Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler

Evrim Gülbetekin

Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler

Öz

Sağ ve sol beyin görünümü bakımından benzer olmasına karşın, işlevleri yönünden çeşitli özelleşmeler göstermektedir. Yetişkinlerle yapılan çok sayıdaki çalışma tipik olarak sol hemisferin sözel ve sayısal işlemlerde; sağ hemisferin ise yüz işleme ve görsel-uzamsal becerilerde uzmanlaştığını ortaya koymuştur. Öte yandan gelişmekte olan beyne sahip olan çocuklardaki hemisferik asimetrilerin yetiş-kinlerden bazı farklılıklar gösterebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle sunulan makalede yetişkinlere göre daha az çalışılmış bir grup olan çocuklarda sol hemisferin özelleşme gösterdiği sözel ve sayısal işlemlere ve sağ hemisferin özelleşme gösterdiği yüz işleme ve görsel-uzamsal işlemlere ilişkin literatüre yer verilmiştir. Ayrıca çocuklarda iki hemisfer arasındaki etkileşiminin gelişimine dair çalışmalara değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aljuhanay A., Milne E., Burt D. M. & Pascalis O. (2010). “Asymmetry in Face Processing During Childhood Measured with Chimeric Faces”. Laterality 15/4 (2010) 439-450.
Altarelli I., Leroy F., Monzalvo K., Fluss J., Billard C., Dehaene-Lambertz G. ve ark. (2014). “Planum Temporale Asymmetry in Developmental Dyslexia: Revisiting an Old Question”. Human Brain Mapping 35/12 (2014) 5717-5735.
Asenova I. V. (2007). “Hemispheric Asymmetry and Dichotic Perception of Emotional and Neutral Words in Junior School Children”. Psikhologicheskii Zhurnal 284 (2007) 82-89.
Atkinson R. L., Atkinson R. C., Smith E. E., Bem D. J. & Nolen-Hoeksema S. (2002). Psikolojiye Giriş (Hilgard’s Introduction to Psychology 12th Edition). Çev. Y. Alogan. Ankara 2002.
Balsamo L. M., Xu B., Grandin C. B., Petrella J. R., Braniecki S. H., Elliott T. K. ve Gaillard W. D. (2002). “A Functional Magnetic Resonance Imaging Study of Left Hemisphere Language Dominance in Children”. Archives of Neurology 59/7 (2002) 1168-1174.
Banich M. T., Passarotti A. M. & Janes D. (2000). “Interhemispheric Interaction During Childhood: I. Neurologically Intact Children”. Developmental Neuropsychology 18/1 (2000) 33-51. Doi: 10.1207/S15326942DN1801_3
Bava S., Ballantyne A. O., May S. J. & Trauner D. A. (2005). “Perceptual Asymmetry for Chimeric Stimuli in Children with Early Unilateral Brain Damage”. Brain and Cognition 59/1 (2005) 1-10.
Bayer U. & Hausmann M. (2009). “Estrogen Therapy Affects Right Hemisphere Functioning in Postmenopausal Women”. Hormones and Behavior 55/1 (2009) 228-234.

