İhracatçı Açısından Isparta İli Kiraz İhracatının Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Isparta ilinden kiraz alıp ihraç eden firmalardan elde edilen verilerle Isparta ilinin kiraz ihracatının analizini yapmaktır. Çalışmada Isparta ilinden kiraz alıp ihraç eden 37 ihracatçı firma ile anket yapılarak, Isparta ilinin kiraz ihracatı geniş bir açıdan tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kiraz üretimi ve ihracatının Isparta ili ekonomisi için önemli bir üretim faaliyeti olduğu, Türkiye’nin toplam kiraz üretimi içerisindeki payının 2015’te %2.57 olmasına rağmen yetiştirilen kirazın kalite açısından Türkiye’de tercih edilen ihraçlık bir ürün olduğu, fakat sektörde önemli sorunların da mevcut olduğu tespit edilmiştir. İhracatçılarla yapılan anket sonuçlarına göre ise en fazla %78.38 ile “0900 Ziraat” (Napolyon) çeşidinin ihraç edildiği, firmaların %97.59 oranında ihracatta karayolunu tercih ettiğini ve en cazip pazarın Rusya Federasyonu olduğu görülmektedir. Isparta ili için önemli bir gelir kaynağı olan kiraz üretimi için üreticilerin ihracatçıya mahkûm olmaması, örgütlenme düzeyinin artırılması ve kirazın tanıtımı için devlet-özel sektör-üretici işbirliğinin geliştirilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

1. Aldemir, Ş., 2006. Türkiye’de döviz kuru ile dış ticaret fiyatları arasındaki yansıma etkisi analizi. Anadolu Üniversitesi, İktisat Anabilim Dalı, Doktora Tezi. Eskişehir
2. Anonim, 2009. Antalya İhracatçılar Birliği. http://www.baib.gov.tr/tr/ (Erişim Tarihi: 20.01.2016)
3. Anonim, 2013. Seçilmiş Göstergelerle Isparta. Türkiye İstatistik Kurumu. Yayın No:4234, Ankara.
4. Armağan, G., C. Atıcı, K. Konak, A. Özden, 2006. Aydın yöresinde zeytinyağı İşletmelerinin İhracat ve Ekonomik Performanslarının Belirlenmesi ve İhracata Yönelik Öneriler. Türkiye 7. Tarım Ekonomisi Kongresi, 13-15 Eylül, Antalya.
5. Bal, T., Çerçinli, F.2013. The analysis of cherry production and trade in Turkey: The Case of Uluborlu District. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 19(3), 398-405.
6. BAKA, 2011.TR 61 Bölgesi Bölge Planı (2010-13). Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı. Isparta.
7. Bayraktar, Ö.V., 2015. İzmir-Kemalpaşa yöresinde Globalgap uygulayan ve uygulamayan kiraz işletmelerinin teknik ve ekonomik yönünün sürdürülebilir tarım açısından değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, İzmir.
8. Demircan,V., Hatırlı, S.A., 2003. Dünyada ve türkiye'de kiraz üretimi ve dış ticaretinin gelişimi. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, VII,(1),27-34.

9. Dere E., 2006. Tarmsal araştırma sorunları ve sultandağı kirazı üzerine bir araştırma. Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Afyonkarahisar.
10. Erol, R. 2006. Gıda ürünlerinin dış ticaret yapısının incelenmesi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tez Çalışması. Tekirdağ.
11. FAO, 2016. Food and Agricultural Organisation (Çeşitli Yıllar). Bitkisel Ürünler İstatistikleri. http://www.fao.org, (Erişim Tarihi: 20.01.2016).
12. Gamgam, M.C.1995. Adana ve İçel illerinde turunçgillerin pazarlama yapısı. Ç.Ü.Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Adana.
13. Kara, Z., Dağ, B., Yorgancılar, M.2012. Başta Acı Bakla Olmak Üzere Doğanhisar İlçesinde Üretilen Tarımsal Ürünlerin Potansiyellerinin Tespiti. Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya
14. Kurt, S., Berber, M.2008. Türkiye’de dışa açıklık ve ekonomik büyüme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi,22(2),57-80.
15. Mutlu, S., 2001. Çukurova bölgesinde turunçgil ihracat sektör yapısı. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
16. Özdemir, 2008. Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerine yaş meyve-sebze ihracatı ve avrupa birliği çevre politikalarından kaynaklanan teknik engeller. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Adana.
17. Öztürk, F.P., Karamürsel, D., Bayav, A., Öztürk, G. 2005. Türkiye’de Kiraz Üretimi, Pazarlaması ve Dış Satım Potansiyeli. GAP IV. Tarım Kongresi, Cilt 1, Bildiriler Kitabı: 427-437, Şanlıurfa.
18. Sayılı, M., Civelek, O., 2012. Tokat İli Merkez İlçede Yaş Sebze ve Meyve Toptancı Halinin Yapısı, Sorunları ve Çözüm Önerileri. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE) Yayınları. TEPGE Yayın No:203, Ankara.
19. Sayın, C., Mencet, M.N., Taşçıoğlu, Y. 2004. Avrupa Birliği’nde EUREPGAP Uygulamaları ve Yaş Meyve ve Sebze İhracatımıza Olası Etkileri, Türkiye VI. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat.
20. Tahhuşoğlu, Ö., 2007. Hatay ilinde yaş sebze meyve dış satımının yapısı ve geliştirme olanakları. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
21. Trademap, 2015, Trade Statistics For International Business Development, http://www.trademap.org (Erişim Tarihi: 20.01.2016)
22. Yılmaz, H.,Demircan, V.,Dernek, Z. 2006. Isparta ilinin tarımsal yapısı, üretimi ve gelişme potansiyeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 1(2)-1-16.