Araştırma Makalesi

Dede Korkut'taki Türkistan

Cilt: 7 Sayı: 2 29 Aralık 2023
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi Kapak
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi
PDF İndir

Dede Korkut'taki Türkistan

Öz

Çağların içinden bin yılları aşarak bugünlere ulaşan Dede Korkut Destanları, Türk tarihi, coğrafyası, dili, edebiyatı, kültürü, sanatı, inanışları, hukuku gibi birçok alanda önemli bilgiler içermekte ve birçok araştırmacının ilgisini çekmektedir. Dede Korkut’ta birçok yer adı geçmektedir. Bunlardan biri Türkistan/Türküstan’dır. Türkistan’ın adı Dede Korkut Kitabı’nda iki boyda geçmektedir. Türkistan, Türklerin anayurdu Orta Asya’dadır. Dede Korkut Destanları’nda adı geçen Türkistan, Orta Asya’da Türklerin anayurdu olarak bilinen Türkistan’ı ifade etmektedir. Dede Korkut’taki Aladağ, Karadağ, Karaçuk, Kazılık Dağı, Türkistan, Amıt Suyu/Amu Derya, Demirkapı vb. birçok yer adı destanın tarihi coğrafyasını yansıtmaktadır. Türkistan ifadesi, az da olsa destandaki Farsça’nın etkisini göstermektedir. Anadolu-Azerbaycan bölgesi ve anayurt Orta Asya, tarihi ve kültürel olarak olduğu gibi, coğrafi ve yer adları olarak da birbiriyle bağlıdır. Anadolu ve Azerbaycan’ın her bir köşesi anayurt Türkistan’ın/Orta Asya’nın hatıralarıyla doludur. Bu makalede, Dede Korkut’taki Türkistan; destanın alt coğrafyası ve üst coğrafyasındaki yeri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdullah, Kamal (2015). Mitten Yazıya veya Gizli Dede Korkut. Akt. Ali Duymaz. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  2. Aça, Mehmet (2002). Kazak Türklerinin Destanları ve Destancılık Geleneği. Konya: Kömen Yayınları.
  3. Aksoy, Mustafa (1998). “Türkler’de At Kültürü ve Kımız”, Türk Dünyası Tarih Kültür Dergisi, S. 142, s. 38-44.
  4. Avezov, Muhtar (1997). “Kozı Körpeş-Bayan Sulu”, akt. Zeyneş İsmail, Ahmet Güngör, Bilig, S. 5, s. 93-106.
  5. Bahadırova, Sarıgül (2005). “Dede Korkut Kitabı ve Alpamıs Destanı’nın Karakalpak Varyantı”, akt. Pınar Dönmez Fedakar, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, C. V, S. 1, 113-120.
  6. Bahar, Hasan (1994). “Türkistan’ın Coğrafi Konumu ve İlkçağ Kaynaklarına Göre Tarihi”, Selçuk Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S. 1, s. 233-244.
  7. Bayat, Fuzuli (2003). Korkut Ata: Mitolojiden Gerçekliğe Dede Korkut. Ankara: KaraM.
  8. Baydur, Suad Yakup (1951). “Evripides’in Alkestis’i - Dede Korkut’un Deli Dumrul’u”, Türk Dili, S. 1, s. 27-28.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

15 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.55774/mikad.1293164

IZ

https://izlik.org/JA95LZ29AW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Eyüboğlu, D. C. (2023). Dede Korkut’taki Türkistan. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1-28. https://doi.org/10.55774/mikad.1293164
AMA
1.Eyüboğlu DC. Dede Korkut’taki Türkistan. MİKAD. 2023;7(2):1-28. doi:10.55774/mikad.1293164
Chicago
Eyüboğlu, Dursun Can. 2023. “Dede Korkut’taki Türkistan”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 7 (2): 1-28. https://doi.org/10.55774/mikad.1293164.
EndNote
Eyüboğlu DC (01 Aralık 2023) Dede Korkut’taki Türkistan. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 7 2 1–28.
IEEE
[1]D. C. Eyüboğlu, “Dede Korkut’taki Türkistan”, MİKAD, c. 7, sy 2, ss. 1–28, Ara. 2023, doi: 10.55774/mikad.1293164.
ISNAD
Eyüboğlu, Dursun Can. “Dede Korkut’taki Türkistan”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 7/2 (01 Aralık 2023): 1-28. https://doi.org/10.55774/mikad.1293164.
JAMA
1.Eyüboğlu DC. Dede Korkut’taki Türkistan. MİKAD. 2023;7:1–28.
MLA
Eyüboğlu, Dursun Can. “Dede Korkut’taki Türkistan”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2023, ss. 1-28, doi:10.55774/mikad.1293164.
Vancouver
1.Dursun Can Eyüboğlu. Dede Korkut’taki Türkistan. MİKAD. 01 Aralık 2023;7(2):1-28. doi:10.55774/mikad.1293164

