Yeni Yazıtlar Işığında Ata Yadigarı (Patroos) Tanrı Ksanthos Kültü

İki başlık altında ele alınan buradaki makalede ilk olarak Lykialılar için antikçağ boyunca Letoon‟la birlikte bölgenin idari ve kült merkezi olma özelliğini sürdürmüş olan Ksanthos antik kentinden ele geçen ve her biri farklı zamanlarda ata yadigarı tanrı Ksanthos‟un rahipliğini yapmış kişilerin dikmiş oldukları heykellere ait olan dört yazıt tanıtılmıştır; ardından tanrı Ksanthos‟un kimliğine ilişkin var olan tartışmalar değerlendirilmiş ve yeni öneriler getirilmiştir. Bunu yaparken günümüze kadar, Homeros‟un Ilias destanından itibaren adını bildiğimiz ve tanrıça Leto efsanelerine konu olmuş Ksanthos nehri ile özdeşleştirilen, fakat Lykia‟da genellikle baş tanrı Apollon için kullanılan παηξῶνο epithetini alması dolayısıyla diğer nehir tanrılarından ayrılan ve kent üstü bir tanıma kavuşan söz konusu tanrının konumunun yazıtlar ve antik kaynaklar üzerinden gözden geçirilerek irdelenmesi gerekli görülmüştür. Tanrı Ksanthos kültünün kökenlerinin Hellenistik Dönem‟e dayandığı düşünülse de burada ele alınan yazıtların tümü Roma İmparatorluk Dönemi‟ne tarihlendirilmektedir. Yeni yayınlananlar dışında tanrı Ksanthos‟a ilişkin kentten beş yazıt daha bilinmektedir. Bu durum söz konusu tanrıya ilişkin uzun süreli bu tapınımın önemini ortaya koymaktadır.