Araştırma Makalesi

МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ

Cilt: 2 Sayı: 2 31 Aralık 2018
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi Kapak
Milli Kültür Araştırmaları Dergisi
PDF İndir
TR

МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ

Öz

Мақалада қазіргі тілтанымда жаңа ғылыми парадигма аясындағы «тілдік тұлға» теориясын қалыптастыруға ықпал еткен антропоөзектік бағыттағы зерттеулердің жай-күйі зерделенеді. «Тілдік тұлға» теориясына қатысты зерттеушілердің теориялық ой-тұжырымдары мен ғылыми көзқарастары сипатталып, өзектілік дәрежесі, ғылыми маңыздылығы атап көрсетіледі. Мұндай пайымдаулардың қазақ тіл біліміндегі тілдік тұлға теориясына қатысты ғылыми түсініктерді кеңейтуге, белгілі дәрежеде антропологиялық тіл біліміне үлес қосатындығы жайлы сөз болады. Кемеңгер жазушы Мұхтар Әуезoв тұлғacын танудың тілдік негіздері сипатталып, бірер деректер негізінде тұжырымдалып беріледі. Жазушы «көркемдік әлемін» бейнелейтін сөз қолданыстары «тілдік тұлға» теориясы негізінде талдауға алынып, соның негізінде жеке тұлғаның дискурстық әлеуетін танытатын тілдік бейнесі ашып көрсетіледі. М.Әуезoвтің тұлғалық болмысын толық танудың, яғни Әуезовтануға дәйек болатын ғылыми-танымдық негіздің бірі – тілдік тұлға теориясы, оның рухани шығармашылық әлеуетін сипаттайтын тілдік құралдар жүйесі: этнографиялық тіл деректері мен ұлттық-мәдени атаулар, мақал-мәтелдер, окказионалды сөз қолданыстары екендігі тұжырымдалып, мысалдармен дәйектеледі.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. – М.: Едиториал УРСС, 2004. Мaнкеевa Ж.A. Х. Досмұхамедұлының тұлғасын танудың тілдік негізі // Тілтаным, 2013, № 1, 43-48 б. Мұхтap Әуезoв туpaлы еcтелiктеp. –Aлмaты: Бiлiм, 2004. –267 б.Әуезoв М. Жиыpмa тoмдық шығapмaлap жинaғы. – Aлмaты: Жaзушы, 1979. – 320 б.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2018

Kabul Tarihi

24 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 2 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA25DT42ET

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Kanabekova, M. (2018). МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(2), 121-126. https://izlik.org/JA25DT42ET
AMA
1.Kanabekova M. МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ. MİKAD. 2018;2(2):121-126. https://izlik.org/JA25DT42ET
Chicago
Kanabekova, Mengul. 2018. “МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 2 (2): 121-26. https://izlik.org/JA25DT42ET.
EndNote
Kanabekova M (01 Aralık 2018) МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 2 2 121–126.
IEEE
[1]M. Kanabekova, “МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ”, MİKAD, c. 2, sy 2, ss. 121–126, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25DT42ET
ISNAD
Kanabekova, Mengul. “МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Aralık 2018): 121-126. https://izlik.org/JA25DT42ET.
JAMA
1.Kanabekova M. МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ. MİKAD. 2018;2:121–126.
MLA
Kanabekova, Mengul. “МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2018, ss. 121-6, https://izlik.org/JA25DT42ET.
Vancouver
1.Mengul Kanabekova. МҰХТАР ӘУЕЗОВ ТҰЛҒАСЫН ТАНУДЫҢ ТІЛДІК БЕЙНЕСІ. MİKAD [Internet]. 01 Aralık 2018;2(2):121-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25DT42ET

MİLLİ KÜLTÜR ARAŞTIRMALARI DERGİSİ OLARAK TÜRK BİRLİĞİ KONGRELERİNE DESTEĞİMİZ SÜRMEKTEDİR. 


22-24 Aralık tarihlerinde Akdeniz'in İncisi Alanya'da gerçekleşen "V. Uluslararası Akdeniz Bilimsel Araştırmalar Kongresi"  dergimiz MİKAD ve Alanya Belediyesi'nin işbirliği ile gerçekleşmiştir. MİKAD olarak Türk bilim dünyasına katkı sunmaya devam etmekten onur duymaktayız.


DERGİMİZİN TÜRK DÜNYASINA AKADEMİK BAKIŞI

Milli Kültür Araştırmaları Dergisi akademik yayın hayatı, "Turan Kurultayı" sonuçları ile paralel yöndedir ve bu hedefler doğrultusunda yayın yapmaktadır. 

Sonuç bildirgesi ana teması: Köklere inemezseniz göklere yükselemezsiniz..

Hedefi: 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır…

Macaristan’ın Başkenti Budapeşte yakınlarında Bugac’ta düzenlenen TURAN KURULTAYI’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız,Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya gelerek aşağıdaki kararları almıştır…

1) Ümitlerimizi yeşerten Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulması memnuniyetle karşılanmıştır.

2) Bütün dünyaya adından bahsettiren Türk Devletler Teşkilatı daha aktif hâle getirilmelidir.

