POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ

Umut Çetinbaş

doi:10.55774/mikad.1601259

POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ

Öz

Yemek kültürü toplumsal kimlik açısından sözlü aktarımın en önemli unsurudur. Bu unsur neticesi ile bir toplumun tarihsel sürekliliği, gelenekleri, yaşam koşulları gözler önüne serilir. Bu bağlamda Pomakların özgün yemekleri ve bir yemekten yeni tatlar çıkarma yetenekleri, Balkan Savaşları’nın/göçlerin verdiği fakirliğin ve zorlu yaşamın göstergesidir. Pomakların gelenekleşmiş inançlar silsilesine işlenmiş olan yemek kültürü, sosyal yaşamlarına ışık tutmakla beraber, Pomakları Anadolu coğrafyasıyla ortak gelenekler üzerinde birleştirmiştir. Nitekim yemek/mutfak kültürleri, inançları, gelenekleri eski Türkler ile paralellik göstermekte ve Pomakların menşei konusuna farklı bir bakış sağlamaktadır. Kültürel zihniyet kodlarına yazılmış olan gelenekler ve sözlü aktarım yolu ile aile tarafından miras kalmış yemek tarifleri, bir yemeğin haneler içerisinde farklı yapılması Pomakların kültürlerine ve geleneklerine bağlılığını göstermektedir. Bu bağlamda Pomak yemekleri incelenmiş ve tarifleri makalede verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Açikel, M. (2019). Kırklareli/Pehlivanköy Pavli Panayırının İşlevsel Çözümlemesi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. 31003.
Alp, İ. (1990). Belge ve Fotoğraflarla Bulgar Mezalimi (1878-1989). Trakya Üniversitesi Yayınları. Bahtiyar Sarı, D., & Tetik, N. (2019). Gastronomi Turizmi Kapsamında Bulgaristan Göçmenlerinin Yemek Kültürü. Anasay(8), 73-88. https://doi.org/10.33404/anasay.521996.
Beşirli, H. (2023). Yiyecek ve Mutfağın Toplumsal Görünümleri – Yemek ve Mutfak Tipolojisi Çalışması. Toplum Ve Kültür Araştırmaları Dergisi(11), 45-62. https://doi.org/10.48131/jscs.1261843. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedi, (1993). (Cilt 18). Milliyet.
Büyük Ansiklopedi, (1991). (Cilt 3). Milliyet.
Çalışkan, V. (2019). Modern Fuarlar ve Festivaller Arasında Giderek Kaybolan Organizasyonlar: Geleneksel İlçe ve Köy Panayırları. Milli Folklor Dergisi, 16(121), 65- 80.
Çetinbaş, U. (2023). Maniheizm: Antik Düalizmin İzleri. Söylenti Dergisi. https://www.soylentidergi.com/maniheizm-antik-dualizmin-izleri/.
Çetinbaş, U. (2024). Asırlık Bir Gelenek Pavli (Pehlivanköy) Panayırı. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 8(3), 172-228.
Demirgül, F. (2018). Çadırdan Saraya Türk Mutfağı. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi (International Journal of Turkic World Tourism Studies), 3(1), 105-123.

