Araştırma Makalesi

Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme

Sayı: 2 31 Aralık 2021
  • Serhat Özkan
PDF İndir

Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme

Öz

Profesyonel spor, adil rekabet adına cinsiyet ayrımının keskin bir şekilde sürdürüldüğü bir alandır. Pek çok spor otoritesi gibi, Uluslararası Atletizm Federasyonu (IAAF) da spor müsabakalarında kadın kategorisinde yarışacak sporcular için birtakım kabul edilebilirlik kriterleri getirmektedir. Federasyon’un yayımladığı son düzenlemeler, testosteron hormonu belli bir düzeyin üzerinde olan kadınların, kadınlar kategorisinde yarışa katılmasını engellemektedir. Hiperandrojen olarak adlandırılan bu kadınlar yarışabilmek için hormon baskılayıcı ilaç almak ya da sporu terk etmek zorunda kalmaktadır. Federasyon’a göre, testosteron düzeyi belli bir eşiğin üstünde olan kadınların rakiplerine karşı biyolojik bir avantajı vardır, dolayısıyla kadınlar kategorisinde adil bir rekabetin sağlanması için kabul edilebilirlik kriterleri gereklidir. Bu kriterlerin dışarıda bıraktığı kadınlardan önce Dute Chand ve ardından Caster Semenya, ayrımcılığa uğradıkları gerekçesiyle, Spor Tahkim Mahkemesi’nde (CAS) ilgili metinlerin iptali için dava açmıştır. Bu çalışmada, tarihsel sıra izlenerek, Federasyon’un kabul edilebilirlik kriterleri ve Spor Tahkim Mahkemesi’nin Dute Chand ve Caster Semenya kararları incelenmektedir. Çalışmanın amacı, Federasyon’un ve CAS’ın, kadın sporcuları ataerkil ve heteronormatif standarda göre “feminize” etmeyi amaçladığını göstermek ve adil rekabeti kapsayıcı bir yöntemle sağlanacak kriterlerin geliştirilmesini önermektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ARCHİBALD, Catherina Jean, ‘Transgender and Intersex Sports Rights’, Virginia Journal of Social Policy& Law, Cilt: 26, Sayı: 3, Yıl: 2019.
  2. BAVİNGTON, L. Dawn, “Sex control in women’s sport: A history of the present regulations on hyperandrogenism in female athletes”, Vikki Krane (ed.), Sex, Gender, and Sexuality in Sport: Queer Inquiries, Routledge, Oxford, 2019.
  3. BUCKWALD, Jordan, ‘Outrunning Bias: Unmaking the Justifications for Excluding Non-Binary Athletes in Elite Sport.’, Harvard Journal of Law and Gender, Cilt: 44, Sayı: 1, Kış 2021.
  4. BYCZKOW, Michelle/ THOMPSON, Kirsty, ‘Testosterone Maketh the Man or Woman: Slowing down Caster Semenya’, New Zealand Women's Law Journal, Sayı: 3, Yıl: 2019.
  5. COGGON, John/ HAMMOND, Nasatha/ HOLM Soren, ‘Transexuals in Sport Fairness and Freedom’, Sports Ethics and Philosophy, Sports Ethics and Philosophy, Cilt: 2, Sayı: 1, Yıl: 2008.
  6. COLEMAN, Doriane Lambelet, ‘Semenya and ASA v IAAF: Affirming the Lawfulness of a Sex-Based Eligibility Rule for the Women’s Category in Elite Sport’, Sweet & Maxwell's International Sports Law Review, Sayı: 19, Yıl: 2019.
  7. COOPER, Emily J., ‘Gender Testing in Athletic Competitions-Human Rights Violations: Why Michael Phelps is Praised and Caster Semenya is Chastised,’ Journal of Gender, Race & Justice 14, No: 1, Fall 2010.
  8. ÇÜÇEN, A. Kadir, Bilim Felsefesine Giriş, Sentez Yayıncılık, Bursa, 2013.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özkan, S. (2021). Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2, 229-258. https://izlik.org/JA67MX36YC
AMA
1.Özkan S. Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme. MHFD. 2021;(2):229-258. https://izlik.org/JA67MX36YC
Chicago
Özkan, Serhat. 2021. “Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme”. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sy 2: 229-58. https://izlik.org/JA67MX36YC.
EndNote
Özkan S (01 Aralık 2021) Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2 229–258.
IEEE
[1]S. Özkan, “Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme”, MHFD, sy 2, ss. 229–258, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67MX36YC
ISNAD
Özkan, Serhat. “Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme”. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2 (01 Aralık 2021): 229-258. https://izlik.org/JA67MX36YC.
JAMA
1.Özkan S. Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme. MHFD. 2021;:229–258.
MLA
Özkan, Serhat. “Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme”. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, sy 2, Aralık 2021, ss. 229-58, https://izlik.org/JA67MX36YC.
Vancouver
1.Serhat Özkan. Haksız Rekabet mi, İnterfobi mi?: Spor Tahkim Mahkemesi’nin Caster Semenya Kararına İlişkin Bir İnceleme. MHFD [Internet]. 01 Aralık 2021;(2):229-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67MX36YC