EĞİTİMCİLERİN COVID-19 SALGIN SÜRECİNDEKİ OKUMA DAVRANIŞLARININ VE MOTİVASYONLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, eğitimcilerin COVID-19 salgın sürecindeki okuma davranışları ve motivasyonlarının çeşitli değişkenlerle incelenmesi amaçlanmaktadır. Kesitsel tarama desenindeki bu çalışmanın örneklemini Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapan 319 eğitimci (233 öğretmen, 86 akademisyen) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Bilgi Formu ve Yetişkin Okuma Motivasyonu Ölçeği ile toplanmıştır. Yapılan analizlerde, çalışmaya katılan eğitimcilerin %39.6’sının salgın öncesine göre daha fazla, %16.9’unun ise daha az okuduğu tespit edilmiştir. Salgın sürecinde eğitimcilerin en fazla tercih ettikleri türler sırasıyla; kurgusal yazılar, bilimsel yazılar, düşünce yazıları, kişisel gelişim ve şiir olarak belirlenmiştir. Okuma motivasyonunun “yeterlilik” alt boyutunda akademisyenlerin öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek puan aldığı görülmüştür. Kadınların “benlik” alanındaki okuma motivasyonlarının erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya katılan eğitimcilerin okuma motivasyonlarının “benlik”, “yeterlilik” ve “diğer alanlarda başarı” alt boyutlarında COVID-19 salgın sürecindeki okuma sıklığına göre anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre; eğitimcilerin okuma motivasyonları bireysel faktörlerden olduğu kadar COVID-19 gibi olağanüstü bir çevresel faktörden kaçınılmaz olarak etkilenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• okuma motivasyonu,
• akademisyenler
• öğretmenler

AN INVESTIGATION OF EDUCATORS' READING BEHAVIORS AND MOTIVATIONS DURING THE COVID-19 OUTBREAK PROCESS IN TERMS OF VARIOUS VARIABLES

Abstract

This study aims to investigate educators’ reading behaviors and motivation during the COVID-19 pandemic with respect to certain variables. Subjects of this cross-sectional study were recruited from 319 educators (233 teachers and 86 faculty members) working in various regions of Turkey. The data of the study were collected using the Information Form and the Adult Reading Motivation Scale. The data were analyzed using SPSS v. 22 and the analysis revealed that 39.6% of the educators who participated in the study read more and 16.9% read less than they read before the epidemic. The genres mostly preferred by educators during the pandemic were found to be fiction, scientific writings, think pieces, personal development, and poetry, respectively. Statistically significant difference was found in the "efficacy" sub-dimension of reading motivation which indicates academicians got significantly higher scores from teachers. Women's reading motivation in the "identity" sub-dimension was found significantly higher than men. Significant differences were obtained in the "identity", "competence" and "success in other fields" sub-dimensions of the reading motivation of the educators with respect to their reading frequency during the pandemic. The results indicate that educators' motivation to read was influenced by individual factors along with this truly extraordinary circumstances of COVID-19 pandemic.

Keywords

• reading behaviors
• reading motivation
• COVID-19
• academics
• faculty members
• Teachers

Kaynakça

1. Ackerman, R. ve Goldsmith, M. (2011). Metacognitive regulation of text learning: On screen versus on paper. Journal of Experimental Psychology: Applied, 17(1), 18.
2. Alexander, P. A. ve Fox, E. (2010). Adolescents as Readers. In M. L. Kamil, P. D. Pearson, P. Afflerbach, & E. B. Moje (Eds.), Handbook of reading research, Vol. IV. (pp. 157-176). New York: Routledge.
3. AltuneL, M. (2020). 5 soru: Koronavirüs (Covid-19) salgının eğitim ve öğretmenlere etkisi. Erişim adresi: https://www.setav.org/5-soru-koronavirus-covid-19-salgininin-egitim-ve-ogretmenlere-etkisi/
4. Applegate, A. ve Applegate, M. (2004). The Peter Effect: Reading habits and attitudes of preservice teachers. The Reading Teacher, 57, 554-563.
5. Arı, E. ve Demir, M. K. (2013) İlköğretim bölümü öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 116-128.
6. Arıcı, A. F. (2018). Okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
7. Arıcı, A. F. (2008). Pre-service teachers’ reading tendencies. Implications for promoting reading,„. American Journal of Applied Sciences, 5(6), 645-652.
8. Arp, T. R. ve Johnson, G. (2006). Perrine's literature: structure, sound and sense fiction. United States of America: Thomson Wadsworth Boston.