3) Bu bağlamda Türk Devletler Teşkilatının ikinci ve üçüncü halkaları mutlaka kurulmalıdır.

4) Teşkilatın kurulacak ikinci ve üçüncü halkalarında, “Türk Devletler Teşkilatında biz neden yokuz” diyen pek çok devlet gibi, Balkanlar’dan Moğolistan’a, Uyguristan’dan-Kore’ye kadar bütün akraba toplulukları yer almalıdır.

5) Bunun dışında; Özellikle Balkan Türkleri olmak üzere, Kamboçya’dan-Sri Lanka Türklerine, Pakistan ve Himalaya’daki Türklerden, Girit Türklerine, Libya’da ki Türklerden-Irak’taki Türkmenelindeki Türklere, Romanya Türklerinden-Kırım’a, Nijer’de yaşayan Tuaregler’den-Doğu Afrika’da ve Ortadoğu’da yaşayan Osmanlı Türkü’nün torunlarına, Sibirya’dan Kafkaslara, Tacikistan’a kadar hiçbir oba ve aşiretleri dışarıda bırakmadan temsilci alınması zarûrî olmuştur.

6) İşte öyle bir yapıya büründürülecek Türk Devletler Teşkilatı’nın önemli çalışması hâline gelen TURAN KURULTAYI için teklifimiz; bundan böyle dönüşümlü olarak her iki yılda bir diğer Türk Cumhuriyetlerinin birinde, olimpiyat oyunlarıyla, ekonomik ve kültürel oturumlarıyla kısaca her yönüyle icrâ edilmelidir.

7) Bugün Türk Devletler Teşkilâtının kurulması gibi; Turan Birliğini kurma mücâdelesi için, tam 100 yıl önce şehit düştüğü 4 Ağustos 1922’ye kadar, işgaldeki Türk Devletlerini kurtararak TURAN bayrağı altında biraraya getirmek isteyen Enver Paşa unutulmamalıdır. Anıtı dikilmeli, hayatı ve mücadelesi film yapılarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

8)Türk Devletler Teşkilatının bünyesinde ortak ordu, ortak pazar ve ortak parlamento kurulmalı ve üçer aylık dönemlerde Macaristan Parlamentosunda toplanarak yapılan çalışmalar gözden geçirmelidir.

10) Yine TDT bünyesinde Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Türk Dünyası Araştırmalar Enstitüsü,Türk Dünyası Akademisyenler Birliği, Türk Dünyası Tarım Birliği (hayvancılık dahil), Tür Dünyası Sağlık Teşkilatı ve Türk Dünyası Arama Kurtarma (TÜDAK) kurulmalıdır.

11) Türk Dünyası Ekomomik Formu iki yılda bir Türk Dünyasının kalbi konumundaki Aşkabat’ta yapılmalıdır.

12) Türk Dünyası Bilim Olimpiyatları iki yılda bir Özbekistan’da icra edilmelidir.

13) Türk Dünyası Uzay Araştımaları Enstitüsü kurularak Kazakistan’da her yıl toplanmalıdır.

14) Türk Teknofest Festivali her yıl Türkiye’de yapılmalıdır.

15)Türk Dünyası Yüksek Öğrenim Kurumu kurulmalı, Türk Dünyasındaki üniversitelerin denkliği için üniversitelerde ıslah çalışmaları yapılmalıdır.

16) Türk Dünyası Hekimler Birliği Kurularak her yıl Azerbaycan’da biraraya gelmelidir.

17) Türk Dünyası Bilim Ödülleri düzenlenmeli ve iki yılda bir yapılan Turan Kurultayında sahiplerine takdim edilmelidir.

18) Türk Dünyası Film Festivali ve Türk Dünyası Erovizyon Müzik yarışmaları dönüşümlü olarak Kırgızistan’da birer yıl arayla yapılarak dereceye girenlere ödülleri verilmelidir.

19) Merkezi İstanbul’da olan Türk Dünyası Belediyeler Birliği “iş birliği-güç birliği” kapsamında genişletilerek, en küçük belediyelere kadar bütün Türk Dünyasını kapsayacak şekilde dizayn edilmelidir.

20) Türk Dünyası Kültür, sanat, edebiyat çalıştayları yapılarak Türk Dünyasının ortak değerleri, özellikle Dede Korkut, Nasrettin Hoca, Atilla, Timur, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi önemli şahsiyetler anlatılmalıdır.

21) “Tarihini bilmeyen milletlerin coğrafyasını başkaları çizer” düsturuyla, Türk Dünyası ortak tarihi yeniden yazılmalıdır. Bunun İçin “Millî Tatihçiler Şurâsı” âcilen kurulmalıdır.

22) Başta Doğu Türkistan olmak üzere Musul-Kerkük, Kıbrıs, Kırım, Batı Trakya gibi Türk Bölgelerinin statüleri uluslararası platformlarda sürekli dile getirilerek, layık oldukları konuma gelene kadar dünya gündeminde kalmaları sağlanmalıdır.

Bütün dünya bilmelidir ki, 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır.

Turan Kurultayı Bilim Kurulu


TURAN KURULTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ..
Budapeşte, 13.08.2022