Ebeveynlerin Çocuklarıyla Oyun Oynama Durumlarının Ebeveynlik Stresine Etkisinin İncelenmesi: Tunceli İli Örneği

Yıl 2026, Cilt: 2 Sayı: 1, 33 - 46, 24.01.2026

Gülsüm Hoş Karakoç , Yahya Ateşpolat

https://izlik.org/JA79CJ89DK

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 3-6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarıyla oyun oynama duumlarının ebeveynlik stresleri üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın modeli nicel araştırma desenlerinden olan betimsel tarama modelli yöntemdir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 121 ebeveyn oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulmuş “Genel Bilgi Formu” ve “Anne-Baba Stres Ölçeği’’ kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen tüm nicel veriler istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmada çocuklarıyla oyun oynayan ebeveynlerin stres düzeylerinin oynamayan ebeveynlere göre daha düşük olduğunu göstermiştir (p<0,05). Araştırmada ortaya çıkan bir diğer sonuç, düzenli oyun oynayan ebeveynlerin stres düzeylerinin düzensiz oyun oynayanlara göre daha düşük olduğunu işaret etmiştir (p<0,05). Ayrıca, çocuğunun istediği zamanda oyun oynayamayan ebeveynlerin stres düzeyleri çocuğunun istediği zamanda oyun oynayan ebeveynlere göre yüksek olduğu saptanmıştır(p<0,05). Sonuç: Araştırma, çocuklarıyla düzenli ve onların isteğine göre oyun oynayan ebeveynlerin daha düşük stres düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynler , Okul öncesi , Oyun , Stres , 3-6 yaş grubu çocuklar

Investigating the Effect of Parent’s Engagement in Play Activities with Their Children on Parental Stress: The Case of Tunceli Province

https://izlik.org/JA79CJ89DK

Öz

Objective: The aim of this study is to examine the effect of parents’ engagement in play with their children on parenting stress among parents of children aged 3–6 years attending preschool education institutions. Material and Methods: The study was designed using a descriptive survey model, one of the quantitative research designs. The sample consisted of 121 parents selected through purposive sampling. Data were collected using a “General Information Form” developed by the researchers and the “Parenting Stress Scale.” All quantitative data obtained in the study were analyzed using statistical software. Results: Research showed that the stress levels of parents who play games with their children are lower than those who do not play (p<0.05). Another result of the study indicated that the stress levels of parents who play regularly are lower than those who play irregularly (p<0.05). In addition, it has been determined that the stress levels of parents who cannot play games when their child wants to play are higher than parents who play games when their child want (p<0.05). Conclusion: Research shows that parents who play with their children regularly and according to their wishes have lower stress levels.

Anahtar Kelimeler

Parents , Stress , Play , 3-6 year olds children

Kaynakça

• Bodrova E, Leong D. Chopsticks and counting chips: Do play and foundational skills need to compete for the teacher’s attention in an early childhood classroom? Young Child. 2003;58(3):10–17.
• Brockman J, Fox K. Children’s activity play: Self-reported motivators, barriers and facilitators. Public Health. 2011;11(1):461.
• Milteer R, Ginsburg KR, Mulligan DA. The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds: Focus on children in poverty. Pediatrics. 2012;129(1):204–213.
• Aral N, Gürsoy F, Köksal A. Okul öncesi eğitimde oyun. İstanbul: Ya-Pa Yayın Pazarlama San ve Tic AŞ; 2001.
• Döker T. Dört-altı yaş çocukların sosyal ve oyun davranışları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2020.
• Sevinç M. Erken çocukluk gelişimi ve eğitiminde oyun. İstanbul: Morpa Yayınları; 2004.
• Guerney LF. Filial therapy into the 21st century. Int J Play Ther. 2000;9:1–17.
• Fiese BH, Tomcho TJ, Douglas M, Josephs K, Poltrock S, Baker T. A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals: Cause for celebration? J Fam Psychol. 2012;26(3):381–391.
• Topham LG, VanFleet R. Filial therapy: A structured and straightforward approach to including young children in family therapy. Aust N Z J Fam Ther. 2011;32:144–158.
• Veitch J, Ball K, Flowers E, Deforche B, Timperio A. Children’s ratings of park features that encourage park visitation, physical activity and social interaction. Urban For Urban Green. 2021;58:126963.
• Kerns KA, Brumariu LE. Is insecure parent-child attachment a risk factor for the development of anxiety in childhood or adolescence? Child Dev Perspect. 2014;8(1):12–17.
• Flook L, Goldberg SB, Pinger L, Bonus K, Davidson RJ. Mindfulness for teachers: A pilot study to assess effects on stress, burnout, and teaching efficacy. Mind Brain Educ. 2013;7(3):182–195.
• Deb S, Strodl E, Sun H. Academic stress, parental pressure, anxiety and mental health among Indian high school students. Int J Psychol Behav Sci. 2015;5(1):26–34.
• Dawson P, Guare R, Dawson E. Executive skills in children and adolescents: A practical guide to assessment and intervention. 2nd ed. New York: Guilford Press; 2019.
• Erbay F, Saltalı N. Altı yaş çocuklarının günlük yaşantılarında oyunun yeri ve annelerin oyun algısı. Ahi Evran Üniv Kırşehir Eğit Fak Derg. 2012;13(2):249–264.
• Keleş Ertürk C. 5–6 yaş grubu çocukların okula hazırlık becerilerinin çocuğa, ebeveynlere ve ev ortamına yönelik değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Türkiye; 2017.
• Özkaya BT. Ebeveyn-çocuk ilişkisi üzerine odaklanan bir oyun terapisi yaklaşımı: Filial terapi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2015;7(2):208–220.
• Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, Karadeniz Ş, Demirel F. Bilimsel araştırma yöntemleri. 24. baskı. Ankara: Pegem Akademi; 2017.
• Yıldırım A, Şimşek H. Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 11. baskı. Ankara: Seçkin Yayınları; 2020.
• Kaymak Özmen Ö, Özmen D. Ebeveynlerin stres düzeylerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir ölçek geliştirme çalışması: Anne-baba stres ölçeği. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 2012;4(38):190–199.
• Whitebread D. Free play and children’s mental health. Lancet Child Adolesc Health. 2017;1(3):167–169.
• Özyürek A, Gürleyik S. Anne babaların okul öncesi dönem çocukları ile etkileşimlerinde oyunun yeri. J Int Soc Res. 2016;9(42):1283–1289.
• Bögels SM, Hellemans J, van Deursen S, Römer M, van der Meulen R. Mindful parenting in mental health care: Effects on parental and child psychopathology, parental stress, parenting, coparenting, and marital functioning. Mindfulness. 2014;5(5):536–551. doi:10.1007/s12671-013-0209-7
• Karageyik K. Ebeveyn stresinin ebeveyn yetkinliği ve ebeveynin çocuğu ile iletişimi açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü; 2019.
• UNICEF. How play strengthens your child’s mental health [Internet]. 2021 [cited 2023 Apr 24]. Available from: https://www.unicef.org/parenting/child-development/how-play-strengthens-your-childs-mental-health
• Özdemir G. Annelerin 3–6 yaş çocuklarına sağladıkları ev ortamının uyarıcılığı ile ebeveyn öz yeterlik düzeyi arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi]. Türkiye; 2019.