Tuna Bulgar Hanlığı’nın Başkentleri: Pliska (680) ve Preslav (893)

VII. yüzyılda Büyük Bulgar Hanlığı’nın çökmesi ile Bulgarların bir kısmı Asparuh önderliğinde Karadeniz düzlüklerinden hareketle Balkanlara göç etmiştir. Bu göç neticesinde Tuna boylarında devletleşen Bulgarlar, Doğu Avrupa’da iki büyük başkentin mimarı olmayı başarmıştır. Bu başkentlerden ilki Aşağı Tuna’nın güney sınırında Asparuh tarafından ilk olarak karargâh şeklinde belirlenen Pliska, di- ğeri ise IX. yüzyılda Bulgar topraklarında Hristiyanlığı şahlandıran Boris tarafından ilan edilen Preslav’dır. Preslav, her ne kadar Hristiyanlığın temelinin atıldığı bir başkent olarak göze çarpsa da, şehrin farklı yerleşim bölgelerinde konargöçer kültür emarelerine rastlanılmaktadır. Bulgar yerleşimleri- nin yapısal özelliklerinin aydınlatılması yazılı kaynaklardan daha çok, arkeolojik araştırmalar neticesinde gerçekleşmiştir. Bu araştırmalar sonucunda ekonomik canlılığa vurgu yapan ticari materyaller, zanaat ma- mulleri, tarımsal araç-gereçler, büyük ölçekli yerleşimler, idari, dini ve askeri yapılar, alt yapı unsurları vb. ortaya çıkartılmıştır. Tüm bu öğeler hem konargöçer şehircilik kültürünün hem de Orta Çağ feodal şehircilik anlayışının girift bir manzarasını sunmaktadır. Konargöçer Bulgarlar, göç ettikleri bölgeye, kendi Salt-Mayat kültür unsurlarını da getirmişler; böylece yerleşik halkların da dâhil olmasıyla Doğu Avrupa’da farklı bir şehircilik anlayışı ortaya çıkarmışlardır