Örtüaltı sebze üretiminde üreticilerin tohum tercihini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Antalya ili örneği
Öz
Amaç: Bu çalışmada, Antalya ilinin Serik, Aksu, Kumluca ve Gazipaşa ilçelerinde örtüaltında sebze yetiştiriciliği yapan işletmelerin kullandıkları tohum ve fide tercihlerini belirlenmesi ve tohum ya da fide tercihlerini etkileyen faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Araştırmanın ana materyalini Antalya ilinin Serik, Aksu, Kumluca ve Gazipaşa ilçelerinde örtüaltında sebze yetiştiriciliği yapan 96 işletmede üreticilerle yapılan anket çalışması ile toplanmış veriler oluşturmaktadır. Araştırmada işletme genişlikleri 0-3 dekar, 3.1-7.5 dekar, 7.6 ve daha fazla dekar örtüaltı alana sahip olan işletmeler olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen işletmelerde örtüaltında sebze yetiştirilen alanının ortalama 7.36 dekar, üreticilerin ortalama yaşının 41.63 yıl ve sebze yetiştiriciliği deneyim süresinin 19.69 yıl olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerde en fazla üretilen sebze türünün domates olduğu (%54.16), bunu sırasıyla biber (%34.38), hıyar (%30.21) ve diğer sebzelerin (%15.63) izlediği belirlenmiştir. Üreticilerin örtüaltı sebze yetiştiriciliğini tercih nedenlerinin başında (%78.13) geleneksel üretim alışkanlığı, %70.83’ü arazi ve iklim koşullarının uygun olması gelmektedir. İşletmelerde örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde üreticilerin %85.45’nin bilgiye ihtiyacının olduğu, %14.58’nin ise olmadığı belirlenmiştir. Bilgiye ihtiyacı olan üreticilerin %79.17’sinin ziraat mühendisi/teknikerinden, %70.83’ünün diğer çiftçilerden bilgi aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca işletmelerde üreticilerin üretimde karşılaştıkları sorunların başında %96.89 ile girdilerin pahalı olması gelmekte, bunu %58.33 ile hastalık ve zararlılar takip ettiği belirlenmiştir. Bunun yanında üreticilerin sebzelerin pazarlanmasında karşılaştığı sorunların başında da %87.50 ile ürün fiyatlarının düşük olması gelmekte, bunu %62.50 ile pazar yapısının düzensiz olması takip etmektedir.
Genel Yorum: Örtüaltı sebze yetiştiriciliği yapan üreticiler dikecek oldukları sebzenin öncelikle hangi tür olacağına daha sonra da bu türde var olan çeşitlere karar vermek durumundadırlar. Görüşülen üreticilerin %90.65’inin sebze türüne kendisinin karar verdiği görülmekte olup, bunu %33.33 ile diğer çiftçilere soran üreticiler, %20.83 ile fideliklere soran üreticiler takip etmektedir. Bununla birlikte ürün çeşidine üreticilerin %89.58’i kendisi karar verirken diğerleri kendi iradesi dışında tamamen dışa bağımlı olarak dikeceği sebze çeşidine karar vermektedir. Ayrıca üreticilerin çoğunun (%75) yetiştirdikleri çeşitten memnun olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında üreticilerin %17.71’nin memnun olmadığı ve %7.29’unun ise çok memnun olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Antalya ilinde örtüaltı sebze üreticilerinin tohumluk tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörle arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Akdoğan İ (2005) Türkiye’de Tohumluk Üretim, Dağıtım ve Kullanımında Üretici Örgütlerinin Rolü. Yüksek Lisans Semineri, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Anonim (2014) Onuncu Kalkınma Planı, Bitkisel Üretim Özel İhtisas Komisyon Raporu. Ankara.
- Balcı EF (1993) Türkiye’de Bitkisel Tohumculuğun Genel ve Tarım İşletmeleri Düzeyindeki Sorunları Üzerine Bir Araştırma (Aşağı Seyhan Ovası Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Balkayan A, Duman İ, Engiz M, Ermiş S, Onus AN, Özcan M, Çelikel F, Demir İ, Kandemir D, Özer M (2015) Bahçe Bitkileri Tohumluğu Üretimi ve Kullanımında Değişimler ve Yeni Arayışlar. TMMOB Ziraat Müh. Odası VIII. Türkiye Ziraat Müh. Teknik Kongresi, Ankara.
- Başbuğ T, Gül M. (2016) Analysis of Cost and Profitability for Enterprises Engaged in Greenhouse Cultivation in Highland Conditions: The Case of Elmalı, Antalya. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 16 (2): 19-26.
- Demir İ, Balkaya A, Yılmaz K, Onus AN, Uyanık M, Kaycıoğlu, M, Bozkurt M (2010) Sebzelerde Tohumluk ve Fide Üretimi. TMMOB Ziraat Müh. Odası VII. Türkiye Ziraat Müh. Teknik Kongresi, Ankara, 8778.
- Demirtaş B, Keleş D (2005) Çukurova Bölgesinde Sebze Tohumculuğunun Pazarlama Yapısı. Türkiye II. Tohumculuk Kongresi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Adana, 45.
- Emekli Y, Kendirli B, Kurunç A (2010) Structural analysis and functional characteristics of greenhouses in the Mediterranean region of Turkey. African Journal of Biotechnology Vol. 9(21), pp. 3131-3139.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
17 Şubat 2020
Kabul Tarihi
16 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 3
Cited By
Yenilebilir Kaplama Filmlerinin Oluşturulması ve Karakterizasyonu: Portakal ve Limon Meyvelerinde Uygulanması
Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.21597/jist.848482