Dergimiz, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) ve Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönetmeliği tarafından yayınlanan Ulusal ve Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.
A. Yazarlık ve Katkı Politikası
Marmara Journal of Philosophy, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen uluslararası yazarlık ilkelerini benimsemektedir.
Makalede adı geçen tüm yazarların önemli akademik katkı sağlamış olması ve çalışmanın içeriğine dair ortak sorumluluk taşıması beklenmektedir. Yazar olarak listelenmek isteyen kişilerin şu dört koşulun tamamını karşılaması gerekmektedir. Bu koşulları karşılamayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir: (i) Çalışmanın kavramsallaştırılması, tasarımı, veri toplama, analiz veya yorumlama süreçlerine önemli katkıda bulunmuş olmak. (ii) Çalışmanın içeriğini önemli ölçüde geliştiren taslaklar oluşturmak veya eleştirel gözle gözden geçirmek. (iii) Yayınlanacak olan son versiyonu onaylamak. (iv) Çalışmanın tüm yönleri hakkında sorumluluk üstlenmek ve araştırmanın doğruluğuna ilişkin sorulara uygun şekilde yanıt verebilmek.
Dergimize gönderilen yazıların sorumlu yazarının yükümlülükleri ise şu şekildedir: (i) Tüm yazarların yazarlık kriterlerini karşıladığından emin olmak. (ii) Dergi ile gönderim, hakemlik süreci ve yayın sonrası iletişimi sağlamak. (iii) Makalenin son versiyonu ve tüm revizyonları için tüm yazarların onayını almak.
Dergimiz, her yazarın çalışmaya yaptığı katkıyı açıkça belirten bir CRediT (Contributor Roles Taxonomy) beyanıtalep etmektedir. Bu beyan, makale içerisinde “Yazar Katkıları” başlığı altında sunulmalıdır. Makalede tek yazar varsa açıkça “Bu çalışma tek yazarlıdır” ifadesi kullanılmalıdır.
Makale gönderimi sonrası yazarlık sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik (yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği) için (i) değişikliğin gerekçesi (ii) tüm yazarların (eklenen ve çıkarılan dahil) yazılı onayı (iii) editörün onayı sunulmalıdır. Editoryal ekip, gerekli gördüğü durumlarda ek belgeler talep edebilir veya etik ilkelere aykırı değişiklikleri reddedebilir.
Dergimize çalışma gönderen yazarların bilimsel araştırmaların güvenilirliği ve akademik dürüstlüğün korunması için aşağıdaki etik sorumluluklara dikkat etmeleri ve etik ihlallerden kaçınmaları büyük önem taşımaktadır:
- Orijinallik ve İntihal: Yazarlar, gönderdikleri çalışmaların tamamen orijinal olduğunu ve başka çalışmaların uygun şekilde referans verilmeden kopyalanmadığını veya taklit edilmediğini taahhüt ederler. Başkalarına ait fikirlerin, verilerin veya ifadelerin açık bir şekilde alıntılanması ve kaynak gösterilmesi gerekmektedir.
- Sahtecilik: Yazarların bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan verileri üretmek veya verileri tahrif ederek kullanmak anlamına gelen sahtecilikten uzak durması gerekmektedir. Bu, araştırmanın güvenilirliğini ciddi şekilde zedeleyen etik bir ihlaldir.
- Çarpıtma: Yazarların araştırmanın sonuçlarını kasıtlı olarak yanıltıcı bir şekilde sunmak anlamına gelen “çarpıtma”ya da başvurmamaları gerekmektedir. Araştırma kayıtlarını veya elde edilen verileri değiştirmek, kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek ya da destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarlarına uygun şekilde araştırma sonuçlarını şekillendirmek, bu ihlal kapsamına girer.
- Veri uydurma-Veri tahrif etme: Veri uydurma, gerçek olmayan verilerin, sonuçların veya kaynakların üretilerek gerçekmiş gibi sunulmasıdır. Veri tahrif etme ise araştırma materyallerinin, araçlarının, süreçlerinin veya verilerin, araştırma kaydını yanıltacak şekilde değiştirilmesidir (veri noktalarının silinmesi, grafiklerin değiştirilmesi, görsel manipülasyon vb.). Marmara Journal of Philosophy, makalelerde veri uydurma veya veri tahrif etme gibi uygulamalara kesinlikle izin vermez. Bu tür uygulamalar, akademik dürüstlüğe aykırı olup bilimsel suistimal olarak değerlendirilir.
