Torun Bakım Faaliyetinin Bakım Sağlayıcı Büyükannelerin Sağlık Durumları Üzerindeki Etkisi

Aile içinde yaşlılar için en yaygın sosyal rollerden biri olan büyük ebeveynlik, torunun dünyaya gelmesiyle kazanılan sosyal bir statüdür. Büyük ebeveynler aile içinde genel olarak ailenin devamlılığının sembolü, aile tarihçisi, danışman, rol model, besleyici, aile bekçisi, değer aktarımcısı, ebeveyn ile torun arasındaki hakem ve kişiliğin inşasında katkı sağlayıcı birey olarak konumlanırlar. Ancak 1970’lerden itibaren artan boşanma oranları, tek ebeveynli aile görünümleri ve kadın istihdamı gibi dönüşümler, büyük ebeveynliği giderek çocuk bakım sorumluluğunu içeren bir rol haline dönüştürmektedir. Bakım ihtiyacına cevap vermek yoluyla tekrar verimli üyeler haline gelmek, torun bakım faaliyetini içeren büyük ebeveynliğin mutluluk çağrışımları olan bir rol olduğuna işaret etmektedir. Diğer yandan bu rol, büyük ebeveynler için pek çok yükümlülüğü de beraberinde getirmektedir. Üstelik büyük ebeveynlik yaşlılıkla bağlantılı bir kavramdır ve bu durum, kişinin kronolojik yaşı veya dinçliği, canlılığı ne olursa olsun strese girmesine neden olabilmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada, torun bakım sorumluluğunu üstlenen büyük ebeveynlerin sağlık durumlarının bakım sürecinden nasıl etkilendiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, Antalya İlinde yaşayan ve torunlarına bakım sağlayan büyükannelerle yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilmiştir. Yapılan görüşmeler çözümlendiğinde daha çok anne ve aile koruyucu olarak konumlanan büyükanneler için bakım sürecinin psikolojik doyum ile ilişkili olabildiği gibi, zorlayıcı bir sorumluluğa da dönüşebildiği anlaşılmıştır.