9. Aslan, R. (2020). Tarihten günümüze epidemiler, pandemiler ve COVİD-19. Ayrıntı Dergisi, 8(85), 35-41.
10. Atkinson, J. W. (1958). Motives in fantasy, action and society. Princeton, New Jersey: Van Nostrand Company.
11. Baird, K. E. (2020). Caring for educators is the first step in serving students. Erişim adresi: https://thejournal.com/articles/2020/05/19/caring-for-educators-is-the-first-step-in-serving-students.aspx.
12. Barker, C., Pistrang, N. ve Elliott, R. (2002). Research methods in clinical psychology (2nd ed.). Chichester: John Willey & Sons.
13. Baron, N. S. (2013). Reading in print versus onscreen: better, worse, or about the same. In D Tannen & AM Trester (Eds.). Discourse 2.0: Language and new media (pp. 201-224). Washington, DC: Georgetown University Press.
14. Baron, N. S. (2015). Words onscreen: The fate of reading in a digital world. USA: Oxford University Press.
15. Beteille, T., Ding, E., Molina, E., Pushparatnam, A. ve Wilichowski, T. (2020). Three principles to support teacher effectiveness during COVID-19. World Bank. https://doi.org/10.1596/33775
16. Blyseth, A. R. (2015). A phenomenologıcal study of adult readıng motıvatıon. Liberty University (Unpublished Doctoral Dissertation), Lynchburg, VA.
17. Bol, D., Giani, M., Blais, A. ve Loewen, P. T. (2020). The effect of COVID-19 lockdowns on political support: Some good news for democracy? European Journal of Political Research. https://doi.org/10.1111/1475-6765.12401
18. Brooks, G. (2011). Adult literacy (age 18 and beyond). In M. L. Kamil, P. D. Pearson, E. B. Moje, P. P. Afflerbach (Eds). Handbook of reading research, Vol. IV (pp. 177–196). London and New York: Routledge.
19. Carrell, P. L. ve Wise, T. E. (1998). The relationship between prior knowledge and topic interest in second language reading. Studies in second language acquisition, 20(03), 285-309.
20. Cheng, F. ve Haagen, L. (2015) Mobilizing the Middle Kingdom: Bringing M-Learning to High Schools. In: Zhang Y. (eds) Handbook of mobile teaching and learning (pp. 457-485). Berlin, Heidelberg: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-54146-9_70
21. Chu, C., Rosenfield, M., Portello, J. K., Benzoni, J. A. ve Collier, J. D. (2011). A comparison of symptoms after viewing text on a computer screen and hardcopy. Ophthalmic and Physiological Optics, 31(1), 29-32.
22. Çakın, M. ve Külekçi Akyavuz, E. (2020). Covid-19 süreci ve eğitime yansımaları: öğretmen görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 6(2), 165-186.
23. Daniel, J. (2020). Education and the COVID-19 pandemic. Prospects. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09464-3
24. Demir Öztürk, E., Kuru, G. ve Demir Yıldız, C. (2020). COVID-19 pandemi günlerinde anneler ne düşünür çocuklar ne ister? Anne ve çocukların pandemi algısı. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 204-220.
25. De Vaus, D. (2002). Surveys in social research. Routledge.
26. Duman, B. ve Gökmen, T. (2018). Öğretmen adaylarının okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 13-22.
27. Ebrahimi, S. ve Javanbakht, Z. O. (2015). The Effect of Topic Interest on Iranian EFL Learners’ Reading Comprehension Ability. Journal of Applied Linguistics and Language Research, 2(6), 80-86.
28. Elkatmış, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin ekran okumaya yönelik görüşleri. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 203-222.
29. Ergül, C. (2012). Okumada güçlük yaşayan öğrencilerin okuma performanslarının öğrenme güçlüğü riski açısından değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 4(2), 101-110.
30. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. ve Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York: Mc Graw Hill.
31. Gökçe-Sarıpınar, E. ve Erden, G. (2010). Okuma güçlüğünde akademik beceri ve duyusal-motor işlevleri değerlendirme testlerinin kullanılabilirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 25(65), 56-66.
32. Günay, V. D. (2008). Neyi, nasıl okuruz ya da okumalıyız?. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 2, 1-13.
33. Güngörer, F. (2020). Covid-19’un toplumsal kurumlara etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Salgın Hastalıklar Özel Sayısı, 393-428.
34. Guthrie, J. T. ve Wigfield, A. (2000). Engagement ve motivation in reading. In M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D.
35. Pearson, ve R. Barr (Eds.), Handbook of reading research (Vol. III, pp. 403-422). Mahwah, NJ: Erlbaum.
