Hatay İli Zeytin Bahçelerinde Sarı Ağaçkurdu Zeuzera pyrina L. (Cossidae: Lepidoptera)’nın Yayılışı ve Bulaşıklık Oranlarının Belirlenmesi

Öz

Ksillofag bir zararlı olan sarı ağaçkurdu, Zeuzera pyrina L. (Cossidae: Lepidoptera), birçok kültür bitkisinde oldukça zararlı olmakla birlikte, zeytin bahçelerinde de büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışma, Z. pyrina’nın yayılışı ve bulaşıklık oranlarını belirlemek amacıyla 2014 yılı mayıs ve ekim ayları arasında Hatay iline bağlı Antakya ve diğer ilçelerindeki (Erzin, Dörtyol, İskenderun, Kırıkhan, Hassa, Reyhanlı, Altınözü, Yayladağı, Samandağ) zeytin bahçelerinde, gözle kontrol metodu kullanılarak yürütülmüştür.

 

      Yapılan arazi çalışmaları sonucunda tüm ilçelerdeki zeytinliklerin zararlı ile bulaşık olduğu ve Z. pyrina’nın her ilçede yer yer önemli zarara yol açtığı saptanmıştır Zararlıya en yoğun rastlanan dönemin temmuz ve ağustos ayları olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda ilin Z. pyrina ile bulaşıklık oranı % 47, ilçelerin bulaşıklık oranı ise Dörtyol, Samandağ, İskenderun ve Kırıkhan, Erzin, Reyhanlı, Hassa, Yayladağı, Antakya, Altınözü ilçelerinde sırasıyla % 65, %60, %52 , %47, %42 %41 %34 i %33 ve %28 olarak tespit edilmiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Zeuzera pyrina, Zeytin, Olea europeae L., Bulaşıklık oranı

Kaynakça

1. Anonim, 1970. Çam Biyolojisi ve Mücadele Tekniği, Orman Genel Müdürlüğü, Orman Zararlıları ile Müdürlüğü Yayını, Sayı 1, Ankara.
2. Anonim, 1973. Zeuzera pyrina. [Distrubution map]. Maps of Plant Pests; Wallingford; CAB International, 1973, Map 314.
3. Anonim, 2008. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Manisa İlçesinde Zeytin Yetiştiriciliği, Çiftçi Eğitimi ve Yayım Şube Müdürlüğü.
4. Anonim, 2009. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü, YAYÇEP, Zeytin, Yayın no:52, Baskı sayısı:1.
5. Almanoufi A, Chanan K, Jamal M, Lillo E de, Tarasco E,D’Onghi, AM, 2012. Preliminary Experiences in Pheromone Trap Monitoring of Zeuzera pyrina (L.) in Syrian Apple Orchards. Journal of Agricultural Science and Technology A, 2012, 2(5):, 610-618.
6. Ashtari M, Karimi J, Rezapanah M, Hassani- Kakhki M, 2011. Biocontrol of Leopard moth, Zeuzera pyrina L. (Lep.: Cossidae) Using Enthomopathogenic Nematodes in Iran. Insect Pathogen and Entomopathogenic Nematodes, IOBC/ wprs Bulletin Vol. 66333-335.
7. Atalay İ, 2002. Türiye’nin Ekolojik Bölgeleri- Ecoregions of Turkey. Ormanm Bakanlığı Yayınları, No: 167, Ankara.
8. Atalay, İ., ve Mortan, K., 2006. Türkiye Bölgesel Coğrafyası (3. Baskı İnkılap Yayınevi).

