Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması
Öz
Duyguların çeşitli yollarla ifade edilmesi bireyleri sosyal, fiziksel ve psikolojik olarak etkileyen bir süreçtir. Özellikle psikoloji alanında duyguların ifadesi daha çok sözlü ve yazılı olarak yapılabilmektedir. Duyguların yazılı olarak ifade edilmesinde Pennebaker’ın geliştirdiği Yazılı Duygusal Dışavurum Para- digması son yıllarda sıklıkla çalışılan, etkililiği araştırılan müdahale yöntemlerinden biridir. Yapılan derleme çalışmasıyla bu müdahale ile hangi alanlarda çalışmalar yapıldığı, etkilerinin nasıl olduğu ele alınmış olup, özellikle meme kanseri hastalarında bu müdahaleden sonra nasıl sonuçların elde edildiği incelenmiştir. Alanyazın incelendiğinde Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın (YDDP) birçok fiziksel veya psi- kolojik rahatsızlığı olan gruplarda (fibromiyalji, romatoid artritit, migren ve kas ağrıları, kanser, travma sonrası yaşananan deneyimler ve alkol bağımlılığı) kullanıldığı ve etkililiğinin araştırıldığı görülmüştür. Kanserin yeni sayılabilecek bir çalışma alanı olması sebebiyle yapılan bu derleme makalesi ile özellikle meme kanseri hastalarında YDDP çalışmalarının nasıl tasarlandığı ve ne tür sonuçlara ulaşıldığı incelen- miştir. İncelenen araştırmalarda duyguları ifade etmenin psikolojik sağlık ile olumlu ilişki içinde olduğuna, kişilerin hastaneye gitme sayılarını azalttığına, hastalığa ve tedaviye uyumu kolaylaştırdığına ve yaşam kalitesinde olumlu değişmeler ortaya çıkardığına ilişkin bulgular olduğu belirlenmiştir. Alanyazın bunun tersini gösteren veya etkisinin olmadığını gösteren çalışmaları da barındırmaktadır. Bu derleme kapsamında YDDP’nin etkililiğini kanıtlayan bulguların yanı sıra etkisinin olmadığını gösteren çalışmalar da incelenmiş ve gelecek çalışmalar için bu müdahalenin tanıtılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar D. (2015). Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigmasının Kanser Hastalarının Eşlerinde Psikolojik Sağlık Sonuçları ve Travma Sonrası Gelişim Açısından Test Edilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi. Bursa 2015.
- Arden-Close E., Gidron Y., Bayne L. & Moss-Morris R. (2013). “Written Emotional Disclosure for Women with Ovarian Cancer and Their Partners: Randomised Controlled Trial”. Psycho-Oncology 22/10 (2013) 2262-2269.
- Batten S. V., Follette V. M., Hall M. L. R. & Palm K. M. (2002). “Physical and Psychological Effects of Written Disclosure Among Sexual Abuse Survivors”. Behavior Therapy 33 (2002) 107-122.
- Bauer-Wu S., Norris R., Powell M., Healey M., Habin K., Partridge A. & Schapira L. (2007). “A Web-Based Expressive Writing Intervention for Young Women with Newly Diagnosed Breast Cancer”. Oncology Nursing Forum 34/1 (2007) 202.
- Baum A., Cohen L.& Hall M. (1993). “Control and Intrusive Memories as Possible Determinants of Chronic Stres”. Psychosomatic Medicine 55/3 (1993) 274-286.
- Bray F., Jemal A., Grey N., Ferlay J. & Forman D. (2012). “Global Cancer Transitions According to the
- Human Development Index (2008–2030): A Population-Based Study”. The Lancet Oncology 13/8 (2012) 790-801.
- Booth R. J., & Petrie K. J. (2002). “Emotional Expression and Health Changes: Can We Identify Biological Pathways?”. Eds. S. J. Lepore & J. M. Smyth, The Writing Cure: How Expressive Writing Promotes Health and Emotional Well-Being (2002) 157-175. Washington.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
11 Aralık 2017
Kabul Tarihi
8 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Çıvgın, U., Yorulmaz, E., & Dirik, G. (2018). Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 8(2), 291-311. https://izlik.org/JA62UY93WG
AMA
1.Çıvgın U, Yorulmaz E, Dirik G. Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması. MJH. 2018;8(2):291-311. https://izlik.org/JA62UY93WG
Chicago
Çıvgın, Umut, Elçin Yorulmaz, ve Gülay Dirik. 2018. “Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 8 (2): 291-311. https://izlik.org/JA62UY93WG.
EndNote
Çıvgın U, Yorulmaz E, Dirik G (01 Aralık 2018) Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 8 2 291–311.
IEEE
[1]U. Çıvgın, E. Yorulmaz, ve G. Dirik, “Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması”, MJH, c. 8, sy 2, ss. 291–311, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62UY93WG
ISNAD
Çıvgın, Umut - Yorulmaz, Elçin - Dirik, Gülay. “Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 8/2 (01 Aralık 2018): 291-311. https://izlik.org/JA62UY93WG.
JAMA
1.Çıvgın U, Yorulmaz E, Dirik G. Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması. MJH. 2018;8:291–311.
MLA
Çıvgın, Umut, vd. “Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2018, ss. 291-1, https://izlik.org/JA62UY93WG.
Vancouver
1.Umut Çıvgın, Elçin Yorulmaz, Gülay Dirik. Yazılı Duygusal Dışavurum Paradigması’nın Kullanımı ve Meme Kanseri Hastaları ile Yapılan Uygulamaları: Bir Derleme Çalışması. MJH [Internet]. 01 Aralık 2018;8(2):291-31. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62UY93WG
