Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878)
Öz
Vakıf kelimesi durdurmak, alıkoymak anlamlarına gelmekte ve İslâm hukukunda bir sistemi ifade etmektedir. Vakıf bir kişinin, sahip bulunduğu taşınır veya taşınmazın bir kısmını veya tamamını halkın herhangi bir ihtiyacını gidermek üzere Allah rızası için, hayrî ve sosyal bir amaca devamlı surette tahsis etmesi demektir. Vakıfların çeşitlerini toplumların ihtiyaçları belirlemektedir. Kıbrıs Adası yarı kurak iklim kuşağında yer aldığından ve yerel su kaynakları da kısıtlı bulunduğundan adada kurulan vakıfların önemli bir kısmı su vakfı şeklinde olmuştur. Adada ilk vakıf kuranlar Padişah II. Selim, Lala Mustafa Paşa, Haydar Paşazade Mehmet Bey, Arap Ahmet Paşa, Pertev Paşa, Ağa Cafer Paşa gibi devlet erkânından hayırseverlerdi. Cafer Paşa, Ebubekir Paşa, Silahtar Mustafa Paşa gibi valiler, ada halkına sadece adaletli bir idare sunmaya çalışmamışlar, aynı zamanda halkın en önemli ihtiyacını kendi gelirlerinden kurdukları su vakıflarıyla karşılamaya gayret etmişlerdir. Ayrıca ada halkından varlıklı olanlar da mevcut su vakıflarının devamını sağlamak üzere bağışlar yapmışlardır. Bazıları da vakıf su yollarını kullanmak üzere yardımlarda bulunmuşlardır. Ayrıca Kıbrıs su vakıflarının ülkenin diğer su vakıflarıyla büyük benzerlikler taşıdığı da ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı Dönemi’nde Kıbrıs’ta suya verilen önemi, adaya atanan yöneticilerin Kıbrıs halkının su ihtiyacını karşılamadaki gayretlerini değerlendirmek, adada kurulan su vakıflarının kimler tarafından oluşturulduğunu, var olanlara su vakıflarına yapılan destekler ile vakıflardan meydana gelen gelişmeleri ortaya çıkarmaktır. Böylece Kıbrıs vakıflar tarihi içerisinde su vakıfları konusundaki eksikliğin giderilmesine katkı yapılması hedeflenmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgündüz, A. (1988). İslâm Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi. Ankara: TTK. Yayını.
- Altan, M. H. (1986). Belgelerle Kıbrıs Türk Vakıflar Tarihi (1571-1974), I. Lefkoşa: Kıbrıs Vakıflar İdaresi Yayını.
- Altan, M. H. (2001). Kıbrıs’ta Türk Malları, III. Lefkoşa: Karataş Yayınevi.
- Altan, M. H. (2003). Kıbrıs’ta Türk Malları, II. Lefkoşa: Yeni Avrasya Yayınları.
- Ateş, İ. (1987). Kanuni Sultan Süleyman’ın Su Vakfiyesi. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını.
- Bağışkan, T. (2005). Kıbrıs’ta Osmanlı-Türk Eserleri. Lefkoşa: Mavi Basın Yayın.
- Berki, A. H. (1962). “Vakıf Kuran İlk Osmanlı Padişahı”. Vakıflar Dergisi, 5, 127-128. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayını.
- BOA., (2010). Osmanlı İdaresinde Kıbrıs, Ankara: Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yakınçağ Osmanlı Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2012
Gönderilme Tarihi
20 Şubat 2012
Kabul Tarihi
20 Mayıs 2012
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2012 Cilt: 2 Sayı: 1
APA
Dinç, G., & Çelik, C. (2012). Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878). Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 2(1), 37-59. https://izlik.org/JA76CN34XJ
AMA
1.Dinç G, Çelik C. Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878). MJH. 2012;2(1):37-59. https://izlik.org/JA76CN34XJ
Chicago
Dinç, Güven, ve Cemil Çelik. 2012. “Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 2 (1): 37-59. https://izlik.org/JA76CN34XJ.
EndNote
Dinç G, Çelik C (01 Haziran 2012) Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878). Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 2 1 37–59.
IEEE
[1]G. Dinç ve C. Çelik, “Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878)”, MJH, c. 2, sy 1, ss. 37–59, Haz. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76CN34XJ
ISNAD
Dinç, Güven - Çelik, Cemil. “Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 2/1 (01 Haziran 2012): 37-59. https://izlik.org/JA76CN34XJ.
JAMA
1.Dinç G, Çelik C. Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878). MJH. 2012;2:37–59.
MLA
Dinç, Güven, ve Cemil Çelik. “Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878)”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2012, ss. 37-59, https://izlik.org/JA76CN34XJ.
Vancouver
1.Güven Dinç, Cemil Çelik. Osmanlı Dönemi Kıbrıs Su Vakıfları (1571-1878). MJH [Internet]. 01 Haziran 2012;2(1):37-59. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76CN34XJ