- Dilimleme: Yazarların bir araştırmanın sonuçlarını, bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara ayırıp, farklı çalışmalarmış gibi yayımlamaları ve bu yayınları akademik kariyer süreçlerinde ayrı yayınlar olarak sunmaları da etik ihlale girer. Bu durum, bilimsel bulguların yanlış yönlendirilmesine neden olur.
- Çoklu, Eşzamanlı Yayın: Yazarlar, aynı çalışmanın veya önemli ölçüde benzer içeriğin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak gönderilmesinin etik ihlal olduğunu bilmelidir. Bir çalışmanın başka bir yerde yayınlanmış ya da değerlendirilme sürecinde olduğuna dair bilgilendirme yapılmalıdır. Daha önce yayımlanmış bir çalışmayı, yeni bir araştırma gibi göstererek akademik atama ve yükselme süreçlerinde sunmak, “tekrar yayım” olarak değerlendirilir ve etik ihlal sayılır. Bilimsel üretimin tekrara dayalı olarak artmasını sağlayan bu tür yayınlar, akademik dürüstlüğü zedeler.
- Kaynak Gösterme: Yazarlar, çalışmada kullandıkları tüm kaynaklara uygun şekilde atıfta bulunmak zorundadır.
- Yazar Listesi ve Yazarlık: Dergimiz “misafir yazarlık (gerçek katkısı olmayan kişilerin yazar olarak eklenmesi)”, “hayalet yazarlık (katkı sunan kişilerin yazar olarak belirtilmemesi)”, “hediye yazarlık (kişisel çıkarlar veya karşılık beklentisiyle isim eklenmesi)” gibi etik dışı yazarlık uygulamalarını kesin olarak reddeder. Yazarlık, yalnızca çalışmaya önemli katkı sağlayan kişilerle sınırlandırılmalıdır. Katkı düzeyine bağlı olarak yazarlar doğru sırada belirtilmelidir. Çalışmaya katkı sağlayan ancak yazarlık kriterlerini taşımayan kişilere teşekkür edilmelidir. Bilimsel araştırmalarda adil katkının gözetilmemesi, bu tür etik ihlallerinin ortaya çıkmasına yol açar. Bu tür uygulamalardan şüphelenilmesi durumunda COPE prosedürleri doğrultusunda işlem yapılır.
- Veri Erişimi ve Saklama: Yazarlar, araştırmalarının ham verilerini istenildiğinde editör kuruluna veya uygun denetleyici makamlara sunmaya hazır olmalı ve makalede sunulan sonuçların doğruluğunu destekleyecek şekilde verilerin uygun bir süre boyunca saklanmasını sağlamalıdır.
- Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, araştırmalarını veya yorumlarını etkileyebilecek tüm mali veya diğer çıkar çatışmalarını açıkça belirtmelidir. Bu tür durumlarda uygun açıklamalar çalışmanın yayınlandığı platformda yapılmalıdır.
- İnsan ve Hayvan Deneyleri: Yazarlar, insan ve hayvan denekleri üzerinde yapılan tüm çalışmalarda ilgili etik kurul onaylarının alındığını ve araştırmaların etik ilkelere uygun olarak gerçekleştirildiğini teyit etmelidir. Gönüllü deneklerin mahremiyetine saygı gösterilmeli ve bu kişilerin hakları korunmalıdır.
- Yayın Sonrası Düzeltme ve Geri Çekme: Yazarlar, yayınlanmış bir çalışmada ciddi bir hata veya yanlışlık tespit etmeleri durumunda, dergi editörünü derhal bilgilendirmeli ve çalışmayı geri çekmek veya düzeltmek için iş birliği yapmalıdır. Hatalı yayınlar, bilimsel kayıtların doğruluğu açısından düzeltilmelidir.
- İnceleme Sürecinde İş Birliği: Yazarlar, gönderilen makalenin değerlendirilmesi sırasında hakemlerin veya editörlerin talep ettiği ek bilgileri sağlama konusunda iş birliği yapmalıdır. Çalışma ile ilgili ek belgelerin sağlanması ve soruların yanıtlanması konusunda açık olunmalıdır.