9. Basher AM, Aslan LH, Ibrahim JA, 2012. Distribution of Life Stages of Leopard moth Zeuzera pyrina L. in Apple Orchards in Lattakia Governorate, Syria. Arab Journal of Plant Protection. 30(2): 145-152.
10. Bora T, Karaca İ, 1970. Kültür Bitkilerinde Hastalığın ve Zararın Ölçülmesi. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi yardımcı ders kitabı. Yayın no: 167, 43 s.
11. Canözer Ö, 1991. Standart Zeytin Çeşitleri Kataloğu. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Mesleki Yayınlar Serisi, Genel No: 334, Seri No: 16, Ankara.
12. Demirsoy A, 1990. Yaşamın Temel Kuralları, Entomoloji, Cilt II/ Kısım II. 941s.
13. Doğanlar F, 2003. Doğu Akdeniz Bölgesi Geometridae (Lepidoptera) Familyası Üzerinde Faunistik ve Sistematik Araştırmalar. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 275 sayfa.
14. Dolati R, Nozari J, Hosseininave, V, 2013. Response of Adult Male Zeuzera pyrina (Lep: Zeuzeridae) to Different Pheromone Traps in Walnut Orchards of Four Isolated Regions of Iran. Arthropods 2013, 2(4): 225-230.
15. FAO, 2012. Food and Agriculture Organization of the United Nations. http://www.faostat.fao.org/, erişim tarihi 16.02.2016.
16. Feron J, Audemard H, Balachowsky AS, 1966. Super- Famille des Cossoidea.-In: A.S. Balachowsky (ed.). Entomologiei appliquee a l’ agriculture, Vol. II-1. Paris, Masson: 39-59.
17. Garcia F, Haro YA, 1986. Cultivo en el laboratorio en Una Dieta Artificial Del Taladro de la Madera, Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera:Cossidae). Bol. San. Veg. Plagas, 12: 281-289.
18. Guario A, Marinuzzi V, Bari G, 2002. Preliminary results of Field Control of Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) in Apulia. ISHS Acta Horticulturae 586: IV International Symposium on Olive growing. 30 October 2002.
19. Haniotakis GE, Koutroubas A, Sachinoglou, A, Lahlou A, 1999. Studies on the Response of the Leopard Moth, Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) to Pheromones in apple Orchards. IOBC wprs Bullettin Vol 22 (9): 105-113.
20. H Heath J, 1985. The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland, Harley Books, Volume 2, Essex, England, 455.
21. Hegazi E, Khafagi EW, Konstantopoulou, M, Raptopoulos D, Tawfik H, El-Aziz MG, El-Rahman ABD, Atwa MS, Aggamy E, Showeil S, 2009. Efiicient Mass- Trapping Method As an Alternative Tactic for Suppressing Population of Leopard Moth (Lepidoptera: Cossidae). Ann. Entomol. Soc. Am. 102 (5): 809-818.
22. Hegazi E, Schylter F, Khafagi, E.W., Atwa, A., Agamy, E., ve Konstantopoulou, M., 2014. Population Dynamics and Economic Loses Caused by Zeuzera pyrina, a Cryptic Wood- Borer Moth, in An Olive Orchard in Egypt. Agricultural and Forest Entomology. DOI: 10.1111/afe.12075
23. Howard LO, Chittenden FH, 1909. The Leopard Moth, United States Department of Agriculture, Bureau of Entomology, Circular no. 109, Issued July 6, 1909.
24. Ismail II, Abou-Zeid NA, Abdllah FF, 1992. Population Dynamics of the Leopard moth, Zeuzera pyrina L., and Its Control on Olive trees in Egypt. Zeitschrift fur Pflanzenkrankheiten und Pflanzenschutz 99(5): 519-524.
25. Kaçar G, Ulusoy MR, 2010. Doğu Akdeniz Bölgesi Zeytin Ağaçlarında Zararlı Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) Üzerine Gözlemler, Alatarım 9(1): 31-36.
26. Kaçar G, Ulusoy MR, 2011. Zeytin fidantırtılı, Palpita unionalis (Hübner) (Lepidoptera: Pyralidae)’in Morfolojik Özellikleri. Alatarım, 10 (1): 19-25.
