Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu

Fatma Mahperi Uluyol; Sait Uluç

Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu

Öz

Bu çalışma kapsamında evlilik uyumu ile bağlanma örüntüleri arasındaki ilişkide kişilerarası şemaların aracı rolünün bootstrap analizi ile incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi 135 kadın ve 133 erkek olmak üzere, 268 evli çiftten oluşmaktadır. Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Kişilerarası Şemalar Ölçeği (KŞÖ) ve Çiftler Uyumu Ölçeği (ÇUÖ) ölçüm araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre güvensiz bağlanma örüntüsüne sahip evli bireylerin evlilik uyumları güvenli bağlananlara kıyasla daha düşüktür. Güvensiz bağlanma örüntüleri arasında ise kaçınıcı bağlananların evlilik uyumları kaygılı bağlananlara göre daha düşüktür. Güvensiz bağlanma ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide ise yakınlık ekseninin (dostluk ve düşmanlık kişilerarası şemaları) aracı rolü bulunurken, kontrol ekseninin (baskınlık ve pasiflik kişilerarası şemalarının) aracı etkisi bulunmamıştır. Çalışma bulguları kişilerarası şemalar, bağlanma örüntüleri ve evlilik uyumu arasındaki ilişkinin mekanizmasının anlaşılması açısından önemli bulgular sunmaktadır. Araştırma bulguları ilgili alan yazın doğ- rultusunda ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Baldwin M. W. (1992). “Relational Schemas and the Processing of Social Information”. Psychological
Bulletin 112/3 (1992) 461-484. DOI: 10.1037/0033-2909.112.3.461
Banse R. (2004). “Adult Attachment and Marital Satisfaction: Evidence for Dyadic Configuration Effects”. Journal of Social and Personal Relationships 21/2 (2004) 273-282.
Baron R. M. & Kenny D. A. (1986). “The Moderator-Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations”. Journal of Perso- nality and Social Psychology 51/6 (1986) 1173-1182.
Bartholomew K. & Horowitz L. M. (1991). “Attachment Styles in Young Adults: A Test of a Four- Category Model”. Journal of Personality and Social Psychology 61/2 (1991) 226-224.
Bi S., Haak E. A., Gilbert L. R., El-Sheikh M. & Keller P. S. (2018). “Father Attachment, Father Emotion Expression, and Children’s Attachment to Fathers: The Role of Marital Conflict”.Journal of Family Psychology 32/4 (2018) 456-465. DOI: 10.1037/fam0000395
Boden J. S., Fischer J. L. & Niehuis S. (2010). “Predicting Marital Adjustment from Young Adults’ Initial Levels and Changes in Emotional Intimacy Over Time: A 25-Year Longitudinal Study”. Journal of Adult Development 17/3 (2010) 121-134.
Bodenmann G. & Randall A. K. (2012). “Common Factors in the Enhancement of Dyadic Coping”. Behavior Therapy 43/1 (2012) 88-98.

Bowlby J. (1969). Attachment and Loss: Attachment. New York 1969.
Boyacıoğlu G. & Savaşır I. (1995). “Kişilerarası Şemalar Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Türk Psikologlar Dergisi 35 (1995) 40-58.
Brennan K. A. Clark C. L. & Shaver P. R. (1998). “Self- Report Measurement of Adult Attachment: An mIntegrative Overview”. Eds. J. A. Simpson & W. S. Rholes, Attachment Theory and Close Relationship (1998) 46-76. New York.
Carr D., Freedman V. A., Cornman J. C. & Schwarz N. (2014). “Happy Marriage, Happy Life? Marital Quality and Subjective Well‐being in Later Life”. Journal of Marriage and Family 76 (2014) 930-948.
Collins N. L. & Feeney B. C. (2004). “Working Models of Attachment Shape Perceptions of Social Support: Evidence from Experimental and Observational Studies”. Journal of Personality and Social Psychology 87/3 (2004) 363-383.
Donato S., Parise M., Bertoni A., Finkenauer C. & Bodenmann G. (2015). “Dyadic Coping Responses and Partners’ Perceptions for Couple Satisfaction: An Actor-Partner Interdependence Analysis”. Journal of Social and Personal Relationships 32/5 (2015) 580-600.
Dumlupınar-Aslan M. (2016). Bağlanma Stilleri ve Kişilik Özelliklerinin Evlilik Uyumu Üzerindeki Etki- lerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Üsküdar Üniversitesi, İstanbul 2016.
Elmas C. (2017). Evli Bireylerin Algıladıkları Sosyal Destek ve Kullandıkları Savunma Mekanizmalarının Evlilik Uyumu ile İlişkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, İstanbul 2017.
Erbek E., Bestepe E., Akar H., Eradamlar N. & Alpkan R. L. (2005). “Evlilik Uyumu”. Düşünen Adam 18/1 (2005) 39-47.
Erdoğan-Taycan S. & Çepik-Kuruoğlu A. (2013). “Evlilik Uyumu ile Bağlanma Stilleri ve Mizaç ve Karakter Özellikleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”. Türk Psikiyatri Dergisi 24 (2013) 1-10.
Feeney J. A. (2004). “Transfer of Attachment from Parents to Romantic Partners: Effects of Individual and Relationship Variables”. Journal of Family Studies 10 (2004) 220-238.
Fışıloğlu H. & Demir A. (2000). “Applicability of the Dyadic Adjustment Scale for Measurement of Marital Quality of Turkish Couples”. European Journal of Psychological Assessment 16/3 (2000) 214-218.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Mahperi Uluyol ^*
Türkiye

Sait Uluç
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2018

Kabul Tarihi

24 Şubat 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA47WF22ZE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uluyol, F. M., & Uluç, S. (2019). Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 9(1), 187-199. https://izlik.org/JA47WF22ZE

AMA

1.Uluyol FM, Uluç S. Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu. MJH. 2019;9(1):187-199. https://izlik.org/JA47WF22ZE

Chicago

Uluyol, Fatma Mahperi, ve Sait Uluç. 2019. “Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9 (1): 187-99. https://izlik.org/JA47WF22ZE.

EndNote

Uluyol FM, Uluç S (01 Haziran 2019) Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9 1 187–199.

IEEE

[1]F. M. Uluyol ve S. Uluç, “Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu”, MJH, c. 9, sy 1, ss. 187–199, Haz. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47WF22ZE

ISNAD

Uluyol, Fatma Mahperi - Uluç, Sait. “Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 9/1 (01 Haziran 2019): 187-199. https://izlik.org/JA47WF22ZE.

JAMA

1.Uluyol FM, Uluç S. Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu. MJH. 2019;9:187–199.

MLA

Uluyol, Fatma Mahperi, ve Sait Uluç. “Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2019, ss. 187-99, https://izlik.org/JA47WF22ZE.

Vancouver

1.Fatma Mahperi Uluyol, Sait Uluç. Bağlanma Örüntüleri ve Evlilik Uyumu Arasındaki İlişkide Eşe Yönelik Kişilerarası Şemaların Aracı Yolu. MJH [Internet]. 01 Haziran 2019;9(1):187-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47WF22ZE

	Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.
	MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.