Derleme

Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi

Cilt: 16 Sayı: 1 27 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi

Öz

Bu çalışma, menstrual döngünün yalnızca biyolojik ve hormonal bir süreç olarak ele alınmasına dayalı indirgemeci yaklaşımları aşarak, döngüyü biyopsikososyal ve kültürel bir ritim olarak yeniden konumlandırmayı amaçlamaktadır. Alanyazında menstrual sağlık, hijyen ve patoloji odaklı çalışmaların yoğun olduğu; ancak menstrual döngü farkındalığını psikolojik iyilik hali, özşefkat ve toplumsal cinsiyet bağlamında ele alan bütüncül araştırmaların sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu gereksinimden hareketle çalışma, uluslararası ve Türkiye literatürünü kapsayan kuramsal bir kaynak taramasına dayalı olarak yapılandırılmıştır. Biyopsikososyal çerçevede yürütülen analizler, menstrual döngünün kadınların duygulanım düzenleme süreçleri, enerji örüntüleri, öz-değer algısı ve toplumsal konumlanışları üzerinde belirleyici etkiler taşıdığını ortaya koymaktadır. Döngünün bastırılması, patolojikleştirilmesi ve görünmezleştirilmesinin ise bireysel psikolojik zorlanmaların ötesinde kolektif yabancılaşma ve bedensel kopuş ürettiği saptanmıştır. Sonuç olarak çalışma, menstrual döngü farkındalığını dönüştürücü bir paradigma olarak önermekte; ruh sağlığı, eğitim ve kadın sağlığı politikaları açısından bütüncül, döngüsel ve kültürel duyarlılığı olan müdahale modellerinin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adam B. 1995. Timewatch: The Social Analysis of Time. Polity Press.
  2. Ahmed S. 2013. The Cultural Politics of Emotion. London.
  3. Akin A. & Akin U. 2017, “Does Self-Compassion Predict Spiritual Experiences of Turkish University Students?” Journal of Religion and Health 56/1, 109–117.
  4. Albert K. et al. 2015, “Executive Function and the Menstrual Cycle: A Review.” Psychoneuroendocrinology 59, 1–12. DOI: 10.1016/j.psyneuen.2015.04.001
  5. Albert K. M. & Newhouse P. A. 2019, “Estrogen, Stress, and Depression: Cognitive and Biological Interactions.” Annual Review of Clinical Psychology 15/1, 399–423. DOI: 10.1146/annurev-clinpsy-050718-095557
  6. American Psychiatric Association 2022. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed., text rev. DOI: 10.1176/appi.books.9780890425787
  7. Babbar K., Martin J., Ruiz J., Parray A. A. & Sommer M. 2022, “Menstrual Health Is a Public Health and Human Rights Issue.” The Lancet Public Health 7/1, e10–e11. DOI: 10.1016/S2468-2667(21)00212-7
  8. Baker F. C. & Lee K. A. 2022, “Menstrual Cycle Effects on Sleep.” Sleep Medicine Clinics 17/2, 283–294. DOI: 10.1016/j.jsmc.2022.02.004

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beden Sosyolojisi, Kadın Araştırmaları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Şubat 2026

Kabul Tarihi

26 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ahmadova, P. (2026). Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 16(1), 353-371. https://doi.org/10.13114/mjh.1894548
AMA
1.Ahmadova P. Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi. MJH. 2026;16(1):353-371. doi:10.13114/mjh.1894548
Chicago
Ahmadova, Parvin. 2026. “Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 16 (1): 353-71. https://doi.org/10.13114/mjh.1894548.
EndNote
Ahmadova P (01 Haziran 2026) Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 16 1 353–371.
IEEE
[1]P. Ahmadova, “Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi”, MJH, c. 16, sy 1, ss. 353–371, Haz. 2026, doi: 10.13114/mjh.1894548.
ISNAD
Ahmadova, Parvin. “Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 16/1 (01 Haziran 2026): 353-371. https://doi.org/10.13114/mjh.1894548.
JAMA
1.Ahmadova P. Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi. MJH. 2026;16:353–371.
MLA
Ahmadova, Parvin. “Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, c. 16, sy 1, Haziran 2026, ss. 353-71, doi:10.13114/mjh.1894548.
Vancouver
1.Parvin Ahmadova. Bilgiden Farkındalığa: Menstrual Döngünün Psikolojik ve Sosyokültürel Bir Paradigma Olarak Yeniden Düşünülmesi. MJH. 01 Haziran 2026;16(1):353-71. doi:10.13114/mjh.1894548

Açık Erişim ve Telif Politikası

by-nc-sa.png

Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH) CC BY-NC-SA 4.0 lisansı altında yayınlanmaktadır.

35200

MJH Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar.
Yayın Sahibi

Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi

Yazışma Adresi
Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH), Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi 07058 Kampüs, Konyaaltı, Antalya Türkiye

Yayın Periyodu: Yılda iki sayı (Haziran – Aralık)

E-ISSN: 2148-144X

E-posta: mjh@akdeniz.edu.tr