B. İntihal ve İntihal Politikası
Marmara Journal of Philosophy olarak, bilimsel çalışmalarda orijinalliği ve etik değerleri koruma yükümlülüğüne büyük önem vermekteyiz. İntihal, akademik dürüstlük ilkelerine aykırı bir davranıştır ve dergimizde hiçbir şekilde kabul edilmemektedir. İntihal, başka birinin eserini ya da fikrini, uygun kaynak göstermeksizin veya izin almadan kendi eseri gibi sunmaktır. Dergimizde gönderilen tüm çalışmalar Turnitin aracılığıyla benzerlik taramasından geçirilmektedir. Marmara Journal of Philosophy’nin intihal politikası gereği:
- Bir çalışmanın Turnitin raporu %20’den fazla benzerlik oranına sahipse metin iade edilir.
- Çalışmada tek bir kaynağa olan benzerlik oranı %4’ten fazla olmamalıdır.
- Benzerlik oranı %20’nin altında olsa dahi, tek bir cümlede intihal tespit edilirse çalışma iade edilir.
Yazarlar, gönderdikleri çalışmalarda intihalden kaçınmak için dikkatli olmalı, tüm kaynaklara uygun şekilde atıfta bulunmalı ve alıntılarının doğru yapıldığından emin olmalıdır. Yazarların, çeşitli intihal türlerini bilerek ya da bilmeyerek gerçekleştirmesi, akademik dürüstlük kurallarına aykırıdır. İntihal tespit edilen çalışmalar, yayın sürecinden geri çekilecek ve yazarlar bilgilendirilecektir.
C. Yapay Zekanın Kullanımı
Marmara Journal of Philosophy, yapay zeka araçlarının akademik yazım sürecinde kullanımına dair etik ilkelere büyük önem vermektedir. Yapay zeka araçlarının kullanımı hala uluslararası yayıncılık dünyasında tartışılmakta olup, bu alandaki uygulamalar gelişmeye devam etmektedir.
Yapay zeka araçları özellikle anadili İngilizce olmayan yazarlar veya yazılı anlatım konusunda güçlük yaşayan araştırmacılar için destekleyici bir araç olarak değerlendirilebilir. Ancak bu tür kullanımlarda da tam şeffaflık ve açık beyan gereklidir. Bununla birlikte yapay zeka araçları yazar olarak gösterilemez. Yapay zeka tarafından üretilmiş kısımlar dahil tüm içerik yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Üretilen içeriğin özgünlüğü, doğruluğu ve yayın etiğine uygunluğu yazar(lar) tarafından güvence altına alınmalıdır. Yazarlar, makale hazırlık sürecinde herhangi bir yapay zekâ aracından (ChatGPT, Gemini, NotebookLM, Grammarly, DeepL, vb.) faydalandılarsa bunu “yazar beyanı” kapsamında makalenin sonunda belirtmelidirler.
D. Editoryal Gizlilik Yükümlülüğü
Marmara Journal of Philosophy’de editoryal süreçler, yüksek gizlilik standartlarına uygun olarak yürütülür. Editoryal gizlilik yükümlülüğü, derginin şeffaflığı, güvenilirliği ve akademik etik ilkeleri doğrultusunda aşağıdaki şekilde uygulanır:
- Makale Gizliliği: Editörler, hakemler ve diğer dergi sorumluları, değerlendirme sürecinde olan makalelerin içeriğini gizli tutmalıdır. Makale ile ilgili tüm bilgiler yalnızca değerlendirme süreciyle ilgili olarak kullanılabilir ve üçüncü şahıslarla paylaşılmamalıdır.
- Yazar ve Hakem Kimlikleri: Yazarların ve hakemlerin kimlikleri, çift yönlü kör değerlendirme sistemine göre gizli tutulur. Editörler, yazar ve hakemlerin kimliklerini birbirlerinden gizli tutarak, tarafsız bir değerlendirme süreci sağlar.
- Değerlendirme Süreci: Makale değerlendirme sürecinde elde edilen bilgilerin güvenliği ve gizliliği, derginin editoryal ekibi tarafından sağlanır. Hakemler, değerlendirme süreci sırasında elde ettikleri bilgileri yalnızca değerlendirme amacıyla kullanmalı ve bu bilgileri herhangi bir şekilde açıklamamalıdır.
Aynı zamanda dergimiz, yasal olarak kamuya açık olmayan insan katılımcılarla ilgili kişisel veya hassas veriler ya da materyaller içeren tüm araştırmaların, resmi etik incelemeye tabi tutulmasını şart koşar. Katılımcıların gizliliği ve kişisel verilerin korunması, araştırma etiğinin temel ilkelerinden biri olup, ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun hareket edilmelidir.