36. Guthrie, J. T. ve Humenick, N. M. (2004). Motivating students to read: Evidence for classroom practices that increase reading motivation. In: P. McCardle & V. Chhabra (Eds.), The voice of evidence in reading research (pp. 329–354). Baltimore, MD: Brookes.
37. Hale, T., Angrist, N., Kira, B., Petherick, A., Phillips, T. ve Webster, S. (2020). Variation in government responses to COVID-19. Erişim adresi: https://www.bsg.ox.ac.uk/sites/default/files/2020-05/BSG-WP-2020-032-v6.0.pdf.
38. Holmes, B. C. ve Allison, R. W. (1986). The effect of four modes of reading on children's comprehension. Literacy Research and Instruction, 25(1), 9-20.
39. Irwin, N. (2003). Personal constructs and the enhancement of adolescent engagement in reading. Support for Learning, 18, 29-34.
40. Janks, H. (2009). Literacy and power. NY: Routledge.
41. Karatay, H. (2014). Okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
42. Kaya, A. i., Kaya, A. ve Bindak, R. (2020). COVID-19 salgın sürecinde öğretmenlerin kitap okuma tutum ve davranışlarının incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 49(1), 737-75.
43. Kerswill, P. (2007). Social class. In C. Llamas, & P. Stockwell (Eds.), The Routledge Companion to Sociolinguistics (pp. 51-61). London: Routledge.
44. Koç, M., Demirbilek, M. ve İnce, E. Y. (2015). A Needs Assessment for Academicians' Professional Development. Education & Science, 40(177).
45. Koçoğlu, E., Ulu Kalın, Ö., Tekdal, D. ve Yiğen, V. (2020). Covid-19 pandemi sürecinde Türkiye’deki eğitime bakış. International Social Sciences Studies Journal, 6(65), 2956-2966.
46. Kolaç, E. ve Özer, H. (2018). Sosyal bilgiler öğretiminde edebî ürünlerin kullanımı ve değer aktarımındaki katkılarına yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2629-2655.
47. Konan, N. ve Oğuz, V. (2013). Öğretmenlerin okuma alışkanlıkları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 87-103 .
48. Kurnaz, E. ve Serçemeli, M. (2020). COVID-19 pandemi döneminde akademisyenlerin uzaktan eğitim ve uzaktan muhasebe eğitimine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (3), 262-288.
49. Kurnaz, H. ve Yıldız, N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okuma motivasyonlarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. TSA, 19(3).
50. Leloup, J. W. (1993). The effect of interest level in selected text topics on second language reading comprehension. The Ohio State University (Unpublished Doctoral Dissertation), Ohio.
51. Lesaux, N. K., Geva, E., Koda, K., Siegel, L. S. ve Shanahan, T. (2008). Development of literacy in second language learners. In Diane August & Timothy Shanahan (Eds.), Developing reading and writing in second language learner (pp. 27-60). New York/Abingdon: Routledge.
52. Li, G. (2010). The role of culture in literacy, learning, and teaching. In M. L. Kamil, P. D. Pearson, P. Afflerbach, & E. B. Moje (Eds.), Handbook of reading research, Vol. IV. (pp. 515-538). New York: Routledge.
53. Mangen, A., Walgermo, B. R. ve Bronnick, K. (2013). Reading linear texts on paper versus computer screen: Effects on reading comprehension. International Journal of Educational Research, 58, 61-68.
54. Marks, G. N. (2016). The relative effects of socio-economic, demographic, non-cognitive and cognitive influences on student achievement in Australia. Learning and Individual Differences, 49, 1-10.
55. Marshall, J. (2000). Research on response to literature. In M.L. Kamil, P.B. Mosenthal, P.D. Pearson & R. Barr (Eds), Handbook of reading research (Vol. 3, pp. 381–402). Mahwah, New Jersey: Erlbaum.
56. Maslow, A. (1970). Motivation and personality. USA: Harper & Row Publisher.
57. Moffitt, M. A. ve Wartella, E. (1992). Youth and reading: A survey of leisure reading pursuits of female and male adolescents. Reading Research and Instruction, 31, 117.
58. Moje, E. B. ve Dillon, D. R. (2006). Adolescent identities as demanded by science classroom discourse communities. In D. E. Alvermann, K. A. Hinchman, D. W. Moore, S. F. Phelps, & D. R. Waff (Eds.), Reconceptualizing the literacies in adolescents’ lives (2nd ed., pp. 85–106). Mahwah, NJ: Erlbaum.
59. Nadeem, S. (2020). Coronavirus COVID-19: Available free literature provided by various companies, journals and organizations around the world. Journal Of Ongoing Chemical Research, 5(1), 7-13. doi:10.5281/zenodo.3722904.
60. Nathanson, S., Pruslow, J. ve Levitt, R. (2008). The reading habits and literacy attitudes of in-service and prospective teachers: Results of a questionnaire survey. Journal of Teacher Education, 59(4), 313-321.
61. Odabaş, H., Odabaş, Z. ve Binici, K. (2020). Dijital bilgi kaynakları ve ortamlarının üniversite öğrencilerinin okuma davranışlarına etkileri. Millî Eğitim Dergisi, 49(227), 89-116.
