THE WORLD HISTORY TEXTBOOKS OF MIZANCI MURAD AND AHMED REFİK (ALTINAY) IN THE CONTEXT OF EDUCATIONAL APPROACHES OF ABDULHAMID II AND II nd CONSTITUTIONAL ERAS

Abstract

In Ottoman history the transition process from the 19th to the 20th century witnessed important changes in the field of education as in many other fields. Schools as application centers of education and textbooks as the fundamental element of education reflect the transformation in the educational approach. Especially the history courses and the history textbooks because of their social function and as the instrument of legitimacy evolved in terms of content and formally in the process from the era of Abdülhamid II to IInd Constitution. Therefore The World History of Mizancı Murad published in the era of Abdülhamid II and The Great World History of Ahmed Refik (Altınay) published in the era of IInd Constitution have been seen worthy to be examined. The distribution of content according to subject matters and some formal features of the books were evaluated in the framework of educational approach of these two periods. It is possible to see the reflection of idea movements which was effective in this period on the textbooks. Moreover it was concluded that these textbooks include some remarkable differences formally, in terms of historiography and in parallel with developments in history teaching methods.

Keywords

• Education, Textbooks, Mizancı Murad, Ahmed Refik, World History

II. ABDÜLHAMİD VE II. MEŞRUTİYET DÖNEMLERİ EĞİTİM ANLAYIŞLARI BAĞLAMINDA MİZANCI

Öz

Osmanlı tarihinde 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş süreci diğer birçokalanda olduğu gibi eğitim alanında da önemli değişikliklere sahne olmuştur.Eğitimin uygulama merkezleri olarak okullar ve temel bir eğitim materyali olarak ders kitapları da eğitim anlayışındaki dönüşümleri yansıtmaktadır. Özellikle tarih dersleri ve tarih ders kitapları toplumsal işlevi nedeniyle ve siyasi meşruiyet aracı olarak II. Abdülhamid Dönemi’nden II. Meşrutiyet Dönemi’negeçişte kapsam açısından ve biçimsel olarak bazı değişimler geçirmiştir. Bu açıdan II. Abdülhamid Dönemi’nde yayımlanan Mizancı Murad Bey‘in UmûmîTarihi ile II. Meşrutiyet Dönemi’nde yayımlanan Ahmed Refik (Altınay) Bey‘inBüyük Tarih-i Umûmîsi incelemeye değer görülmüştür. Kitapların içeriğininkonulara göre dağılımı ve biçimsel bazı özellikleri bu iki dönemin eğitim anlayışları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu dönemde etkili olan düşünce akımlarının yansımasını adı geçen ders kitaplarında görmek mümkündür. Ayrıcaher iki kitabın biçimsel açıdan, tarih metodolojisi itibariyle ve tarih öğretim yöntemlerindeki gelişmelere paralel olarak dikkat çekici bazı farklılıklar içerdiğisonucuna ulaşılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Eğitim, Ders Kitapları, Mizancı Murad, Ahmed Refik, Umûmî Tarih