E. Dergi Kurul ve Sorumlulukları
a. Yayıncının Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy’nin yayıncısı, Marmara Üniversitesi adına üniversite rektörü; İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi adına da fakülte dekanıdır. Yayıncı, şu sorumlulukları yerine getirir:
- Yayıncı, derginin yayın etiği ilkelerinin tüm paydaşlar tarafından eksiksiz bir şekilde uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür.
- Dergi içeriğine açık erişimin ücretsiz ve sürekli olarak sağlanmasını, ayrıca yayınların arşivlenmesini ve korunmasını taahhüt eder.
- Suistimal, intihal, çıkar çatışması, telif hakkı ihlalleri ve metin geri dönüşümü gibi bilimsel yayın etiğinin ihlal edildiği durumlarda gerekli adımları atmak ve durumun aydınlatılmasını sağlamak yayıncının sorumluluğundadır.
b. Yayın Kurulunun Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy’nin Yayın Kurulu, yılda en az iki kez toplanarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Yayın Kurulu üyeleri, derginin yayın etiği ilkelerini ve politikalarını kabul eder ve bu ilkeler doğrultusunda kararlar alır.
- Gerekli görüldüğünde derginin tema konularını belirler ve ilgili tema sayısı için tema editörlüğü veya misafir editörlük teklifleri yapılacak kişilere karar verirler.
- Derginin danışma kurulu için üye önerilerinde bulunurlar.
- Derginin ulusal ve uluslararası tanınırlığını artırmaya yönelik önerilerde bulunurlar.
- Suistimal, intihal, çıkar çatışması, telif hakkı ihlalleri ve metin geri dönüşümü gibi bilimsel yayın etiği ihlallerine dair şüphe oluştuğunda, bu durumu editör ekibine bildirmekle yükümlüdürler.
- Derginin akademik niteliğini artırmak amacıyla yer alabileceği tarama indekslerine yönelik öneriler sunarlar.
c. Baş Editörün Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy’nin baş editörü Doç. Dr. Erdal Yılmaz’dır. Baş editör, akademik yayıncılık süreçlerinde etik standartlara ve COPE tarafından belirlenen ilkelere sıkı sıkıya bağlı kalmakla yükümlüdür. Bu doğrultuda, baş editörün yerine getirmesi gereken temel sorumluluklar aşağıda sıralanmıştır:
- Tarafsızlık ve Şeffaflık: (i) Baş editör, makaleleri bilimsel değerlerine göre tarafsız bir şekilde değerlendirmelidir. (ii) Makale değerlendirme sürecinin şeffaf ve adil olmasını sağlamak, sürecin her aşamasında yazarlar ve hakemlerle açık iletişim kurmak baş editörün sorumluluğundadır.
- Gizlilik: Baş editör, değerlendirme sürecinde gizliliği korumalıdır. Yazarların çalışmaları, hakemlere ve yayın ekibi dışında hiçbir kişiye açıklanmamalıdır. Hakem raporları da gizli tutulmalı ve yalnızca ilgili kişilerle paylaşılmalıdır.
- Çıkar Çatışması: Baş editör, makalelerin değerlendirilmesi sırasında çıkar çatışmalarını önlemelidir. Kendi çalışmaları, kişisel çıkar ilişkileri bulunan yazarların çalışmaları veya rekabet içinde oldukları araştırmacıların makaleleri değerlendirmeye alınmamalıdır.
- Yayın Kararı: (i) Baş editör, hakem raporlarını, alan editörünün makale hakkında kanaatini ve makalenin bilimsel geçerliliğini göz önünde bulundurarak, makalenin yayınlanıp yayınlanmamasına karar verir. Yayın kararı, yazarın akademik unvanı veya kurumsal bağımsızlığından bağımsız olarak, makalenin bilimsel niteliği temelinde verilmelidir. (ii) Ret kararı verilmesi durumunda baş editör, yazar(lar)a gerekçeleriyle birlikte bildirim yapmalıdır.
- Hakem Süreci Yönetimi: (i) Baş editör, çift taraflı kör hakemlik sürecini titizlikle yönetmeli ve hakemler ile yazarlar arasındaki iletişimi adil ve etkili bir şekilde yürütmelidir. (ii) Hakemlerden gelen geri bildirimleri tarafsız bir şekilde değerlendirerek, yazar(lar)a iletmelidir.
