeronluk Sözleşmesinde Önemli Meseleler.” Gelir Paylaşımlı İnşaat Sözleşmesi Çalıştayı. Der. Emrehan İnal. İstanbul: On İki Levha Yayınları, 2015: (ss. 7-70).
4. Aksoy Dursun, Sanem. “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinde Eksik İş Kavramı ve Kavramın Ayıplı İşten Farkları”. Legal Hukuk Dergisi. 9/101 (2011): (ss. 1845-1860).
5. Antalya, O. Gökhan, Faruk Acar, Çisil Durgun Arslan, Başak Görgeç ve Işıl Yelkenci. Borçlar Hukuku Genel Hükümler Ders Kitabı. Cilt V/1. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025.
6. Aral, Fahrettin ve Hasan Ayrancı. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024.
7. Arkan, Sabih. Ticarî İşletme Hukuku. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, 2025.
8. Aslan, İ. Yılmaz. 6502 Sayılı Kanuna Göre Tüketici Hukuku. Ankara: Ekin Yayınevi, 2022.

9. Ayan, Mehmet. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2020.
10. Aydoğdu, Murat ve Nalan Kahveci. Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. Ankara: Adalet Yayınevi, 2019.
11. Aydoğdu, Murat ve Nalan Tuncer. Tüketici Hukuku Özet Kitap. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
12. Aydoğdu, Murat ve Serdar Nart. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
13. Ayhan, Rıza, Hayrettin Çağlar ve Mehmet Özdamar. Ticari İşletme Hukuku: Genel Esaslar. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024.
14. Bilgili, Fatih, Ertan Demirkapı ve Alper Özboyacı. Ticari İşletme Hukuku. Ankara: Dora Yayıncılık, 2023.
15. Bozer, Ali ve Celal Göle. Ticari İşletme Hukuku. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları, 2023.
16. Bozkurt, Tamer. Ticarî İşletme Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024. Büyükay, Yusuf. Eser Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınları, 2019.
17. Çetiner, Bilgehan, Andreas Furrer ve Markus Müller-Chen. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2022.
18. Dağdelen, Ahmet Hakan. “Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Ayıplı İfanın Yarattığı Yan Zarardan İş Sahibi Karşısında Sorumluluğu”. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2 (2023): (ss. 1373-1394).
19. Dayınlarlı, Kemal. İstisna Akdinde Müteahhidin ve İş Sahibinin Temerrüdü: Hüküm ve Sonuçları. Ankara: Dayınlarlı Yayıncılık, 2008.
20. Deryal, Yahya ve Yakup Korkmaz. Tüketici Hukuku Ders Kitabı. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
21. Durak, Yasemin. “Arsa Payı Karşılığı Kat Yapımı Sözleşmesi”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 6/3 (2016): (ss. 207-252).
22. Eren, Fikret ve İpek Yücer. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Legem Yayınevi, 2024.
23. Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Legem Yayınevi, 2024.
24. Gümüş, Mustafa Alper. Borçlar Hukuku Özel Hükümler Kısa Ders Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2024.
25. Günay, Erhan. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025.
26. Gündoğdu, Fatih. Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Vadededen Önce İşi Başkasına Yaptırma Hakkı (TBK m. 473 f.2). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2019.
27. Günergök, Özcan ve Şaban Kayıhan. Borçlar Hukuku Dersleri (Genel Hükümler). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2024.
28. Hatemi, Hüseyin ve K. Emre Gökyayla. Borçlar Hukuku Genel Bölüm. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2025.
29. Hızır, Fatma. “Türk Borçlar Kanunu md. 473/II Kapsamında İş Sahibinin İşin Devamını Üçüncü Kişiye Verme Hakkı”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 9/33 (2018): (ss. 583–608).
30. Karakurt, Güler Gümüşsoy. Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Borca Aykırılığının Önceden Belli Olması. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2017.
31. Kayıhan, Şaban. Ticaret Hukuku. İstanbul: Umuttepe Yayınları, 2024. Kılıçoğlu, Ahmet M. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Turhan Kitabevi, 2025.
32. Kılıçoğlu, Ahmet M. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Ankara: Turhan Kitabevi, 2024.
33. Kır Çelik, Şebnem Tansu. “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmelerinde TBK m. 473/II Hükmünün Uygulanması”. Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16 (2017): (ss. 111-126).
34. Kırmızı, Mustafa. Eser Sözleşmesi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi. Ankara: Bilge Yayınevi, 2022.
35. Koyuncu, Berk Kenan. “Ayıp Nedeniyle Eser Sözleşmesinden Dönme Hakkının Kullanılabilmesi İçin TBK m. 475 Hükmünde Öngörülen Şartlar ve Sınırlamaya Dair Bir Değerlendirme”. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 11/145–146 (2016): (ss. 1069-1093).