27. Kanat M, Sütyemez M, 2002. Kahramanmaraş Yöresinde Ceviz Ağaçlarında Zeuzera pyrina (L.) (Lepidoptera: Cossidae)’nın Zararı, Biyolojisi Üzerine Gözlemler ve Mücadele Yöntemlerinin Araştırılması. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 5(1).
28. Khattab AA, El Saadany G, Helal HH, 1978: The Abundance of the Leopard Moth Zeuzera pyrina L in Giza Area as Indicated by Catches in a Light Trap Lepidoptera, Cossidae. Agricultural Research Review (Cairo): 561: 65-70.
29. Katlabi H, 1989. In pests and diseases of olive and apple trees in coastal areas. Proceedings of a Workshop, 27-29 March 1989, Tartous, Syrian Arab Republic. 44-61.
30. Katsayannos P, 1992. Olive pests and their control in the Near East. FAO:178.
31. Kutinkova H, Andrew R, ArnaoudovV, 2006., The Leopard Moth Borer, Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae)- important pest in Bulgaria. Journal of Plant Protection Research, 46(2): 111-115.
32. Kutinkova H, Szocs G, Toth M, Subchev M, Rama F, 2008. Seasonal monitoring of two xylophagous orchard pests by pheromone traps in Bulgaria. Acta Hort. 767.
33. Kutinova H, Andrew R, Subchev M, Rama F, 2009. Seasonal flight of Leopard Moth Borer Zeuzera pyrina (Lepidoptera: Cossidae) in Bulgaria. First Balkan Symp. On Fruit Growing.
34. Moore I, Navon A, 1966., The rearing and some bionomics of the Leopard Moth, Zeuzera pyrina L., on an artificial medium. Entomophaga, 2(3): 285-296.
35. Monteys SV, 2001. Control of Leopard Moth, Zeuzera pyrina L., in apple orchards in NE Spain: Mating distruption technique. Integrated Fruit Production, IOBC/wprs Bulletin Vol. 24 (5): 173-178.
36. Navon A, 1977. Rearing of the leopard moth Zeuzera pyrina L on an improved diet . Phytoparasitica 5: 38-40.
37. Nizamlıoğlu K. Gökmen N, 1964. Türkiye’de zeytine zarar veren böcekler. Yenilik Basımevi-İstanbul, 163.
38. Othman KSA, Barakat AA Abd-Allah MM, 1993. Pesticide management for the control of leopard moth borer, Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae). II. Proper timing of first spray. Bulletin of the Entomological Society of Egypt, Aconomic Series, 1993, No: 20, 101-109.
39. Öztop A, Keçeci M, Kıvradım M, 2010. Antalya ilinde nar zararlıları üzerine araştırmalar: Gövde ve dallarda yapanlar, BATEM Derim dergisi, 2010,27(1):12-17.
40. Pasquailini E, Natale D, 1999. Zeuzera pyrina and Coccus coccus (Lepidoptera, Cossidae) Control by Pheromones: Four Years Advances in Italy.IOBC wprs Bulletin Vol 22(9).
41. Patanita MI, Vargas-Osuna E, 2011. Mass trapping for the control of leopard moth. IOBC/WPRS Bulletin. 72: 73-81.
42. Rohani M, Samih MA, 2012. The Efficiency of Phremone Traps in Atracting and Capturing Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) in Walnut Orchards. International Journal of AgriScience. 2(7): 583-587.
43. Tunalıoğlu R, Karahocagil P, 2004. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Durum Tahmin: 2003-2004. Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Ankara, Yayın No: 118: 76.
44. TÜİK, 2016. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr.
45. Ulaşlı B, 2014. Hatay ili zeytin bahçelerinde Sarı ağaçkurdu Zeuzera pyrina L. (Cossidae:Lepidoptera)’nın yayılışı ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 59s., Aralık 2014.
46. Ulaşlı B, Can Cengiz F, 2015. Recent distribution and status of Zeuzera pyrina L. (Lepidoptera: Cossidae) in Turkey. XIXth European Congress of Lepidopterology. 27 September - 02 Octaber 2015, Radebeul . Germany.
47. Uygun N, Ulusoy MR, Karaca İ, Satar S, 2010.Meyve ve Bağ Zararlıları Kitabı. pp.347.
48. Ünsal A, 2000. Ölmez ağacın peşinde Türkiye’de zeytin vezeytinyağı. Yapı Kredi Yayınları 1343, 294s.