Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek

Ahmet Yaşar

Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek

Öz

Osmanlı İstanbul’unda müdavimlerine konaklama ve çeşitli ticari imkânlar sunan şehiriçi hanlar, aynı zamanda bazı ‘yabancı’lar için hayatın sona erdiği yerlerdi. Şehirde yabancı olarak yaşayan bir han sakini han odasında yalnız başına ölebilirdi. Uzunca süre ikamet edilen han odalarında son nefesini veren bu ki- şilerden bazıları geriye bıraktıkları eşya ve malî miraslarıyla kayıt altına alınmaktaydılar. Vefat edenlerin geriye kalan her türlü menkul, gayr-i menkul, eşya ve paralarının tespit edilip kayıt altına alındığı tereke kayıtları han sakinlerinin maddi kültürü ve gündelik yaşam pratiklerine dair önemli ipuçları sunmaktadır- lar. Her şeyin ötesinde bu malzeme, 18. yüzyılın ikinci yarısında bir han müşterisinin servetinin karakte- ristik özelliklerini anlama imkânı verir. Bu belgeler, han odasında ölen şehrin ‘yabancı’sının maddi dün- yasının detaylarını, yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan uyku seti, keyif verici maddelerle ilgili tiryakiliğini gösteren kahve ve duhan takımları, mesleği ile ilgili aletler (asker için silahlar, kumaş tüccarı için top top kumaşlar vs.), giyim ve kuşam unsurları, sahip olduğu nakit para, kimlere borç verdiği ve kimlere borçlu olduğu gibi detayları görme imkânını sunar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Algar H. (2005). “Molla”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 30 (2005) 238-239.
Anastassiadou M. (2001). Selanik 1830-1912 (Tanzimat Çağında Bir Osmanlı Şehri). Çev. I. Ergüden. İstanbul 2001.
Artan T. (1998). “Terekeler Işığında 18. Yüzyıl Ortasında Eyüp’te Yaşam Tarzı ve Standartlarına Bir Bakış: Orta Halliliğin Aynası”. Ed. T. Artan, 18. Yüzyıl Kadı Sicilleri Işığında Eyüp’te Sosyal Yaşam (1998) 49-64. İstanbul.
Barkan Ö. L. (1966). “Edirne Askerî Kassamı’na Âit Tereke Defterleri (1545-1659)”. Belgeler 3 (1966) 1-479.
Bilgin A. & Bozkurt F. (2010). “Bir Malî Gelir Kaynağı Olarak Vârissiz Ölenlerin Terekeleri ve Beytülmal Mukataaları”. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20 (2010) 1-31.
Bozkurt F. (2011). Tereke Defterleri ve Osmanlı Maddî Kültüründe Değişim (1785-1875 İstanbul Örneği). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya 2011.
Constable O. R. (2003). Housing the Stranger in the Mediterranean World: Lodging, Trade, and Travel in Late Antiquity and the Middle Ages. Cambridge 2003.
Çaksu A. (2007) “Janissary Coffee Houses in Late Eighteenth-Century Istanbul”. Ed. D. Sajdi, Ottoman Tulips, Ottoman Coffee: Leisure and Lifestyle in the Eighteenth Century (2007) 117-132. Londra.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Osmanlı Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Yaşar
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2019

Kabul Tarihi

15 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA82EU79MG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yaşar, A. (2019). Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 9(2), 539-550. https://izlik.org/JA82EU79MG

AMA

1.Yaşar A. Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek. MJH. 2019;9(2):539-550. https://izlik.org/JA82EU79MG

Chicago

Yaşar, Ahmet. 2019. “Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9 (2): 539-50. https://izlik.org/JA82EU79MG.

EndNote

Yaşar A (01 Aralık 2019) Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9 2 539–550.

IEEE

[1]A. Yaşar, “Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek”, MJH, c. 9, sy 2, ss. 539–550, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82EU79MG

ISNAD

Yaşar, Ahmet. “Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9/2 (01 Aralık 2019): 539-550. https://izlik.org/JA82EU79MG.

JAMA

1.Yaşar A. Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek. MJH. 2019;9:539–550.

MLA

Yaşar, Ahmet. “Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2019, ss. 539-50, https://izlik.org/JA82EU79MG.

Vancouver

1.Ahmet Yaşar. Mekân ve Yabancı: 18. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Han Odasında Tek Başına Ölmek. MJH [Internet]. 01 Aralık 2019;9(2):539-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82EU79MG

	Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.
	MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.