Dialogue Technique in Children’s Stories by Lina Keylani: “The Dream and the Future” Collection as a Model

Öz

This study examines the technique of dialogue in children's stories by the author Lina Keylani, taking her story collection The Dream and the Future as an applied model. It aims to uncover the artistic, aesthetic, psychological, and pedagogical functions of dialogue in children's literature. The study adopts a descriptive-analytical approach, combining theoretical grounding with the analysis of selected samples from the stories in the collection. The study demonstrates that dialogue constitutes a fundamental pillar in the construction of the narrative text; it contributes to plot development, character construction, the revelation of their psychological dimensions, and the reduction of descriptive narration, thereby rendering the text more vivid and more accessible to the child reader. It also shows that dialogue fulfills an important pedagogical role by developing communication skills, reinforcing self-confidence, and consolidating the values of cooperation and acceptance of others. Accordingly, the study is composed of an introduction, two main sections, and a conclusion. The first section focuses on the theoretical grounding of the concept of dialogue and highlights its artistic and aesthetic significance as a central narrative technique in the story text, particularly in children's fiction. The second section concentrates on the practical classification of dialogue types and the analysis of their operational mechanisms within the narrative text, moving from theory to application, while emphasizing the narrative function of each type in terms of its role in character development, deepening conflict, and guiding the child's reception of the text, with the support of applied examples that illustrate these functions in practice. The applied samples reveal that Lina Keylani employed dialogue with flexibility, diversifying its linguistic registers in accordance with the nature of the characters and situations, while maintaining a balance between artistic value and pedagogical message, and steering clear of directness and didacticism. The study concludes that the success of a children's story is closely linked to the effective use of dialogue as a tool that combines entertainment with education. It recommends the expansion of critical studies concerned with narrative techniques in children's literature, as well as the conduct of comparative studies on the methods of employing dialogue and its aesthetic and pedagogical functions among writers of children's literature.

Anahtar Kelimeler

• Literature Arabic
• Children’s stories
• Lina Keylani
• Dialogue
• Dream and the Future.

Lina Keylânî’nin Çocuk Öykülerinde Diyalog Tekniği: “Hayal ve Gelecek” Adlı Öykü Koleksiyonu Örneği

Öz

Bu çalışma, yazar Lînâ Keylânî'nin çocuk öykülerinde diyalog tekniğini, onun “Hayal ve Gelecek” adlı öykü koleksiyonunu uygulamalı bir model tarzında ele alarak incelemekte; çocuk edebiyatında diyalogun sanatsal, estetik, psikolojik ve pedagojik işlevlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma, teorik temellendirme ile koleksiyondan seçilmiş öykü örneklerinin analizini bir araya getiren betimleyici ve analitik yöntemi benimsemektedir. Çalışma, diyalogun öykü metninin inşasında temel bir dayanak olduğunu; olay örgüsünün geliştirilmesine, karakterlerin inşasına ve psikolojik boyutlarının ortaya konmasına katkı sağladığını, betimleyici anlatımı azaltarak metni daha canlı ve çocuğa daha yakın hale getirdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca diyalogun, iletişim becerilerini geliştirme, özgüveni pekiştirme, iş birliği ve diğerini kabul etme değerlerini yerleştirme yoluyla önemli bir pedagojik rol üstlendiği belirtilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, giriş, iki ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölüm, diyalog kavramının teorik temellendirilmesine ve özellikle çocuk öyküsünde merkezî bir anlatı tekniği olarak sanatsal ve estetik öneminin vurgulanmasına odaklanmaktadır. İkinci bölüm ise diyalog türlerinin uygulamalı sınıflandırılmasına ve bunların öykü metni içindeki işleyiş mekanizmalarının analizine ayrılmakta; kuramdan uygulamaya geçilerek her türün karakter inşası, çatışmayı derinleştirme ve çocuğun metni alımlamasını yönlendirme bağlamındaki anlatı işlevi, bunu pratikte gösteren uygulamalı örnekler eşliğinde ele alınmaktadır. Uygulamalı örnekler, Lînâ Keylânî'nin diyalogu esnek bir biçimde kullandığını, dil düzeylerini karakterlerin ve durumların doğasına uygun şekilde çeşitlendirdiğini, sanatsal değer ile pedagojik mesaj arasındaki dengeyi doğrudanlık ve öğüt vermekten uzak bir şekilde koruduğunu göstermektedir. Çalışma, çocuk öyküsünün başarısının, eğlendirme ve öğretimi bir araya getiren bir araç olarak diyalogun iyi bir şekilde kullanılmasına bağlı olduğu sonucuna varmakta; çocuk edebiyatında anlatı tekniklerine yönelik eleştirel çalışmaların genişletilmesini ve çocuk edebiyatı yazarlarının diyalog kullanım biçimleri ile bunun estetik ve pedagojik işlevleri üzerine karşılaştırmalı çalışmalar yapılmasını önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Arap Edebiyatı
• Çocuk Öyküleri
• Lina Keylânî
• Diyalog
• Hayal ve Gelecek.