- Etik İhlallerin Ele Alınması: (i) Baş editör, makalelerde tespit edilen etik ihlalleri (intihal, yanlış yönlendirme, sahtecilik vb.) ciddiyetle ele almalı ve COPE’un belirlediği etik kurallar çerçevesinde gerekli adımları atmalıdır. (ii) Etik ihlallerle ilgili şikayetler üzerine gerekli düzeltme, geri çekme veya endişe ifadelerini yayınlamalıdır.
- Yayın Sürecinin Sürekliliği: Baş editör, derginin yayın sürecini kesintisiz olarak sürdürmekle sorumludur. Yayın sürecinin tüm aşamalarında kaliteyi ve sürekliliği sağlamak için gerekli adımları atmalıdır.
- İnovasyon ve Gelişim: Baş editör, derginin sürekli gelişimini sağlamak amacıyla yeni fikirler ve yaklaşımlar geliştirmeli, bilimsel toplulukla iş birliği yaparak derginin itibarını artıracak katkılar sunmalıdır.
- Dergi İçeriği Kategorileri: (i) Dergide, hakem değerlendirmesine gerek duyulmayan yorum yazısı, değerlendirme makalesi, konferans değerlendirmesi, değini, etkinlik, kitap ve film değerlendirmesi gibi yazılar yer alabilir. Hakemli yayınlar ile hakem değerlendirmesine gerek olmayan yayınlar arasındaki ayrım açıkça ifade edilir. (ii) Baş editör, başvuru yapılan makalenin derginin hangi kategorisi altında yayımlanabileceği konusunda yorum ve öneriler geliştirebilir ve bu durumu yazarla paylaşır. Nihai karar yazara ve/veya baş editöre aittir.
d. Alan Editörlerinin Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy’nin beş adet alan editörü vardır. Alan editörlerinin yerine getirmesi gereken sorumluluklar şu şekildedir:
- Makale Değerlendirmesi: Alan editörü, kendisine atanmış olan alandaki makaleleri değerlendirir. Makalelerin derginin tematik odaklarına, yazım kurallarına ve kalite standartlarına uygun olup olmadığını inceler. Ayrıca, alan editörü, makalenin yazarının başvuru sürecinde gerekli olan formaları uygun bir şekilde yüklediğini kontrol eder. Makale kendisine ulaştıktan sonra yedi gün içinde hazırlayacağı ön değerlendirme raporunu baş editöre iletir. Baş editör kararı doğrultusunda değerlendirme sürecine devam edilir veya süreç sonlandırılabilir.
- Hakem Süreci Yönetimi: Makaleleri ilgili alanda uzman hakemlere yönlendirir ve hakem raporlarının toplanmasını sağlar. Hakemlerden gelen geri bildirimleri yazarlarla paylaşır ve gerekli revizyonların yapılmasını takip eder. Bu süreçte yazar ve hakem anonimliğini esas alacak düzenlemeleri gerçekleştirir.
- Yazarlarla İletişim: Alan editörü, yazarlarla doğrudan iletişim kurarak onların makalelerinin geliştirilmesi konusunda yönlendirmeler yapar. Bu süreçte yazarların sorularını yanıtlar ve gerekli geri bildirimleri sunar.
- İçerik Düzenleme ve Revizyon: Hakemlerden gelen yorumlara ve kendi değerlendirmelerine dayanarak, makalelerin bilimsel ve dilsel açıdan geliştirilmesi için önerilerde bulunur. Yazarların revizyonlarını kontrol ederek son halinin uygunluğunu değerlendirir.
- Derginin Editoryal Politikalarına Uyum: Alan editörü, derginin genel editoryal politikasına uygunluğu sağlamak için makalelerin içeriğini inceler ve gerektiğinde editöre önerilerde bulunur.
- Yayın Kalitesi ve Tutarlılığı: Alan editörleri, derginin genel akademik ve bilimsel standardını koruyarak, yayınlanan makalelerin nitelikli ve alanında katkı sağlayıcı olmasını garanti eder.
- Karar Önerisi: Makale üzerinde yapılan hakem incelemeleri ve kendi değerlendirmesi sonucunda, alan editörü makalenin kabulü, reddi veya revize edilmesi yönünde bir öneri sunar. Bu öneri baş editöre iletilir.