Dede, A. (2004). Batı Trakya Türk Folkloru. Trakya'nın Sesi Yayınları.
Eröz, M. (1991). Yörükler. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
Eröz, M. (1977). Türk Kültürü Araştırmaları. Kutluğ Yayınları.
Yetişti, O. (2016). Pomak Kültüründe Hıdırellez ve Mani Söyleme Geleneği. Fikir Sanat ve Edebiyatta Töre, 59-61.
Gök, İ., & Varol, E. (2022). Balkan Göçmenlerinin Sofra Kültürü: Tekirdağ Malkara Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 345-358.
Gizerler, M. (1998). Edirne'de Mutfak Kültürü. Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi, 93(3), 73-79.
Gökalp, Z. (1991). Türk Uygarlığı Tarihi, (Haz. Y. Çotuksöken). İnkılâp Kitabevi.
Güzel, Ö., & Akyurt Kurnaz, H. (2023). Anadolu’da Kültürel Mirasını Koruyan Pomaklar: Sosyo-Kültürel Yaşantıları Üzerine Bir Araştırma. Milli Folklor Dergisi, c. 18, sy. 137, 2023, ss. 199-13, doi:10.58242/millifolklor.1058925. Gültekin, A. (2017). XIX.-XX. Yüzyıllarda Pomak Türkleri (Doktora Tezi). Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı. 10177192.
İlban, M. O., Güleç, E., Çolakoğlu, F., & Karabıyık, Ş. (2021). Türkistan’dan Günümüze Türk Mutfak Kültürünün Gelişimi: Geleneksel Türk Mutfağının Günümüz Yeme-İçme Alışkanlıklarındaki Yeri. Türk Dünyası Araştırmaları, 127(251), 269–288.
Kırtıl, M. (2016). Pomaklar Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma: Kırklareli Örneği (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı.
Mertol, H., Özgür, H., Kaya, N. G., Urfalıoğlu, M. (2021). Kültürel Coğrafya Açısından Pomak Halk Kültüründe Doğum Öncesi ve Doğum Sonrası Gelenekler ve İnanışlar. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 895-910. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1048646.
Memişoğlu, H. (1999). Balkanlarda Pomak Türkleri. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı.
Pelin, M. (2020). Edirne’de Pomak Halk Kültürü (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balkan Çalışmaları Anabilim Dalı.
Pelin, M. (2021). Edirne’de Pomak Doğum Adetleri Üzerine Bir İnceleme. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(24), 755-770. https://doi.org/10.29000/rumelide.995429.
Pomak. (2007, Mayıs 20). Pomak Kültürü: Pomak Mutfahi. Pomak Kültürü. https://pomakkulturu.blogspot.com/2007/05/pomak-mutfahi.html.
Pomakajans, (2014). Mutfak. Geliş tarihi 08 Aralık 2024, gönderen https://www.pomakajans.com/mutfak/. Pomak yemekleri – Trakya Gezi. (2019, Ocak 10). https://www.trakyagezi.com/tag/pomak-yemekleri/. Pomak Mutfağı. (t.y.). Pomak Haber Ajansı. Geliş tarihi 09 Aralık 2024, gönderen https://pomaknews.com/category/pomak-halki/pomak-mutfagi/.
Sevinç, B. (2022). Balıkesir – Gönen İlçesi Kocapınar Köyü (Mahallesi) Aba ve Şilte Dokumaları. Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi, 5(Özel Sayı 3), 384-399.
Şahin, H., Baştürk, Ş., & Durmaz, G. (2022). İki Dilli Halklardan Bursa Pomaklarının Kullandığı Türkçe Üzerine. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(42), 281-307. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1004479.
Taş, D., & Aksoy, M. (2020). Edirne’nin Sınır Köylerinde Yaşayan Pomak ve Muhacirlerin Yemek Kültürü Üzerine Bir İnceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 2565-2587.
Talas, M. (2005). Tarihi Süreçte Türk Beslenme Kültürü ve Mehmet Eröz’e Göre Türk Yemekleri. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi(18), 273-283.
Utanır Karaduman, A. (2023). Sosyolojik Bir Olgu Olarak Yemek: Yemek ve Toplumsal Anlamı. Asia Minor Studies, 11(1), 107-115. https://doi.org/10.17067/asm.1215302.
Yalcin, M. Türk Yemek Kültür Mirasının Coğrafyası, Kaynağı ve Evreleri. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi (8), sy. 2 (Aralık 2023): 128-42. https://doi.org/10.56252/turktarars.1317517.
Yozmerdivanla, A. A. (2015). Pomak Müslüman Kimlik ve Aidiyetinin Sosyolojik Analizi: Bulgaristan Örneği (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü, Ortadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Anabilim Dalı.
Yıldırım Saçılık, M., & Çevik, S. (2014). Pomak Yemek Kültürünün Yaşayan İzleri: Bir Sözlü Tarih Çalışması. 3. Disiplinler Arası Turizm Araştırmaları Kongresi Bildiri Kitabı (N. Kozak & O. E. Çolakoğlu, Eds.), 628-638.
Zafer, Z. (2001). Pomak Türklerinin Nişan ve Düğün Geleneği. Erdem, 13(39), 569-588.
Zelengora, G. (2017). Türkiye'deki Pomaklar (Z. Zafer, Çev.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yemek Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Umut Çetinbaş ^*
0009-0006-6769-0052
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

3 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

4 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

13 Aralık 2024

Kabul Tarihi

17 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.55774/mikad.1601259

IZ

https://izlik.org/JA52BW42AY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çetinbaş, U. (2025). POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 57-68. https://doi.org/10.55774/mikad.1601259

AMA

1.Çetinbaş U. POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ. MİKAD. 2025;9(1):57-68. doi:10.55774/mikad.1601259

Chicago

Çetinbaş, Umut. 2025. “POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 9 (1): 57-68. https://doi.org/10.55774/mikad.1601259.

EndNote

Çetinbaş U (01 Haziran 2025) POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 9 1 57–68.

IEEE

[1]U. Çetinbaş, “POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ”, MİKAD, c. 9, sy 1, ss. 57–68, Haz. 2025, doi: 10.55774/mikad.1601259.

ISNAD

Çetinbaş, Umut. “POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 9/1 (01 Haziran 2025): 57-68. https://doi.org/10.55774/mikad.1601259.

JAMA

1.Çetinbaş U. POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ. MİKAD. 2025;9:57–68.

MLA

Çetinbaş, Umut. “POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2025, ss. 57-68, doi:10.55774/mikad.1601259.

Vancouver

1.Umut Çetinbaş. POMAK YEMEK KÜLTÜRÜ. MİKAD. 01 Haziran 2025;9(1):57-68. doi:10.55774/mikad.1601259