İple Erişim Teknisyenlerinin İş Stresi, İş Güvenliği Algıları, İş Tatminleri ve Aralarındaki İlişki Üzerine bir Çalışma

Öz

İş stresi, çalışanların üretkenliğini ve iş doyumunu etkilemekle birlikte, ciddi yaralanmalara ve hatta ölümlere neden olan önemli bir faktördür. Bu nedenle, iş stresini etkileyen faktörleri belirlemek, iple erişim teknisyenliği gibi risk içeren işler için bir gerekliliktir. Yapılan bu çalışmanın temel amacı, iple erişim teknisyenlerinin iş stresi, iş doyumu ve iş güvenliği algılarını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışmaya, 69 aktif çalışan iple erişim teknisyeni (X yaş= 31.27 ±5.33) gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla, Cohen ve Williamson (1988) tarafından geliştirilen ve Baltaş (1998) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “İş Stresi Envanteri”; Hayes ve ark. (1998) tarafından geliştirilen ve Yiğit, Akpınar ve Taş (2016) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “İş Güvenliği Envanteri” ve Weiss ve ark. (1967) tarafından geliştirilen ve Baycan (1985) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Minnesota İş Tatmini Envanteri” kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcıların demografik bilgilerine yönelik verilerin toplanması için araştırmacılar tarafından “kişisel bilgi formu” oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucu olarak, iple erişim teknisyenlerinin iş doyum düzeylerinin yüksek, iş streslerinin çalışanların sağlını ve üretkenliğini etkilemeyecek düzeyde ve iş güvenliği algılarının da orta düzeyde olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca, iş stresiyle iş güvenliği algıları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunduğu; iş stresiyle iş tatmini arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, regresyon analizi sonuçları, algılanan iş güvenliğinin ve iş tatmininin iş stresinin istatistiksel olarak anlamlı öncüleri olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İş Stresi
• İş Tatmini
• İş Güvenliği
• İple Erişim Teknisyenleri

Work Stress, Perception of Job Safety, and Job Satisfaction of Rope Access Technicians and the Relationship among Them

Öz

Work stress, while affecting employee productivity and job satisfaction, is an important factor that causes serious injuries and even death at work. For this reason, to determine and to propose solutions for those factors affecting job stress is essential for dangerous jobs such as rope access technicians. The main purpose of this study was to examine: job stress, job satisfaction and the perception of job safety of rope access technicians and to show if there are any relations between these factors. The participants in this study were 69 people (X age= 31.27 ±5.33) who volunteered for the study. The data was obtained by means of a form including: the Job Stress Scale developed by Cohen and Williamson (1988) and adapted by Baltaş (1998), the “Job Safety Questionnaire” developed by Hayes et al. (1998) and adapted by Yiğit, Akpınar ve Taş (2016), and the “Minnesota Job Satisfaction Scale” developed by Weiss et al. (1967) and adapted by Baycan (1985). Additionally, a “personal information form” was used in order to collect data concerning demographic information. As a result of this study, it was found that for rope access technicians, job satisfaction was high, the levels of job stress was suitable for health and productivity, and the perceptions of job safety were moderate. Further, it was found that there are positive and meaningful relations between work stress and perceptions of job safety, and negative and meaningful relations between work stress and job satisfaction. The results of regression analysis however, show the perception of job safety and job satisfaction are statistically meaningful precursors of work stress.