62. Ong, W. J. (2013). Orality and literacy. London: Routledge.
63. Ögeyik, M. C. ve Akyay, E. (2009). Investigating reading habits and preferences of student teachers at foreign language departments. The International Journal of Language Society and Culture, 28, 72-78.
64. Özcan, H. Z., Batur, Z. ve Sağcan, Y. C. (2019). Ortaokul öğrencilerinin okuma eğilimlerinin incelenmesi. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), 33-55.
65. Özden, M. (2018). Niçin okumuyoruz? Tarih Okulu Dergisi, 11(35), 299-313.
66. Özer, M. (2020). Educational policy actions by the ministry of national education in the times of COVID-19. Kastamonu Education Journal, 28(3), 1124-1129.
67. Pennington, B.F. ve Olson, R.K. (2005). Genetics of dyslexia. In M.J. Snowling & C. Hulme (Eds.), The science of reading: A handbook (pp. 453-472). Oxford: Blackwell.
68. Schiefele, U., Schaffner, E., Möller, J. ve Wigfield, A. (2012). Dimensions of reading motivation and their relation to reading behavior and competence. Reading Research Quarterly, 47(4), 427-463.
69. Schutte, N. S. ve Malouff, J. M. (2007). Dimensions of reading motivation: Development of an adult reading motivation scale. Reading Psychology, 28(5), 469-489.
70. Sever, S., Karagül, S. ve Doğan Güldenoğlu, B. N. (2017). Öğretmenlerin okuma kültürü düzeyleri ile kitle iletişim araçlarını kullanma alışkanlıklarının incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 47-69.
71. Sharma, A. K. ve Singh, S. P. (2005). Reading habits of faculty members in natural sciences: A case study of the University of Delhi. Annals of Library and Information Studies, 52, 119-123.
72. Shiel, G. ve Eivers, E. (2010). Comparative international studies of reading literacy: current approaches and future directions. In J Hoffman (ed.). The Routledge ınternational handbook of English, language and literacy teaching (pp. 425-437). London: Routledge.
73. Smith, M. ve Wilhelm, J. D. (2004). "I just like being good at it": The importance of competence in the literate lives of young men. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 47(6), 454-461.
74. Street, B. V. ve Street, B. B. (1984). Literacy in theory and practice (Vol. 9). Cambridge University Press.
75. Şahin, N. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 393-423.
76. Şengül Bircan, T. (2017). Tarih öğretmeni adaylarının okuma alışkanlıkları üzerine bir inceleme. Journal of World of Turks, 9(1), 25-40.
77. T. C. Sağlık Bakanlığı. (2020). COVİD-19 Durum Raporu Türkiye. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/ Erişim Tarihi: 08.08.2020.
78. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston: Pearson.
79. Ungan, S. (2008). Okuma alışkanlığımızın kültürel altyapısı. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 218-228.
80. Uzun, Y. ve Çelik, G. (2020). Akademisyenlerin okuryazarlık algısındaki değişimler. OPUS- Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1134-1156.
81. Ürün Karahan, B. (2015). Öğretmen adaylarının okumaya yönelik motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Kafkas Üniversitesi örneği). TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, 10(11), 1569-1586.
82. Velavan, T. P. ve Meyer, C. G. (2020). The COVID-19 epidemic. Tropical Medicine and International Health, 25(3), 1-3. https://doi.org/10.1111/tmi.13383
83. Wigfield, A. ve Asher, S. R. (1984). Social and motivational influences on reading. In Pearson, P. D., Barr, R., Kamil, M. L., & Mosenthal, P. (Eds.), Handbook of reading research (pp. 423–452). New York, NY: Longman.
84. WHO. (2020). Rolling updates on coronavirus disease (COVID-19). Erişim adresi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen
85. Yıldız, M., Yıldırım, K., Ateş, S. ve Çetinkaya, Ç. (2013). Yetişkin okuma motivasyonu ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(44), 348-359.
86. Yıldız, M. ve Aktaş, N. (2015). Okuma motivasyonu ve okumaya adanmışlık ölçeği: Türkçeye uyarlama çalışması. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1349-1365.
87. Yılmaz, B. (2007). Okuma alışkanlığı ve öğretmen. okuma kültürü ve okullarda uygulama sorunları toplantısı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
88. Zheng, Y., Ma., Y., Zhang, J. ve Xie, X. (2020). COVID-19 and the cardiovascular system. Nat Rev Cardiol, 17, 259–260. https://doi.org/10.1038/s41569-020-0360-5
89. Zu, Z., Jiang, M., Xu, P., Chen, W., Ni, Q. Lu, G. ve Zhang, L. (2020). Coronavirus disease 2019 (COVID-19): A perspective from China. Radiology, 296, E15-E25. https://doi.org/10.1148/radiol.2020200490