Digital Technology Usage Habits and Family Relations: A Qualitative Study on Adult Experiences

Öz

This study examines the meaning and experience of digital technologies in individuals’ everyday lives, and their impact on family relationships. The study focuses on the repetitive habits of digital tool use, as observed in adult experiences, and the opportunities and risks these habits present for family interaction. Designed using qualitative research method, the study was conducted with individuals aged 18-25, referred to in the literature as “emerging adults”, residing with their families in Antalya. Interviews with 21 participants were analyzed using the qualitative analysis program MAXQDA (24.11.0). The study results indicate that digital technologies have a two-dimensional use in everyday life practices, based on individuals’ experiences and meanings: utilitarian/instrumental use, and their emotional consumption/use. In terms of their impact on family relationships, the following key themes were identified: tension and conflict arising from excessive use of digital technologies, decreased face-to-face communication, reduced/avoidance of family conflict, closeness and shared conversational topics through digital sharing, and the provision of space for individualization/freedom.

Anahtar Kelimeler

• Digital Technologies
• Technology Usage Habits
• Family
• Everyday Life
• Emerging Adulthood

Dijital Teknoloji Kullanım Alışkanlıkları ve Aile İçi İlişkiler: Yetişkin Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmada, dijital teknolojilerin bireylerin gündelik hayatlarındaki anlamı, deneyimlenme biçimi ve bunların aile içi ilişkileri üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çalışma kapsamında, yetişkin deneyimlerinden hareketle dijital teknoloji kullanım alışkanlıklarına ve bunların aile içi etkileşim noktasında barındırdığı imkânlara ve risklere odaklanılmaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemine göre tasarlanmış olup, 18-25 yaş aralığına karşılık gelen “beliren yetişkinler” olarak literatüre geçen yaş grubu ile Antalya’da ailesi ile ikamet eden bireyler örneğinde gerçekleştirilmiştir. 21 katılımcı ile gerçekleştirilen çalışmada görüşmelerin analiz edilmesinde, MAXQDA (24.11.0) isimli nitel analiz programından yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, bireylerin deneyim ve anlam dünyalarından hareketle gündelik hayat pratiklerinde dijital teknolojilerin iki boyutlu bir kullanım alanına sahip olduğu saptanmıştır. Bunlar; dijital teknolojilerin faydacı/araçsal kullanımı ve dijital teknolojilerin duygusal tüketimi/kullanımı şeklindedir. Dijital teknoloji kullanım pratiklerinin aile ilişkileri üzerindeki etkileri açısından ise, dijital araçların aşırı kullanımının getirdiği gerginlik ve çatışma ortamı, yüz yüze iletişimin azalması, aile içi çatışmanın azalması/çatışmadan kaçınılması, dijital paylaşım vasıtasıyla yakınlaşma ve ortak konu oluşturma ve bireyselleşme/özgürlük alanı sağlaması temalarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Teknolojiler
• Teknoloji Kullanım Alışkanlıkları
• Aile
• Gündelik Hayat
• Beliren Yetişkinler

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Akdeniz Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından 14.08.2025 toplantı tarihli, 27/467 toplantı/karar sayısı gereğince bu çalışmanın uygulanmasının etik açıdan uygunluğuna karar verilmiştir.

Teşekkür

yok

Kaynakça

1. Abdullahi S. A., Judith O. C. & Okon O. W. 2025, “The Integration of Technology on Family Dynamics and Communication Pattern.” ALSYSTECH Journal of Education Technology 3/1, 28–36. DOI: 10.58578/alsystech.v3i1.3892
2. Adak N. 2004, “Bir Sosyalizasyon Aracı Olarak Televizyon ve Şiddet.” Bilig 30, 27–38.
3. Akbağ M. & Sayıner B. 2021, “Dijital Teknolojinin Yansımaları: Ebeveyn Teknoferansı ve Sosyotelizmi.” Humanistic Perspective 3/3, 753–778. DOI: 10.47793/hp.996220
4. Akçay H. 2011, “Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Bağlamında Sosyal Medya Kullanımı: Gümüşhane Üniversitesi Üzerine Bir Araştırma.” İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 33, 137–162.
5. Arnett J. J. 2000, “Emerging Adulthood: A Theory of Development from the Late Teens through the Twenties.” American Psychologist 55/5, 469–480. DOI: 10.1037/0003-066X.55.5.469
6. Bauman Z. 2003. Akışkan Aşk: İnsan İlişkilerinin Kırılganlığına Dair. İstanbul.
7. Bennett A. 2018. Kültür ve Gündelik Hayat. Çev. N. Tokdoğan, B. Şenel & U. Y. Kara. Ankara.
8. Biliciler G. 2018. Sosyal Medya Kullanımı Yönlendiren Motivasyonel Etkenler: Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Çerçevesinden Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.