Cited By

Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Boyu'nun Coğrafyası

Uluslararası Filoloji Bengü

https://doi.org/10.62605/ufb.1561720

Uşun Koca Oğlu Segrek Boyu'nun Coğrafyası

Düşünce Dünyasında Türkiz

https://doi.org/10.59281/turkiz.1567227

KAZAN BEY OĞLU URUZ BEY’İN TUTSAK OLDUĞU BOY’UN COĞRAFYASI

Milli Kültür Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.55774/mikad.1534931

Dirse Han Oğlu Boğaç Han Boyu'nun Coğrafyası

BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.58646/bengi.1535856

Uşun Koca Oğlu Segrek Boyu'nun Kişileri

Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.70916/buefd.1589437

Kazılık Koca Oğlu Yigenek Boyu'nun Coğrafyası

Anasay

https://doi.org/10.33404/anasay.1561596

Salur Kazan'ın Evi Yağmalandığı Boy'un Coğrafyası

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi

https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1589232

Kam Böri'nin Oğlu Bamsı Beyrek Boyu'nun Coğrafyası

International Journal of Volga - Ural and Turkestan Studies

https://doi.org/10.59305/ijvuts.1696341

MİLLİ KÜLTÜR ARAŞTIRMALARI DERGİSİ OLARAK TÜRK BİRLİĞİ KONGRELERİNE DESTEĞİMİZ SÜRMEKTEDİR. 


22-24 Aralık tarihlerinde Akdeniz'in İncisi Alanya'da gerçekleşen "V. Uluslararası Akdeniz Bilimsel Araştırmalar Kongresi"  dergimiz MİKAD ve Alanya Belediyesi'nin işbirliği ile gerçekleşmiştir. MİKAD olarak Türk bilim dünyasına katkı sunmaya devam etmekten onur duymaktayız.


DERGİMİZİN TÜRK DÜNYASINA AKADEMİK BAKIŞI

Milli Kültür Araştırmaları Dergisi akademik yayın hayatı, "Turan Kurultayı" sonuçları ile paralel yöndedir ve bu hedefler doğrultusunda yayın yapmaktadır. 

Sonuç bildirgesi ana teması: Köklere inemezseniz göklere yükselemezsiniz..

Hedefi: 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır…

Macaristan’ın Başkenti Budapeşte yakınlarında Bugac’ta düzenlenen TURAN KURULTAYI’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız,Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya gelerek aşağıdaki kararları almıştır…

1) Ümitlerimizi yeşerten Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulması memnuniyetle karşılanmıştır.

2) Bütün dünyaya adından bahsettiren Türk Devletler Teşkilatı daha aktif hâle getirilmelidir.

3) Bu bağlamda Türk Devletler Teşkilatının ikinci ve üçüncü halkaları mutlaka kurulmalıdır.

4) Teşkilatın kurulacak ikinci ve üçüncü halkalarında, “Türk Devletler Teşkilatında biz neden yokuz” diyen pek çok devlet gibi, Balkanlar’dan Moğolistan’a, Uyguristan’dan-Kore’ye kadar bütün akraba toplulukları yer almalıdır.

5) Bunun dışında; Özellikle Balkan Türkleri olmak üzere, Kamboçya’dan-Sri Lanka Türklerine, Pakistan ve Himalaya’daki Türklerden, Girit Türklerine, Libya’da ki Türklerden-Irak’taki Türkmenelindeki Türklere, Romanya Türklerinden-Kırım’a, Nijer’de yaşayan Tuaregler’den-Doğu Afrika’da ve Ortadoğu’da yaşayan Osmanlı Türkü’nün torunlarına, Sibirya’dan Kafkaslara, Tacikistan’a kadar hiçbir oba ve aşiretleri dışarıda bırakmadan temsilci alınması zarûrî olmuştur.

