ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ
Öz
Мақалада латын әліпбиін пайдаланатын түркі тілдес халықтардың кірме сөздерді, терминдерді игерудің тәжірибелері мен проблемалары қарастырылады. Қазақ, түрік, әзірбайжан, өзбек тілдеріндегі кейбір сөздердің орфографиялық жақтан игерілуі сөз болады. Ғылым мен техниканың қарқындап дамуына байланысты, тілдік байланыстардың нәтижесінде қазіргі түркі тілдерінде шеттілдік сөздер мен кірме терминдер өте мол. Бұл тілдегі күнделікті қолданыс тілін немесе салааралық терминдерді қолдануды жиілетіп, коммуникацияда шеттілдік сөздерді көбірек қолдану қажеттілігін туғызады. Осылайша күнделікті және тұрақты қолданыс тіліндегі шеттілдік сөздердің тұрақталып, ұдайы пайдаланылуына жол ашады. Бұл қазақ тілінің (өзге түркі тілдерін де) қолданыстық аясын тарылтуы әбден мүмкін. Осы мәселені шешу үшін шеттілдік сөздердің орнына қазақ тілінің өзінен балама сөз табу керек. Егер тіпті табылмай жатса, өзге түркі тілдерінен алу керек. Дәл бүгінгі жағдайда түрік тілінде бұл үдеріс жолға қойылған десе де болады. ХХ ғасыр басындағы А.Байтұрсынұлының «өз тілінен табылмаса, өзге тілдерден алу керек» деген идеясы бүгін де өте өзекті.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. БЕГИМОВА Г.А. (2012). Түрік Терминологиясының Зерттелуі. КазГУ Хабаршысы, №3 (60), ж., б. 69-73
- 2. АҒАКАЙ М. АЛИ (1943). Келиме япы йоллары. Стамбұл: Түрік Тілі Қоғамы.
- 3. БАШКАН Ө. (1973).Теримлерде өзлешме соруну. Анкара: Түрік Тілі Қоғамы.
- 4. ВЭДЖИХЕ Х. (1965). Ататүрк вэ терим деврими. – Анкара: Түрік Тілі Қоғамы.
- 5. ГАСАНЛИ Ш. (2009). Заимствованные слова в турецком литературном языке. // Вопросы терминологии. –Баку: «Эльм», с. 14-22.
- 6. МАМЕДОВА Н.Я. (2009). “Обогащение словарного состава турецкого литературного языка английскими заимствованиями” Ученые записки Таврического национального университета им. В.И. Вернадского. Серия «Филология. Социальные коммуникации». Том 22 (61). № 3. 2009 г. –С. 137-142.
- 7. БАЙНИЯЗОВ А.-БАЙНИЯЗОВА Ж. (2007).Түрікше-Қазақша Сөздік. Алматы. Қ. А. Ясауи атындағы Халыкдралық қазақ-түрік университеті Шымкент институтының ғылыми кеңесі (хаттама N11,31.05.2006) ұсынған.) (https://w2mem.com/lang/az, 19.01.2020).
- 8. ПАШАЕВА Г.Б. (2014). “Функциональные особенности терминов (на материале азербайджанского языка)”, Издательство «Грамота. 12 (42). (www.gramota.net › materials, 21.02.2020).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2020
Kabul Tarihi
11 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Abdrasilova, G., Shoybekova, G., & Koraş, H. (2020). ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 4(2), 85-93. https://izlik.org/JA34TJ65UW
AMA
1.Abdrasilova G, Shoybekova G, Koraş H. ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. MİKAD. 2020;4(2):85-93. https://izlik.org/JA34TJ65UW
Chicago
Abdrasilova, Gülmira, Gaziza Shoybekova, ve Hikmet Koraş. 2020. “ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 4 (2): 85-93. https://izlik.org/JA34TJ65UW.
EndNote
Abdrasilova G, Shoybekova G, Koraş H (01 Aralık 2020) ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 4 2 85–93.
IEEE
[1]G. Abdrasilova, G. Shoybekova, ve H. Koraş, “ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ”, MİKAD, c. 4, sy 2, ss. 85–93, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34TJ65UW
ISNAD
Abdrasilova, Gülmira - Shoybekova, Gaziza - Koraş, Hikmet. “ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Aralık 2020): 85-93. https://izlik.org/JA34TJ65UW.
JAMA
1.Abdrasilova G, Shoybekova G, Koraş H. ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. MİKAD. 2020;4:85–93.
MLA
Abdrasilova, Gülmira, vd. “ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ”. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2020, ss. 85-93, https://izlik.org/JA34TJ65UW.
Vancouver
1.Gülmira Abdrasilova, Gaziza Shoybekova, Hikmet Koraş. ТҮРКІ ТІЛДЕС ХАЛЫҚТАРДЫҢ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ, ТЕРМИНДЕРДІ ИГЕРУДІҢ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. MİKAD [Internet]. 01 Aralık 2020;4(2):85-93. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34TJ65UW