Siyasal Katılım ve İfade Özgürlüğü Bağlamlarında Demokrat Parti İkinci Büyük Kongresi (20-25 Haziran 1949)

Çoğulcu-demokratik sistemlerde siyasal parti büyük kongreleri partilerin en üst yönetim organları olarak partinin yönetim kadrolarının yeniden seçildiği ve parti politikalarının belirlendiği toplantılardır. Kongreler bir siyasal partinin demokratik niteliklere ne kadar sahip olduğu konusunda önemli veriler sunar. Demokrat Parti İkinci Büyük Kongresi siyasal katılımı kısıtlayan bazı uygulamalarına rağmen özellikle ifade özgürlüğünün ön plana çıktığı Türk siyasal tarihinde Demokrat Parti Birinci Büyük Kongresi’nden sonra yapılan demokratik niteliklere sahip ikinci siyasal parti kongresidir. Bunun yanında Türkiye’de çoğulcu demokratik sistemin kurulmasında kritik bir parametreyi oluşturan Şubat 1950 tarihli “Seçim Kanunu’nun” yapılmasında ve parti içi muhalif unsurların partiden tasfiyesiyle Demokrat Parti’nin monolithik bir blok halinde iktidara yürümesinde en önemli aşamayı teşkil eder. Bu çalışmayla Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi Belgeleri, dönemin gazeteleri, kongreye katılanların eserleri başta olmak üzere konu hakkındaki çeşitli araştırma eserleri siyaset biliminin objektif verileriyle değerlendirilerek Demokrat Parti İkinci Büyük Kongresi’nin siyasal katılım ve ifade özgürlüğü bağlamlarında demokratik niteliği belirlenmeye çalışılmıştır.