6) İşte öyle bir yapıya büründürülecek Türk Devletler Teşkilatı’nın önemli çalışması hâline gelen TURAN KURULTAYI için teklifimiz; bundan böyle dönüşümlü olarak her iki yılda bir diğer Türk Cumhuriyetlerinin birinde, olimpiyat oyunlarıyla, ekonomik ve kültürel oturumlarıyla kısaca her yönüyle icrâ edilmelidir.

7) Bugün Türk Devletler Teşkilâtının kurulması gibi; Turan Birliğini kurma mücâdelesi için, tam 100 yıl önce şehit düştüğü 4 Ağustos 1922’ye kadar, işgaldeki Türk Devletlerini kurtararak TURAN bayrağı altında biraraya getirmek isteyen Enver Paşa unutulmamalıdır. Anıtı dikilmeli, hayatı ve mücadelesi film yapılarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

8)Türk Devletler Teşkilatının bünyesinde ortak ordu, ortak pazar ve ortak parlamento kurulmalı ve üçer aylık dönemlerde Macaristan Parlamentosunda toplanarak yapılan çalışmalar gözden geçirmelidir.

10) Yine TDT bünyesinde Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Türk Dünyası Araştırmalar Enstitüsü,Türk Dünyası Akademisyenler Birliği, Türk Dünyası Tarım Birliği (hayvancılık dahil), Tür Dünyası Sağlık Teşkilatı ve Türk Dünyası Arama Kurtarma (TÜDAK) kurulmalıdır.

11) Türk Dünyası Ekomomik Formu iki yılda bir Türk Dünyasının kalbi konumundaki Aşkabat’ta yapılmalıdır.

12) Türk Dünyası Bilim Olimpiyatları iki yılda bir Özbekistan’da icra edilmelidir.

13) Türk Dünyası Uzay Araştımaları Enstitüsü kurularak Kazakistan’da her yıl toplanmalıdır.

14) Türk Teknofest Festivali her yıl Türkiye’de yapılmalıdır.

15)Türk Dünyası Yüksek Öğrenim Kurumu kurulmalı, Türk Dünyasındaki üniversitelerin denkliği için üniversitelerde ıslah çalışmaları yapılmalıdır.

16) Türk Dünyası Hekimler Birliği Kurularak her yıl Azerbaycan’da biraraya gelmelidir.

17) Türk Dünyası Bilim Ödülleri düzenlenmeli ve iki yılda bir yapılan Turan Kurultayında sahiplerine takdim edilmelidir.

18) Türk Dünyası Film Festivali ve Türk Dünyası Erovizyon Müzik yarışmaları dönüşümlü olarak Kırgızistan’da birer yıl arayla yapılarak dereceye girenlere ödülleri verilmelidir.

19) Merkezi İstanbul’da olan Türk Dünyası Belediyeler Birliği “iş birliği-güç birliği” kapsamında genişletilerek, en küçük belediyelere kadar bütün Türk Dünyasını kapsayacak şekilde dizayn edilmelidir.

20) Türk Dünyası Kültür, sanat, edebiyat çalıştayları yapılarak Türk Dünyasının ortak değerleri, özellikle Dede Korkut, Nasrettin Hoca, Atilla, Timur, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi önemli şahsiyetler anlatılmalıdır.

21) “Tarihini bilmeyen milletlerin coğrafyasını başkaları çizer” düsturuyla, Türk Dünyası ortak tarihi yeniden yazılmalıdır. Bunun İçin “Millî Tatihçiler Şurâsı” âcilen kurulmalıdır.

22) Başta Doğu Türkistan olmak üzere Musul-Kerkük, Kıbrıs, Kırım, Batı Trakya gibi Türk Bölgelerinin statüleri uluslararası platformlarda sürekli dile getirilerek, layık oldukları konuma gelene kadar dünya gündeminde kalmaları sağlanmalıdır.

Bütün dünya bilmelidir ki, 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır.

Turan Kurultayı Bilim Kurulu


TURAN KURULTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ..
Budapeşte, 13.08.2022