Kantçı Bakış Açısıyla the Picture of Dorian Gray
Öz
The Picture of Dorian Gray (1891), Oscar Wilde’ın estetik algısını göstermekte ve Wilde’in nesnel ve öznel algı arasındaki seçimini ortaya çıkarmaktadır. Wilde dürtüler vasıtasıyla edinilen bilgilerin gücüne inandığı için öznel deneyim otonomisini kurarken nesnel gerçekliği yok eder. Kısa romanı sürekli olarak öznel deneyimlerle sezgisel bir zevk dünyası arayışındadır. Gerçeklikten uzaklaştığı bu dünyada, Dorian dünyayı öznel deneyimlerle bir amaç gütmeden deneyimler. Dorian’in bu deneyimi Immanuel Kant’ın Critique of Judgement (1790) adlı kitabındaki duyularla algılanan başka bir şeye bağlı olmayan güzellik kavramıyla örtüşmektedir. Bu sebeple Kant’ın bağımsız güzellik kavramı ve duyular yoluyla bilme teorisi, Dorian’ın dünyayı algılayış şekliyle örtüştüğünden Wilde’ın romanında örnek alınmış gibi görünmektedir. Estetik nesnelerden alınan keyif Dorian’ın hayati için zaruri olmaya başladıkça, belli bir amaç gütmeden duyularla karara varma Wilde’ın kısa romanında ve Dorian’ın duyularla algıladığı dünyasında baskın olmaktadır. Bu makale bu çerçevede Kant’ın Critique of Judgement (1790) kitabında savunduğu teorilerini Wilde’ın kısa romanında görüldüğü şekliyle açıklamayı amaçlamaktadır. Ancak Kant’ın rasyonel bilme ve öznel algı arasında oluşturduğu uzlaşı kısa romanında Wilde tarafından göz ardı edilmiş gibi görülmektedir çünkü Wilde gerçek ve nesnelliği düşman olarak algılamaktadır. Wilde’in kısa romanının estetik duruşu bu mantıkla araştırılacaktır. Bu çalışma, Wilde’ın dünyayı bilmek yerine hissetme tercihini analiz edecektir. İç ve dış mekânların romanda temsili, Dorian’in portresine ve sanatsal nesnelere bağlılığı ve aktris Sibyl Vane ve sanatçı Basil Hallward’ın ölümleri ile örneklendirilen gerçekten uzaklaşma çabaları temel alınarak Wilde’ın iki farklı algılama yöntemi irdelenecektir.
Anahtar Kelimeler
A Kantian Reading of the Picture of Dorian Gray
Öz
The Picture of Dorian Gray (1891) manifests the aesthetic perception of Oscar Wilde in terms of a choice between objective reality and subjective sensing. Wilde privileges the subjective over the objective modes of experience since he believes in the power of knowing through impulses. The novella continuously calls for the intuitive world of pleasure through subjective experience. In this world of detached reality, Dorian experiences the world non-purposively through subjective sensing. Non-purposive experience coincides with Immanuel Kant’s concept of disinterested free beauty which is perceived subjectively as discussed in the Critique of Judgement (1790). Hence, free beauty and the way of knowing through the senses in Kantian terms seems to be the model for Wilde’s protagonist as Dorian’s judgements arise spontaneously. Such purposeless perceptions dominate Wilde’s novella and Dorian’s world of senses as aesthetic pleasure becomes a necessary supplement for Dorian’s life. Within this scope, this study aims to elucidate Kant’s theories in the Critique of Judgement (1790) as reflected in Wilde’s novella. However, Kant’s idea of a mutual agreement between rationally knowing and subjectively sensing seems to be disregarded by the novelist, as Wilde perceives reality and objectivity as antagonists. It is with this critique in mind that I have pursued the aesthetic aspect of Wilde’s novella. In this respect, this paper attempts to analyse Wilde’s sensing the world as opposed to knowing it. Taking from Kant’s judgement, Wilde’s attempts to separate two ways of knowing is elucidated through the depiction of inner and outer spaces, Dorian’s attachment to his portrait and artistic objects, and detachment from reality as exemplified by the deaths of Sibyl Vane, the actress and, Basil Hallward, the artist.
Anahtar Kelimeler