Anahtar Kelimeler

• Work Stress
• Job Satisfaction
• Job Safety
• Rope Access Technicians

Kaynakça

1. Ahsan N., Abdullah Z., Fie D.Y.G. & Alam S.S. (2009). “A Study of Job Stress on Job Satisfaction among University Staff in Malaysia: Empirical Study”. European Journal of Social Sciences 8/1 (2009) 121- 131.
2. Baltaş Z., Atakuman Y., Duman Y. (1998). “Standardization of the Perceived Stress Scale: Perceived Stress in Middle Managers”. Stress and Anxiety Research Society 19 the International Conference. Boğaziçi University, İstanbul, July 10-12. İstanbul 1998.
3. Baycan A. (1985). An Analysis of the Several Aspects of Job Satisfaction between Different Occupational Groups. Unpublished Doctoral Thesis. Boğaziçi University, İstanbul 1985.
4. Cam E. (2004). “Çalışma Yaşamında Stres ve Kamu Kesiminde Kadın Çalışanlar”. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi (2004) 1-10.
5. Camkurt M. Z. (2007). “İşyeri Çalışma Sistemi ve İşyeri Fiziksel Faktörlerinin İş kazaları Üzerindeki Etkisi.” TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi 20/6 (2007) 80-106.
6. Cohen S. & Williamson G. M. (1988). “Perceived stress in a probability sample of the United States”. Eds. S. Spacapan & S. Oskamp. The Social Psychology of Health (1988) 31-67. Newbury Park, CA.
7. Cooper C. L. & Davidson M. (1987). “Sources of Stress at Work and Their Relation to Stressors in Non-Working Environment”. Eds. R. Kalimo, M. A. El-Batawiet & C. L.Cooper., Phychosocial Factors at Work (1987) 99-112. Geneva.
8. Çam O., Akgün E., Babacan G.A. , Bilge A. & Keskin G. Ü. (2005). “Bir Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinde Çalışan Hekim ve Hemşirelerin Klinik Ortamlarını Değerlendirmeleri İle İş Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Anadolu Psikiyatri Dergisi 6 (2005) 213-220.

9. Draper J., Halliday D., Jowett S., Norman I., Watson R., Wilson-Barnett J., Normand C. & O’Brein K. (2004). “NHS Cadet Schemes: Student Experience, Commitment, Job Satisfaction And Job Stress”. Nurse Education Today 24 (2004) 219-228.
10. Erşan E. E., Yıldırım G., Doğan O., Doğan S. (2013). “Sağlık Çalışanlarının Iş Doyumu Ile Algılanan Iş Stresi ve Aralarındaki Ilişkinin Incelenmesi”. Anadolu Psikiyatri Dergisi 14 (2013) 115-121.
11. Fairbrother K & Warn J. (2003). “Workplace Dimensions, Stress and Job Satisfaction”. Journal of Managerial Psychology 18 (2003) 8-21.
12. Gabor M. R. (2007). “Types of Non-Probabilistic Sampling Used in Marketing Research, Snowball Sampling”. Management & Marketing (Bucharest) 3 (2007) 80-90.
13. Guastello S. J. (1992). “Accidents and Stress-Related Health Disorders among Bus Operators: Forecasting with Catastrophe Theory”. Eds. J. J. Campbell Quick, L. R. Murphy & J. J. Hurrell Jr., Stress and Well-Being At Work (1992) 252-269.
14. Gyekye S. A. (2005). “Workers’ Perceptions of Workplace Safety and Job Satisfaction”. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics 11/3 (2005) 291-302.
15. Harrell W. A. (1990). “Perceived Risk of Occupational Injury: Control Over Pace of Work and Blue Collar Work”. Perceptions Motor Skills 70 (1990) 1351-1358.
16. Hayes B., Perander J., Smecko T., Trask J. (1998) “Measuring Perceptions of Workplace Safety: Development and Validation of the Work Safety Scale”. Journal of Safety Research 29 (1998) 145-161.
17. Hoboubi N., Choobineh A., Ghanavati F. K., Keshavarzi S. & Hosseini A. A. (2016). “The Impact of Job Stress and Job Satisfaction on Workforce Productivity in An Iranian Petrochemical Industry”. Safety and Health at Work (In Press) 1-5.
18. Hofmann D. & Stetzer A. (1996). “A Cross-Level Investigation of Factors Influencing Unsafe Behaviours and Accidents”. Pers Psychol 49 (1996) 307-339.
19. Huber P. (1987). “Injury Litigation and Liability Insurance Dynamics”. Science 283 (1987) 31-36.