تقنية الحوار في قصص الأطفال لدى لينا كيلاني؛ مجموعة "الحلم والمستقبل" نموذجًا

Öz

تتناول هذه الدراسة تقنية الحوار في قصص الأطفال لدى الكاتبة لينا كيلاني، متخذةً من مجموعتها القصصية "الحلم والمستقبل" نموذجًا تطبيقيًا، بهدف الكشف عن وظائف الحوار الفنية والجمالية والنفسية والتربوية في أدب الطفل. تعتمد الدراسة المنهج الوصفي التحليلي، حيث تجمع بين التأصيل النظري وتحليل نماذج مختارة من قصص المجموعة. وتوضح الدراسة أن الحوار يمثل ركيزة أساسية في بناء النص القصصي؛ إذ يسهم في تطوير الأحداث، وبناء الشخصيات، وإبراز أبعادها النفسية، وتقليل السرد الوصفي، بما يجعل النص أكثر حيوية وقربًا من الطفل. كما تبيّن أن الحوار يؤدي دورًا تربويًّا مهمًّا من خلال تنمية مهارات التواصل، وتعزيز الثقة بالنفس، وترسيخ قيم التعاون، وقبول الآخر. ومن هنا تتكوّن الدراسة من مقدمة وقسمين وخاتمة. يركّز القسم الأول على التأصيل النظري لمفهوم الحوار وإبراز أهميته الفنية والجمالية، بوصفه تقنية سردية مركزية في النص القصصي، ولا سيما في قصص الأطفال. ويركّز القسم الثاني على التصنيف الإجرائي لأنواع الحوار وتحليل آليات اشتغالها داخل النص القصصي، من خلال الانتقال من التنظير إلى التطبيق، مع إبراز الوظيفة السردية لكل نوع من حيث دوره في بناء الشخصية، وتعميق الصراع، وتوجيه تلقي الطفل للنص، مع الاستعانة بنماذج تطبيقية توضح ذلك عمليًّا. وتظهر النماذج التطبيقية أن لينا كيلاني وظّفت الحوار بمرونة، مع تنويع مستوياته اللغوية بما يتلاءم مع طبيعة الشخصيات والمواقف، مع المحافظة على التوازن بين القيمة الفنية والرسالة التربوية، بعيدًا عن المباشرة والوعظ. وتخلص الدراسة إلى أن نجاح القصة الطفلية يرتبط بحسن توظيف الحوار بوصفه أداة تجمع بين الإمتاع والتعليم، وتوصي بتوسيع الدراسات النقدية التي تعنى بتقنيات السرد في أدب الأطفال، وإجراء دراسات مقارنة حول أساليب توظيف الحوار ووظائفه الجمالية والتربوية لدى كتّاب أدب الطفل.