36. Kurt, Leyla Müjde. Yüklenicinin Eseri Teslim Borcunda Temerrüdü. Ankara: Yetkin Yayınları, 2012.
37. Oğuzman, M. Kemal ve M. Turgut Öz. Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2024.
38. Olacak, Tolga. Eser Sözleşmesinde Ayıplı İfa Nedeniyle İşsahibinin Sözleşmeden Dönme Hakkı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
39. Ozanemre Yayla, H. Tolunay. Borçlar Hukuku Genel Hükümler: Örnekli ve Şemalı Konu Anlatımı. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2023.Öktem, Seda. “Eser Sözleşmesinde İş Sahibinin Ayıptan Doğan Hakları”. İstanbul Barosu Dergisi. 80/5 (2006): (ss. 1947-1965).
40. Öz, M. Turgut. İş Sahibinin Eser Sözleşmesinden Dönmesi. İstanbul: Aristo Yayınevi, 2021.
41. Özdemir, Hayrunnisa. “Eser Sözleşmesi”. Borçlar Hukuku Özel Hükümler. Der., M. Turgut Öz. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023: (ss. 491-657).
42. Özdemir, Hayrunnisa. “Türk-İsviçre Borçlar Kanununda Ayıptan Doğan Sorumlulukta Zamanaşımı Süreleri”. Terazi Hukuk Dergisi. 16/176 (2021): (ss. 775–784).
43. Özkan, Sema Deniz. “Eser Sözleşmesinde Eksik İfa”. İstanbul Barosu Dergisi. 89/6 (2015): (ss. 219–244).
44. Öztürk, Muammer ve Zeki Gözütok. Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması. Ankara: Yetkin Yayınları, 2023.
45. Poroy, Reha ve Hamdi Yasaman. Ticari İşletme Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2025.
46. Seçer, Öz. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi. Ankara: Yetkin Yayınları, 2023.
47. Sürer, Metin ve Bahadır Demir. “Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Eser Sözleşmesinde Ayıp Sebebiyle Sorumluluk”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 14/1 (2023): (ss. 232–243).
48. Şahin, Turan. “Borçlar Kanunu ve 6098 Sayılı Yeni Türk Borçlar Kanunu Kapsamında Yüklenicinin Ayıba Karşı Tekeffül Borcu”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 1/2 (2016): (ss. 135-157).
49. Şahin, Turan. Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Eseri Teslim Borcunu İfada Temerrüdü. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2012.
50. Şahiniz, Cevdet Salih. Teoride ve Uygulamada Eser Sözleşmelerinde Yüklenicinin Eksik İfa (Eksik İş) ve Ayıplı İfadan Sorumluluğu. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024.
51. Şener, Oruç Hami. Ticari İşletme Hukuku Ders Kitabı. 3. Baskıdan 4. Tıpkı Basım. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2025.
52. Tandoğan, Haluk. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri Cilt 2. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2010.
53. Tanrıverdi, Alper. “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde Arsa Sahibinin İnşaattaki Ayıp Sebebiyle Sahip Olduğu Haklar”. İstanbul Barosu Dergisi. 88/3 (2014): (ss. 266–281).
54. Tercier, Pierre, Pascal Pichonnaz ve H. Murat Develioğlu. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.
55. Tiryaki Özlük, Betül. “Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Uygun Olmayan Talimat ile Bağlılığı”. Adalet Dergisi. 74 (2025): (ss. 765–787).
56. Turanboy, Asuman. “Yargıtay Kararlarına Göre Müteahhidin Teslimden Sonra İnşaatdaki Noksan ve Bozukluklardan Doğan Mesuliyeti”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 41/1-4 (1989-1990): (ss. 151–189).
57. Uçar, Ayhan. “İstisna Sözleşmesinde Ayıba Karşı Tekeffül Borcu, Hukuki Mahiyeti ve Diğer Bazı Sözleşmelerle Karşılaştırılması”. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 1/1 (1997): (ss. 31-67).
58. Uçar, Ayhan. İstisna Sözleşmesinde Müteahhidin Ayıba Karşı Tekeffül Borcu. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2003.
59. Yavuz, Cevdet, Faruk Acar ve Burak Özen. Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler. İstanbul: Beta Yayınları, 2024.
60. Yavuz, Nihat. Ayıplı İfa. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2012.
61. Yener, Mehmet Deniz. “Eser Sözleşmesinde Müteahhidin Ayıba Karşı Tekeffül Borcu ve İş Sahibinin Hakları”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 4/1 (2009): (ss. 155-176).
62. Yünlü, Semih. “Eser Sözleşmesinde Yüklenicinin Ağır Kusuru ve Buna İlişkin Zamanaşımı Süresi”. İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 1/3 (2014): (ss. 103-116).
63. Zevkliler, Aydın ve K. Emre Gökyayla. Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri. İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2024.