Yerli Mədəniyyətlərin Qloballaşma Qarşısında Müqaviməti: Türkiyə Nümunəsi

Öz

Bu məqalədə, Türkiyədəki yerli mədəniyyətlərin qloballaşma prosesində necə təsirləndiyi araşdırılır. Qloballaşmanın artması ilə birlikdə ənənəvi dəyərlərin və tətbiqlərin qorunmasının çətinliyi ön plana çıxır. Tədqiqatın məqsədi, Türk cəmiyyətlərinin mədəni kimliklərini qloballaşma qarşısında necə qoruduqlarını araşdırmaqdır. Keyfiyyət-nicel tədqiqat metodu istifadə edilərək, Türkiyənin müxtəlif bölgələrində aparılan müsahibələr və etnoqrafik müşahidələrlə məlumat toplanmışdır. Nəticələr, qlobal və yerli faktorlar arasında mürəkkəb bir qarşılıqlı təsirin olduğunu göstərir; ənənəvi ünsürlərin həm qorunduğu, həm də qloballaşmaya cavab olaraq dəyişdiyi ortaya çıxmışdır. Analizdən çıxan əsas məqamlar arasında mədəni müqavimət, uyğunlaşma və qarışmağın önəmi yer alır. Məqalə, qloballaşmanın yerli kontekstlərlə necə qarşılıqlı təsir göstərdiyini anlamağın və mədəni qoruma səylərinin əhəmiyyətini vurğulayır. Bu mövzuya dair şəxsi şəbəkəmizdə əlavə olunan 50 nəfərlə internet üzərindən bir sorğu keçirilmiş və sorğunun nəticələri təhlil olunmuşdur.

Anahtar Kelimeler

• Mədəniyyət sosiologiyası
• Qloballaşma
• Yerli mədəniyyətlər
• Müqavimət

YEREL KÜLTÜRLERİN KÜRESELLEŞME KARŞISINDAKİ DİRENCİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Bu makalede, Türkiye’deki yerel kültürlerin küreselleşme sürecinde nasıl etkilendiği incelenmektedir. Küreselleşmenin artmasıyla birlikte, geleneksel değerlerin ve uygulamaların korunmasının zorluğu ön plana çıkmaktadır. Çalışmanın amacı, Türk toplumlarının kültürel kimliklerini küreselleşme karşısında nasıl koruduklarını araştırmaktır. Nitel-nicel araştırma yöntemi kullanılarak, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yapılan görüşmeler ve etnografik gözlemlerle veri toplanmıştır. Bulgular, küresel ve yerel faktörler arasında karmaşık bir etkileşimin olduğunu göstermektedir; geleneksel unsurların hem korunduğu hem de küreselleşmeye yanıt olarak dönüştüğü ortaya çıkmaktadır. Analizden çıkan anahtar noktalar arasında kültürel direniş, adaptasyon ve karmalaşmanın önemi yer almaktadır. Çalışma, küreselleşmenin yerel bağlamlarla nasıl etkileşime girdiğini anlamanın ve kültürel koruma çabalarının önemini vurgulamaktadır. Bu konuya dair kişisel network ağımızda ekli olan 50 kişiyle internet ortamında bir anket gerçekleştirilmiş ve anket sonuçları analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel sosyoloji
• Küreselleşme
• Yerel kültürler
• Direnç

Kaynakça

1. Akdemir, A. M. (2004). Küreselleşme ve kültürel kimlik sorunu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1). 1-8.
2. Albrow, M., Eade, J., Washbourne, N., & Durrschmidt, J. (1994). The impact of globalization on sociological concepts: Community, culture and milieu. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 7(4), 371-389.
3. Asgary, N., & Walle, A. H. (2002). The cultural impact of globalisation: Economic activity and social change. Cross Cultural Management: An International Journal, 9(3), 58-75.
4. Gavrilova, O., Malamatov, A., Parsieva, L., Isaenko, A., & Ivashova, V. (2023). Preservation of traditional values as the basis for responsible and safe behaviour of young people. In E3S Web of Conferences (Vol. 376, p. 1-8). EDP Sciences.
5. Geels, F., & Deuten, J. J. (2006). Local and global dynamics in technological development: a socio-cognitive perspective on knowledge flows and lessons from reinforced concrete. Science and public policy, 33(4), 265-275.
6. Jensen, L. A., Arnett, J. J., & McKenzie, J. (2011). Globalization and cultural identity (pp. 285-301). Springer New York.
7. Khondker, H. H. (2004). Glocalization as globalization: Evolution of a sociological concept. Bangladesh e-journal of Sociology, 1(2), 1-9.
8. Lizardo, O. (2007). Globalization and culture: A sociological perspective. Retrieved November, 19, 2007.

9. Melegh, A. (2006). On the East-West slope: Globalization, nationalism, racism and discourses on Eastern Europe. Central European University Press.
10. Oreg, S., & Sverdlik, N. (2018). Translating dispositional resistance to change to the culture level: Developing a cultural framework of change orientations. European Journal of Personality, 32(4), 327-352.
11. Özbudun, F., & Keyman, F. (2002). Cultural globalization in Turkey: Actors, discourses, strategies. In Many globalizations: Cultural diversity in the contemporary world (pp. 296-313). Oxford University Press.
12. Raab, M., Ruland, M., Schönberger, B., Blossfeld, H. P., Hofäcker, D., Buchholz, S., & Schmelzer, P. (2008). GlobalIndex: A sociological approach to globalization measurement. International Sociology, 23(4), 596-631.
13. Ray, L. (2002). Crossing borders? Sociology, globalization and immobility. Sociological Research Online, 7(3), 36-49.
14. Sassen, Saskia. (2007). A Sociology of Globalization. University of Chicago.
15. Schuerkens, U. (2003). The sociological and anthropological study of globalization and localization. Current Sociology, 51(3-4), 209-222.
16. Stevenson, N. (1997). Globalization, national cultures and cultural citizenship. The Sociological Quarterly, 38(1), 41-66.
17. Tuncel, G., & Gündoğmuş, B. (2012). Türkiye siyasetinde merkez-çevrenin dönüşümü ve geleneksel merkezin konumlanma sorunu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 137-158.
18. Yaman, H. (2017). Küreselleşme ve medya ilişkisi: Yerel yayıncılık modelleri ve Türkiye örneği. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.