Anahtar Kelimeler

• الأدب العربي
• قصص الأطفال
• لينا كيلاني
• الحوار
• الحلم والمستقبل

Kaynakça

1. Abbâs es-Serrâc, Râide. “Maẓâhirü’ṭ-ṭabîʿati ve tecelliyâtühâ fi’l-mecmûʿati’l-ḳaṣaṣiyye (el-Ḥulum ve’l-müstaḳbel) li-Lînâ Keylânî.” Mecelletü Külliyyeti’t-Terbiye 1/38 (2020), 161-178.
2. Abdüsselâm, Fâliḥ. el-Ḥivâr el-ḳaṣaṣî; tıḳniyâtühü ve ʿalâḳâtühü’s-serdiyye. Beyrut: el-Müʾessesetü’l-ʿArabiyye li’d-Dirâsât, 1999.
3. Ahmed, Nâsır Yusuf. el-Ḳaṣaṣ el-Filisṭînî el-Mektûb li’l-Aṭfâl (1975-1984). Kahire: Dâiretü’s̱-S̱eḳâfe, Munaẓẓamatü’t-Taḥrîri’l-Filisṭîniyye, 1989.
4. Cenette, Gérard. Ḫiṭâbü’l-ḥikâye: Baḥs̱ün fî’l-menhec. Çev. ʿAbdülcelîl el-Ezdî, Muḥammed Muʿtaṣım, ʿÖmer Ḥalî. Beyrut: el-Meclisü’l-Aʿlâ li’s̱-S̱eḳāfe, 2. Basım., 1997.
5. Çetin, Nurullah. Roman Çözümleme Yöntemi. Ankara: Öncü Kitap, 2005.
6. Faḍl, Ṣalâḥ. Belâġatü’l-ḫiṭâb ve ʿilmü’n-naṣṣ. Küveyt: Silsiletü ʿÂlemi’l-Maʿrife/164, 1992.
7. Ḥadîdî, ʿAli. fi Edebi'l-aṭfâl. Kahire: Mektebetü’l-Anglo el-Mıṣriyye, 4. Basım, 1988.
8. Halefullah, Selmân. el-Ḥivâr ve binâʾü şaḫsiyyeti’t-ṭıfıl. Riyad: Mektebetü’l-ʿAbîke, 1998.

9. Ḥasan ʿAlî, Ḥüseyin Maḥmûd. el-İstihlâl ve’l-ḫâtime fî ḳaṣaṣi’l-eṭfâl: Lînâ Keylânî nemûẕecen. Irak: Câmiʿatü’l-Mevṣıl, Külliyyetü’t-Terbiyeti’l-Esâsiyye, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
10. Hîtî, Hâdî Nuʿmân. Edebü'l-aṭfâl: felsefetühü, funûnuhu, vesâʾiṭuhu. Kahire: el-Heyʾetü’l-Mıṣriyyetü’l-ʿÂmme li'l-Küttâb, ts.
11. Ḳarâniye, Muhammed. Cemâliyyâtü’l-ḳıṣṣati’l-ḥikâʾiyye li’l-aṭfâl fi Suriye. Dımaşḳ: İttiḥâdü’l-Küttâbi’l-ʿArab, 2009.
12. Karataş, Turan. Edebiyat Terimleri Sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları, 2004.
13. Keylânî, Lînâ. “Ḳaḍâyâ fi’l-ʿilm ve’l-maʿrife.” Mecelletü’l-Mevḳıfi’l-Edebî 611 (2022), 289-308.
14. Keylânî, Lînâ. Büẕûrü’ş-şeyṭân. Mısır: Dârü’l-Hilâl, 2007.
15. Keylânî, Lînâ. el-Ḥulum ve'l-müstaḳbel. Dımaşḳ: İttiḥâdü’l-Küttâbi’l-ʿArab, 1997.
16. Muḥammed, Ḳays Ömer. el-Bünyetü’l-ḥivâriyye fi’n-naṣ el-mesraḥî; Nâhiḍ Ramaḍânî ʾUnmuzecen. Ammân: Dâr Ġaydâ, 2012.
17. Murtâḍ, ʿAbdülmelik. Taḥlîlü’l-ḫiṭâbi’s-serdî: Muʿâlece tefkîkiyye sîmiyâʾiyye. Cezayir: Dîvânü’l-Maṭbûʿâti’l-Câmiʿiyye, 1995.
18. Tekin, Mehmet. Roman Sanatı: Romanın Unsurları. İstanbul: Ötüken Yayınları, 2018.
19. Zalṭ, Aḥmed. Edebü’ṭ-ṭufûle, uṣûlühu ve mefâhîmuhu (Rüʾâ Türâs̱iyye). Kahire: eş-Şeriketü’l-ʿArabiyye li’n-Neşr ve’t-Tevzîʿ, 4. Basım, 1997.