Akreditif Hukukunda Temel İlişkiye Esas Geçersizlik ve Akde Aykırılık Durumlarının Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde İrdelenmesi

Uluslararası Ticarete özgü bir terim olan akreditifin hukuki yapısı, akreditif ilişkisine ve temel ilişkiye esas olmak üzere birbirinden bağımsız nitelikte iki farklı hukuki ilişkiden oluşmaktadır. Temel ilişkiye esas sözleşmenin geçersizliği veya akde aykırı durumların varlığı halinde elbette ki akreditif ilişkisinin bu durumlardan etkilenmesi beklenmemelidir. Aksinin kabulü, uluslararası ticaretin işlerliğini kolaylaştırmak amacıyla belli şartlar dahilinde gerçekleşen bir ödeme yöntemi olan akreditif kurumundan beklenilen faydayı ortadan kaldırabilecektir. Konu anlatılırken satım sözleşmesine özgü durumlar akreditif kurumu ile ilişkilendirilmek suretiyle değerlendirme yapılmıştır. Esasen temel ilişkiye esas sözleşmeyi bütünüyle sistemin dışına itmekte hakkaniyete aykırı sonuçlara yol açabilecektir. Bu sebeple Türk Hukukunda, lehdarın ödeme talebinin ‘’hakkın kötüye kullanılması yasağına’’ aykırılık teşkil etmesi halinde bedelin ödenmemesi kabul edilebilir. Yani, temel ilişkiye esas akdin geçersizliği ve akde aykırı durumların mevcudiyeti durumunda dahi ödeme talebi kabul edilebilir niteliktedir; meğerki bu talep, hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırılık teşkil edecek nitelikte olsun. Çalışmamızda hangi hallerde ‘’geçersizlik’’ ve ‘’akde aykırılık’’ kavramlarının gündeme gelebileceği değerlendirilmiş ve bu suretle akreditif ilişkisine özgü hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırılık hallerinin sistematik şekilde ortaya konulması amaçlanmıştır.