- Editöre Raporlama: Alan editörü, incelediği makaleler ve hakem süreçleriyle ilgili nihai karar önerisini baş editöre raporlar. Makaleyle ilgili son kararı hakem değerlendirmeleri ve alan editörü kanaati doğrultusunda baş editör verir.
e. Yardımcı Editörlerin Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy’nin iki adet yardımcı editörü vardır. Yardımcı editörlerin yerine getirmesi gereken sorumluluklar şu şekildedir:
- Günlük Operasyonların Yönetimi: Yardımcı editörler, yayının günlük işleyişini yönetmekten sorumludur. Editoryal süreçlerin sorunsuz ilerlemesini sağlar, içerik üretim aşamalarını takip eder ve yayın takviminin düzenli bir şekilde yürütülmesini koordine eder.
- Editoryal Takvim ve İçerik Planlaması: Yayının editoryal takvimini oluşturur ve içerik üretiminin bu takvime uygun bir şekilde yapılmasını sağlar. Yazıların zamanında teslim edilmesi, düzenlenmesi ve yayına hazırlanması için gerekli adımları planlar ve uygular.
- Editoryal Ekip Yönetimi: Alan editörleri, yazarlar, hakemler ve diğer editoryal ekip üyeleriyle yakın koordinasyon sağlar. Görev dağılımlarını yapar ve ekip üyelerinin performansını takip eder.
- İçerik ve Kalite Kontrolü: Yayınlanacak içeriklerin editoryal standartlara uygunluğunu kontrol eder. Dilbilgisi, üslup ve içerik doğruluğu açısından incelemelerde bulunur ve gerekli düzeltmeleri yaptırır.
- Hakem Sürecinin Takibi: Makalelerin hakem sürecine gönderilmesi ve bu sürecin düzgün bir şekilde ilerlemesi için alan editörleri ve hakemlerle iletişim kurar. Hakem raporlarının zamanında tamamlanmasını sağlar ve süreci takip eder.
- Editörle Koordinasyon: Yardımcı editörler, editörün genel stratejik kararlarını hayata geçirmekle sorumludur. Yayın politikasının uygulanması ve derginin genel hedeflerinin gerçekleştirilmesi için editörle yakın bir şekilde çalışır.
- İletişim ve Problem Çözme: Yayın sürecinde ortaya çıkabilecek sorunları çözmek için yazarlar, editörler ve diğer ilgili taraflarla aktif iletişim kurar. Yayın sürecindeki gecikmeleri veya sorunları hızlı bir şekilde çözmekle yükümlüdür.
- Son Düzenleme ve Yayın Onayı: Yayına girecek içeriklerin son düzenlemelerini yapar ve yayına hazır hale getirilmesinde son kontrolleri sağlar. Yayınlanacak içeriğin tüm kalite standartlarına uygun olduğundan emin olur ve dil editörleri ile tasarım birimiyle koordinasyonu gerçekleştirir.
- Son Okuma Sürecine Katılım: Yardımcı editörler, editör tarafından son okuma sürecinde görevlendirilebilir ve bu süreçte aktif rol alırlar. Bu süreçte şu görevleri yerine getirirler: (i) Makale Kontrolü: Yayınlanacak makalelerin son versiyonunu inceler. Dil, içerik, akış ve genel bütünlük açısından değerlendirme yapar. (ii) Kaynakça Kontrolü: Makalenin kaynakça kısmını kontrol eder ve tüm atıfların doğru bir şekilde yapıldığından emin olur. Kaynakların derginin belirlediği format standartlarına uygun olup olmadığını denetler. (iii) Dil Düzeltmeleri: Makaledeki dilbilgisi, yazım hataları ve stil konusundaki eksiklikleri düzeltir. Yazarın yazım tarzına uygun bir akış sağlamaya çalışır. (iv) Tasarım Hazırlığı: Makalenin tasarıma gönderilmesi için gerekli düzenlemeleri yapar ve tasarımdan gelen makalelerin kontrolünü gerçekleştirir. (v) Son Şekil Verme: Yazarlarla koordineli bir şekilde makalenin son şeklini verir. Yazarların geri bildirimlerini dikkate alarak gerekli düzenlemeleri yapar. (vi) İntihal Raporu Alma: Yayın sürecinin başında intihal raporu alır ve makalenin bilimsel etik kurallarına uygunluğunu kontrol eder. (vii) Son Onay: Makalenin yayınlanmadan önce son bir kez gözden geçirilmesini sağlar. Herhangi bir hatanın veya eksikliğin bulunmadığını teyit eder. (viii) Geri Bildirim Verme: Yazarlarla iletişim kurarak düzeltmeler hakkında geri bildirim verir ve yazarların makalelerini nihai hale getirmelerine yardımcı olur. (ix) Yayın Sürecine Katkı: Yayın sürecinin hızlı ve verimli bir şekilde ilerlemesi için gerekli tüm adımları tamamlar ve editoryal sürece katkıda bulunur.