Brisone G. & Borgatti R. (1997). “Developmental Right Hemisphere Syndrome: Cases Report”. Saggi-Neuropsicologia Infantile Psicopedagogia Riabilitazione 23/2 (1997) 99-115.
Bull, R., Davidson,W. A. , Nordmann, E. (2009). Prenatal testosterone, visual-spatial memory, and numerical skills in young children. Learning and Individual Differences 20/3 (2009) 246-250.
Burt D. M. & Perrett D. I. (1997). “Perceptual Asymmetries in Judgements of Facial Attractiveness, Age, Gender, Speech and Expression”. Neuropsychologia 35 (1997) 685-693.
Cherbuin N. & Brinkman, C. (2005). “Practice Makes Two Hemispheres Almost Perfect”. Cognitive Brain Research 24/3 (2005) 413-422.
Chiang C. H., Ballantyne A. O. & Trauner D. A. (2000). “Development of Perceptual Asymmetry for Free Viewing of Chimeric Stimuli”. Brain and Cognition 44/3 (2000) 415-424.
Christianson S. A., Saisa J., Hugdahl K. & Asbjornsen A. (1992). “Hemispheric-Asymmetry Effects in Children Studied by Dichotic-Listening and Visual Half-Field Testing”. Scandinavian Journal of Psychology 33/3 (1992) 238-246.
Dehaene S., Dehaene-Lambertz G. & Cohen L. (1998). “Abstract Representations of Numbers in the Animal and Human Brain”. Trends in Neurosciences 21/8 (1998) 355-361.
de Schonen S., Mancini J., Camps R., Maes E. & Laurent A. (2005). “Early Brain Lesions and Face-Processing Development”. Dev Psychobiol 46 (2005) 184-208.
Duvelleroy Hommet C., Billard C., Gillet P., Barthez M. A., Santini J. J. & Autret A. (1997). “Dichotic Listening to Words and Digits: Influence of Attentional Bias in Children”. A N A E-Approche Neuropsychologique Des Apprentissages Chezl Enfant 9/1 (1997)10-15.
Ehrlich S., Levine S. C. & Goldin-Meadow S. (2006). “The Importance of Gesture in Children’s Spatial Reasoning”. Developmental Psychology 42 (2006) 1259-1268.
Fehr T., Code C. & Herrmann M. (2007). “Common Brain Regions Underlying Different Arithmetic Operations as Revealed by Conjunct fMRI-BOLD Activation”. Brain Research 1172 (2007) 93-102. Funnell M. G., Colvin M. K. & Gazzaniga M. S. (2007). “The Calculating Hemispheres: Studies of a Split-Brain Patient”. Neuropsychologia 45/10 (2007) 2378-2386.
Gage N. M., Juranek J., Filipek P. A., Osann K., Flodman P., Isenberg A. L. et al. (2009). “Rightward Hemispheric Asymmetries in Auditory Language Cortex in Children with Autistic Disorder: an MRI Investigation”. Journal of Neurodevelopmental Disorders 1/3 (2009)205-214.
Gooijers J. & Swinnen S.P. (2014). “Interactions between Brain Structure and Behavior: The Corpus Callosum and Bimanual Coordination”. Neuroscience and Biobehavioral Reviews 43 (2014) 1-19.
Hahn N., Jansen P. & Heil M. (2010). “Preschoolers' Mental Rotation of Letters: Sex Differences in Hemispheric Asymmetry”. Cognitive Neuroscience 1/4 (2010) 261-267.
Hellige, J. (2001). Hemispheric asymmetry: What’s right and what’s left. Cambridge, NY: Harvard University Press.
Heller, W. (1991). Hemispatial biases in children on the Draw-A-Person Test. Developmental Neuropsychology, 7/2 (1991), 151-160.
Hoyek N., Collet C., Fargier P. & Guillot A. (2012). “The Use of the Vandenberg and Kuse Mental Rotation Test in Children”. Journal of Individual Differences 33/1 (2012) 62-67.
Hoyek N., Champely S., Collet C. Fargier P. & Guillot A. (2014). “Is Mental Rotation Ability a Predictor of Success for Motor Performance?”. Journal of Cognition and Development 5/3 (2014) 495-505.
Hug-Michel C., Stegmaier D., Zwicker F. & Braker E. (1998). “Mapping of EEG Reactivity to Verbal and Non-Verbal Information in 11-Year-Old Children”. Klinische Neurophysiologie 29/2 (1998) 104-111.
Hunter J. V., Thornton R. J., Wang Z. J., Levin H. S., Roberson G., Brooks W. M. et al. (2005). “Late Proton MR Spectroscopy in Children After Traumatic Brain Injury: Correlation with Cognitive Outcomes”. American Journal of Neuroradiology 26 (2005) 482-488.
Indersmitten T. & Gur R. C. (2003). “Emotion Processing in Chimeric Faces: Hemispheric Asymmetries in Expression and Recognition of Emotions”. The Journal of Neuroscience 23/9 (2003) 3820-3825.
Jansen-Osmann P. & Heil M. (2007). “Developmental Aspects of Parietal Hemispheric Asymmetry During Mental Rotation”. Neuroreport 18/2 (2007) 175-178.
Jordan N. C., Kaplan D., Olah L. N. & Locuniak M. N. (2006). “Number Sense Growth in Kindergarten: A Longitudinal Investigation of Children at Risk for Mathematics Difficulties”. Child Development 77 (2006) 153-175.
Kadosh R. C., Nina B. & Sack A. T. (2012). “Automatic and Intentional Number Processing Both Rely on Intact Right Parietal Cortex: Acombined fMRI and Neuronavigated TMS Study”. Frontiers in Human Neuroscience 6 (2012) 1-9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Evrim Gülbetekin
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2016

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2016

Kabul Tarihi

15 Nisan 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 6 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA38EB24LK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gülbetekin, E. (2016). Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 6(1), 207-219. https://izlik.org/JA38EB24LK

AMA

1.Gülbetekin E. Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler. MJH. 2016;6(1):207-219. https://izlik.org/JA38EB24LK

Chicago

Gülbetekin, Evrim. 2016. “Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 6 (1): 207-19. https://izlik.org/JA38EB24LK.

EndNote

Gülbetekin E (01 Haziran 2016) Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 6 1 207–219.

IEEE

[1]E. Gülbetekin, “Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler”, MJH, c. 6, sy 1, ss. 207–219, Haz. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38EB24LK

ISNAD

Gülbetekin, Evrim. “Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 6/1 (01 Haziran 2016): 207-219. https://izlik.org/JA38EB24LK.

JAMA

1.Gülbetekin E. Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler. MJH. 2016;6:207–219.

MLA

Gülbetekin, Evrim. “Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 6, sy 1, Haziran 2016, ss. 207-19, https://izlik.org/JA38EB24LK.

Vancouver

1.Evrim Gülbetekin. Çocukların Bilişsel İşlevlerinde Hemisferik Asimetriler. MJH [Internet]. 01 Haziran 2016;6(1):207-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38EB24LK

	Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.
	MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.