9. Bulduklu Y. & Özer N. P. 2016, “Gençlerin Akıllı Telefon Kullanım Motivasyonları.” İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/8, 2963–2986. DOI: 10.15869/itobiad.265374
10. Canöz N. 2016, “İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Çerçevesinde Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları.” Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 39, 423–441. DOI: 10.21563/sutad.187022
11. Castells M. 2003. Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür I: Ağ Toplumunun Yükselişi. İstanbul.
12. Cerrah L. 2016, “Sosyal Medya ve Bazı Kurumsal Etkileşimler ve Sosyal Medyaya Eleştirel Yaklaşım.” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 20/4, 1393–1414.
13. Dikmen M. & Tuncer M. 2018, “İnternet Bağımlılığının Aile İlişkilerine Etkisi.” Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying 5/1, 34–52.
14. Ellul J. 2003. Teknoloji Toplumu. İstanbul.
15. Glaser B. G. & Strauss A. L. 2006. The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. New Brunswick and London.
16. Güleç V. 2018, “Aile İlişkilerinin Sosyal Medyayla Birlikte Çöküşü.” Yeni Medya Elektronik Dergisi 2/2, 105–120. DOI: 10.17932/IAU.EJNM.25480200.2018.2/2.105-120
17. Hanif M., Caroline C. & Budiawan 2025, “The Influence of Digitalization on Family Communication: Literature Analysis on Family Interaction in the Digital Era.” Morfai Journal 5/1, 150–154.
18. Hazer O. 2020. “Yeni Medya ve İletişim Teknolojileri: Ailede Sosyal Etkileşim.” Eds. A. Görgün Baran, O. Hazer & M. S. Öztürk, Gençlik ve Dijital Çağ 2020. Ankara, 92–102.
19. Hertlein K. M. 2012, “Digital Dwelling: Technology in Couple and Family Relationships.” Family Relations 61, 374–387. DOI: 10.1111/J.1741-3729.2012.00702.X
20. Himmetoğlu A. & Ayhan A. 2021, “Sosyal Medya Kullanım Motivasyonu, Boş Zaman Doyumu ve Hayat Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Akdeniz Üniversitesi Örneği.” Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty 8/2, 1141–1174. DOI: 10.30798/makuiibf.910695
21. Karakoç E. & Gülsünler M. E. 2012, “Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı Bağlamında Facebook: Konya Üzerine Bir Araştırma.” Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 18, 42–57.
22. Kaygusuz İ. 2025, “Dijital Kültürde Gündelik Hayat ve Kimlik Sunmanın Yeni Biçimleri.” TAM Akademi Dergisi 4/1, 10–27. DOI: 10.58239/tamde.2025.01.002.x
23. Kyalo J. 2024, “The Impact of Communication Technology on Family Dynamics.” Journal of Communication 5/3, 1–16. DOI: 10.47941/jcomm.1981
24. Lefebvre H. 2010. Gündelik Hayatın Eleştirisi 1. İstanbul.
25. Mesch G. S. 2006, “Family Relations and the Internet: Exploring a Family Boundaries Approach.” Journal of Family Communication 6/2, 119–138. DOI: 10.1207/s15327698jfc0602_2
26. Onwuegbuzie A. J. & Leech N. L. 2007, “A Call for Qualitative Power Analyses.” Quality & Quantity 41, 105–121. DOI: 10.1007/s11135-005-1098-1
27. Punch K. F. 2014. Sosyal Araştırmalara Giriş: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar. Çev. D. Bayrak, H. B. Arslan & Z. Akyüz. Ankara.
28. Sili Kalem A. 2022, “Gündelik Hayatın Dijitalleşmesi Karşısında Sosyoloji.” Medeniyet ve Toplum Dergisi 6/2, 95–102.
29. Syahril R., Priatna P., Hutomo A. & Wulandari S. 2024, “The Impact of Technology on Family Communication.” Golden Ratio of Data in Summary 4/2, 1001–1009. DOI: 10.52970/grdis.v4i2.754
30. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı 2023. On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028): Aile, Nüfus ve Demografik Dönüşüm. Ankara.
31. Tam M. S. 2022, “Z Kuşağının TikTok Kullanım Pratikleri ve Motivasyonları.” Yeni Medya 13, 148–167. DOI: 10.55609/yenimedya.1163922
32. Turkle S. 2011. Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. New York.
33. UNICEF 2017. Dünya Çocuklarının Durumu: Dijital Dünyada Çocuklar. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu. Kaynak: https://www.unicef.org/turkiye/media/4291/file/D%C3%BCnya%20%C3%87ocuklar%C4%B1n%C4%B1n%20Durumu%202017:%20Dijital%20bir%20D%C3%BCnyada%20%C3%87ocuklar.pdf
34. Yıldırım İ. 2021, “Sosyal Medya, Dijital Bağımlılık ve Siber Zorbalık Ekseninde Değişen Aile İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme.” Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/5, 1237–1258. DOI: 10.18506/anemon.892144
35. Yolcu P. & Çiftçi H. 2023, “Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları ve Motivasyonlarının Karşılaştırılması: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme.” Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 60, 151–173.
36. Ytre-Arne B. 2023. Media Use in Digital Everyday Life. Bingley.
37. Yusufoğlu Ö. Ş. 2023. “Teknoloji Kullanımının Aile İlişkilerine Etkisi.” Eds. H. Yazıt & N. Köktürk, Sosyal Bilimler Üzerine Araştırmalar-VIII. İstanbul, 107–124. DOI: 10.58830/ozgur.pub239