f. Dil Editörlerinin Görev ve Sorumlulukları: Dil editörlerinin görevi, makale yayına kabul edildikten sonra başlar ve metnin yayın öncesi son düzenlemelerini yapmayı içerir. Bu süreçte, dil editörleri makalenin dil açısından doğruluğunu ve akıcılığını sağlamak için gerekli düzeltmeleri yaparlar.
- Makalenin Son Okuma Sürecinde Düzenleme: Makale yayına kabul edildikten sonra, editör yardımcısı tarafından yazım ve dilbilgisi editörlerine iletilir. Editörler, makalenin yazım hataları, dilbilgisi, noktalama işaretleri ve stil açısından incelenmesini yapar. Yazarın metnini dil açısından daha akıcı ve profesyonel hale getirmek için gerekli düzeltmeleri uygularlar.
- Yazarlara Geri Bildirim Verme: Yapılan dil ve yazım düzenlemeleri tamamlandıktan sonra, gerekli durumlarda yazarlardan ek düzeltmeler istenebilir. Bu süreçte, yazarlara geri bildirimde bulunarak önerilen değişikliklerin uygulanmasını sağlarlar.
- Tam Metin, Özet ve Genişletilmiş Özetlerin Kontrolü: Makalenin ana metninin yanı sıra, özet ve genişletilmiş özetlerin de dilbilgisi ve yazım kurallarına uygun olup olmadığını kontrol ederler. Bu bölümlerin anlam açısından net ve doğru olduğundan emin olurlar.
- Yazım Standartlarının Uygulanması: Makalede kullanılan dilin yayının belirlediği yazım ve dilbilgisi standartlarına uygun olup olmadığını denetlerler. Türkçe ve İngilizce yazılmış makalelerde, her iki dilin de doğru ve tutarlı bir şekilde kullanıldığını sağlarlar.
- Düzeltilmiş Metnin Yazara Gönderilmesi: Yapılan düzeltmeler ve düzenlemeler tamamlandıktan sonra, metin yazarla paylaşılır ve gerekli ise yazardan son düzenlemelerin yapılması istenir.
- Yayın Sürecine Katkı: Dil düzenlemeleri tamamlandıktan ve yazarların geri bildirimleri alındıktan sonra, son haliyle makale yardımcı editöre teslim edilir. Dil editörlerinin çalışmaları sonucunda, metin yayına hazır hale gelir ve yayın süreci yardımcı editör tarafından devam ettirilir.
g. Hakemlerin Sorumlulukları: Marmara Journal of Philosophy hakemleri, bilimsel yayın süreçlerinde önemli bir rol oynar ve değerlendirme süreçlerine dair sorumlulukları titizlikle yerine getirmekle yükümlüdür. Hakemlerin sorumlulukları ve değerlendirme süreçlerine dair temel prensip ve tavsiyeler aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır:
- Çift Kör Hakemlik İlkesi: Hakemler, çift kör hakem değerlendirme sürecine uygun hareket etmeli ve sürecin gerekliliklerini yerine getirmelidirler. Hakem ile yazar arasında olası bir tanıdıklığın önüne geçebilmek adına, hakem farklı kurumlardan seçilir ve çalışmalar yazar bilgileri gizlenmiş şekilde iletilir. Hakem, çalışmayı gördüğünde yazarını tahmin ederse, durumu editörlüğe bildirerek değerlendirmeden çekilmelidir.
- Değerlendirme Zamanlaması: Hakem, çalışmayı değerlendirmeyi kabul ettiğinde verilen süre içerisinde raporunu tamamlamaya özen göstermelidir. Kişisel veya keyfi nedenlerle gecikme yaşanacaksa, dergi editörleri bilgilendirilmelidir. Ek süre talep edilmesi gerektiğinde editörle iletişime geçilmelidir.
