Araştırma Makalesi

DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI

Cilt: 10 Sayı: 1 8 Eylül 2026
PDF İndir
TR

DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI

Öz

Bu çalışmanın amacı, Arap Halifeliği'nin idari ve kültürel politikalarını incelemektir. Çalışma, öncelikle Arap fetihlerinin tarihsel rolünü analiz etmektedir. Halifeliğin uyguladığı kültürel politika, devletin yüksek gelişimine ve uzun süreli egemenliğine zemin hazırlamıştır. "Ümummüslüman" olarak adlandırılabilecek bu kültürel politika, Orta Çağ'dan günümüze kadar zengin bir Arap dili mirası bırakmıştır. Bu mirasın yaratıcıları, yalnızca Arap toplumlarıyla sınırlı kalmayıp, Azerbaycanlı âlimler ve şairler gibi farklı halklardan gelen bireyleri de içermektedir. Halifeliğin kültür politikası üzerine yapılan çeşitli çalışmalarda, ümummüslüman kültürün özü, dil politikasının etkisiyle bölgede Arap dilinin hegemonyası, halkların ortak faaliyetleri ve Arapça yazılmış eserlerin günümüze kadar korunması gibi konular ele alınmıştır. Bu çalışmalar, kimlik ve kültür arasındaki ilişkiyi, özellikle Arapçanın dilsel özellikleri üzerinden incelemektedir. Ancak bu araştırma, zaman açısından 7. ve 11. yüzyıllar arasında odaklanmakta olup, bu dönemdeki Azerbaycanlı bireylerin katkılarına daha fazla dikkat çekilmektedir. Bu çalışma, Orta Çağ Arap kaynaklarına dayanarak, Arap Halifeliği'nin izlediği kültür politikasını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çeşitli araştırmalardan yararlanarak, bilim merkezlerinin ve kütüphanelerin kurulması, eski bilimsel ve sanatsal eserlerin tercüme edilmesi gibi kültürel faaliyetler ele alınmıştır. Ayrıca, 7. ile 11. yüzyıllar arasında Müslüman Doğu'da oluşan kültürel ortam kısaca açıklanmıştır. Bu dönemdeki Azerbaycanlı şahsiyetlere dair kaynaklar aracılığıyla bilgi sunulmuş ve onların kültürel, bilimsel ve sanatsal katkıları detaylandırılmıştır. Çalışma, Azerbaycanlı bireylerin İslam dünyasındaki entelektüel gelişmelere olan etkileri vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amin, A. (1997). Duha el-islam. C. 1, Mısr
  2. Amin, A. (1965). Fecru’l-İslâm. Kahire: Mektebetu’n-nehdati’l-Mısriyye
  3. el-Bağdâdî el-Hatib 1 (2001). Târîḫu Baġdâd. C. 2. Beyrut: Dar el-garb el-islamiyyi
  4. el-Bağdâdî el-Hatib 2 (2001). Târîḫu Baġdâd. C. 9. Beyrut: Dar el-garb el-islamiyyi
  5. Belyayev, Y. (1966). Arabı, islam i arabskiy halifat v rannee srednevekovye. Moskva: Nauka
  6. Bünyadov, Z., Vəlixanlı, N. (1993). Azərbaycan III-XII əsrlərdə. Azərbaycan tarixi. Bakı: Elm
  7. Əliyeva, Nərgiz (2010). Əs-Səmaninin "Kitab əl-ənsab" əsəri Azərbaycanın mədəniyyət tarixinə dair mənbə kimi. Bakı: Şərq-Qərb
  8. Filştinskiy, İ. (1978). Arabskaya literatura VIII-IX vekov. Moskva: Nauka

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel, Karşılaştırmalı ve Biçimsel Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

19 Mart 2026

Kabul Tarihi

3 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Memmedova, Ü. (2026). DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 10(1). https://doi.org/10.55774/mikad.1912973
AMA
1.Memmedova Ü. DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI. MİKAD. 2026;10(1). doi:10.55774/mikad.1912973
Chicago
Memmedova, Ülker. 2026. “DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 10 (1). https://doi.org/10.55774/mikad.1912973.
EndNote
Memmedova Ü (01 Eylül 2026) DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 10 1
IEEE
[1]Ü. Memmedova, “DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI”, MİKAD, c. 10, sy 1, Eyl. 2026, doi: 10.55774/mikad.1912973.
ISNAD
Memmedova, Ülker. “DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 10/1 (01 Eylül 2026). https://doi.org/10.55774/mikad.1912973.
JAMA
1.Memmedova Ü. DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI. MİKAD. 2026;10. doi:10.55774/mikad.1912973.
MLA
Memmedova, Ülker. “DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 1, Eylül 2026, doi:10.55774/mikad.1912973.
Vancouver
1.Ülker Memmedova. DİL POLİTİKASI: HALİFELİK DÖNEMİNDE KÜLTÜREL GELİŞİM VE AZERBAYCANLILARIN KATKILARI. MİKAD. 01 Eylül 2026;10(1). doi:10.55774/mikad.1912973

MİLLİ