- Uzmanlık Alanı: Hakem, makalenin konusu uzmanlık alanı dışında ise veya yalnızca bir kısmını değerlendirebilecek durumda olduğunu düşünüyorsa bunu editörlere bildirmelidir. Hakemin yetkinlik alanına girmeyen çalışmalar için değerlendirme yapması beklenmez.
- Çıkar Çatışması İlkesi: Hakemler, değerlendirme sürecinde herhangi bir çıkar çatışması varsa bunu editörlere bildirmekle yükümlüdür. Özellikle yazarla tanıdıklık veya kişisel bir bağ oluştuğunda hakem değerlendirme görevini üstlenmemelidir. Ayrıca, hakemler değerlendirilen yazıda kendi intihali veya metin geri dönüşümü fark ettiklerinde editörleri bilgilendirmelidir.
- Gizlilik ve Objektiflik: Hakeme gönderilen çalışmalar gizli olup, değerlendirme süresince hakem tarafından hiçbir şekilde kullanılamaz, çoğaltılamaz ve paylaşılmamalıdır. Hakemler, değerlendirmelerinde tarafsız ve objektif olmalı, ulusal, cinsiyet, din, sınıf vb. ayrımcılık yapmamalıdır.
- Değerlendirme Raporları ve Yorumların Detaylandırılması: Hakemler, değerlendirme sürecinde genelleyici ifadelerden kaçınmalı, detaylı ve somut öneriler sunmalıdır. Örneğin, “başarılı bir makaledir, yayınlanabilir” gibi ifadeler yetersizdir; hakem, makalenin literatüre katkısını, güçlü yanlarını ve geliştirilmesi gereken kısımları açıklamalıdır. Hakem, değerlendirme raporlarına ek olarak metin üzerinde spesifik yorumlar ve düzeltmeler eklemelidir.
- Değerlendirme Formlarının Doldurulması: Sistem üzerinden gönderilen değerlendirme formu doldurulmalı ve kararların gerekçeleriyle açıklanması gerekmektedir. Hakem, yazıya dair yorumlarını ve düzeltme önerilerini form üzerinden iletmeli ve yazarlara yol gösterici somut öneriler sunmalıdır.
- Hakemin Anonimliği ve Çıkar Çatışması Bildirimi: Hakemler, değerlendirme raporlarında veya makale üzerinde yapılan düzeltmelerde yazarın hakemi tanımasına neden olacak ifadelerden kaçınmalıdır. Hakemlik sürecinde anonimlik korunmalı ve değerlendirme tamamen gizli tutulmalıdır. Ayrıca, değerlendirme sürecinde ortaya çıkan çıkar çatışmaları editörlüğe bildirilmelidir.
- Hakemliğe Katkı Durumu: Hakem, değerlendirme sürecinde başka akademisyenlerden veya araştırmacılardan katkı almayı düşünüyorsa bu durumu açık bir şekilde belirterek editörlüğün bilgisine sunmalıdır.
- Hakemin Eserine Atıf Durumu: Hakem, kendi eserlerine atıf yapılmasını zorunlu tutmamalı, sadece geçerli akademik gerekçelerle atıf önerisi sunmalıdır. Hakem, bu öneriyi dile getirirken yazarın kimliğini tahmin edebileceği herhangi bir ifade kullanmamalıdır.
- Dergi Hedeflerinin Gözetilmesi: Marmara Journal of Philosophy, hakemlerin, derginin hedefleri doğrultusunda yapıcı ve eleştirel bir yaklaşım sergilemeleri beklenmektedir.
- İntihal Tespiti: Gönderilen çalışmalar, hakem değerlendirme sürecinden önce Turnitin benzerlik kontrolünden geçirilmektedir. Programda gözükmeyen veya revizyon süreçlerinde ortaya çıkan intihal tespit edildiğinde, hakemler editörlüğe bilgi vermelidir.
- Değerlendirme Sonrası Sorumluluklar: Değerlendirme süreci tamamlandıktan sonra da makale ve süreç hakkında gizliliği koruma yükümlülüğü devam eder. Hakemler, revizyon ve yeniden değerlendirme taleplerine karşılık vermeye çalışmalıdır. Değerlendirmeyi etkileyebilecek yeni durumlar ortaya çıkarsa, editörlük bilgilendirilmelidir.