Rumex crispus L. (Kıvırcık labada) Tohumlarındaki Dormansinin Kırılmasında Farklı Uygulama Yöntemlerinin Etkileri

Öz

Bu çalışma İnönü Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü Herboloji Laboratuvarında Rumex crispus L. (Kıvırcık labada) tohumlarındaki dormansiyi kırmada  bazı kimyasalların, hormonların ve yüksek ve düşük sıcaklıkların farklı ortamlarda ve farklı süre ve dozlarda etkisini araştırmak için yapılmıştır. Kimyasal olarak Sodyum hipoklorit, Ethanol, Saf su, yüksek ve düşük sıcaklık uygulamaları [(Mikrodalga (120 W), eksi 80 C°, eksi 80 C° ve artı 80 C°(bir dakika bekletme)] ve hormon uygulamaları olarak Sülfürük asit, Giberellik asit ve Hidroklorik asit kullanılmıştır. Bu çalışmalar aydınlık, aydınlık-karanlık ve karanlık ortamlarda yapılmıştır. Aydınlık ortamdaki en yüksek çimlenme oranı % 100 ile 120 saat süre ile % 3’lük Ethanol uygulamasından elde edilmiştir. Aydınlık-karanlık ortamda ise en yüksek çimlenme oranı % 100 ile 60 saniye süre ile Sülfürik asit uygulamasında olmuştur. Karanlık ortamda ise en yüksek çimlenme oranı % 86 ile 60 saniye süre ile Sülfürik asit uygulamasında belirlenmiştir. % 3’lük Ethanol 120 saat uygulaması sadece aydınlık ortamda en iyi çimlenme görülürken, Sülfürik asit 60 saniye uygulamasında ise hem aydınlık, hem aydınlık-karanlık ve hemde karanlık ortamda en iyi çimlenmeler görülmüştür. Sonuç olarak; Rumex crispus L. tohumlarına aydınlık ortamda 120 saat süre ile % 3’lük ethanol ve aydınlık-karanlık ortamda 60 saniye süre ile Sülfürik asit uygulamasının dormansiyi kırarak en yüksek çimlenmenin gerçekleştiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Rumex crispus,dormansi,çimlenme,hidroklorik asit,etanol

Investigation of Different Application Methods for Dormancy Breaking in Rumex crispus L. (Curly dock ) Seeds

Abstract

This study was conducted to determine the effects of certain chemicals, hormones and high / low temperatures on the breakdown of dormancy in Rumex crispus L. (curly dock) seeds. Chemically; sodium hypochlorite, ethanol, pure water, high and low temperature applications [microwave (120 W),-80 ° C,-80 ° C and + 80 ° C and hydrochloric acid were used. These studies were conducted in light, light-dark and dark environments. The highest germination rate in the light environments was obtained from the ethanol application of 3% for 120 hours with 100%. In light-dark environment, the highest germination rate was 100% with sulfuric acid application for 60 seconds. In the dark, the highest germination rate was determined by Sulfuric acid application for 60 seconds with 86%. The application of 3% ethanol for 120 hours showed only the best germination in the light environment, whereas the application of sulfuric acid for 60 seconds showed the best germination in both the light, the light-dark and the dark environment.

As a result; Rumex crispus L. seeds were found to be the most effective methods for the breakage of dormancy by applying sulfuric acid for 60 second sinlight-dark and 3%ethanol for 120 hours in light environment.

Keywords

• Rumex crispus,dormancy,germination,hydrochloric acid,ethanol

Kaynakça

1. Ateş E,2017. Batman ve Şanlıurfa Buğday Alanlarında Bulunan Yabancı Otlar ile Yabani Hardal (Sinapis arvensis L.) ve Kısır Yabani Yulaf (Avena sterilis L.)’ın Bazı Biyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsü, s.148Hatay.
2. Güncan A, 1976. Erzurum Çevresinde Bulunan Yabancı Otlar ve Önemlilerinden Bazılarının Yazlık Hububatta Mücadele İmkanları Üzerinde Araştırmalar. Doktora Çalışması. Atatürk Üniv. Yayınları Araştırma Serisi No.135 s.79.Erzurum.
3. Güncan A,1982. Erzurum Yöresinde Buğday Ürününe Karışan Bazı Yabancı Ot Tohumlarının Çimlenme Biyolojileri Üzerine Araştırmalar. Atatürk Üniv. Zir. Fak. Yay. No:270., 77s. Erzurum.
4. Özer Z, Önen H, Uygur FN, Koch, W, 1996. Farklı Kültürlerde Sorun Olan Yabancı Otlar ve Kimyasal Savaşımları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları No:15, Kitaplar serisi No:8, Tokat.
5. Yazlık A, Uremis İ ,2015. Kanyaş [Sorghum halepense (L.) Pers.]’ın tohum ve rizom biyolojisine yönelik çalışmalar. Derim, 32 (1):11-30
6. Uygur FN, Koch W, Walter H, 1984. Yabancı Ot Bilimine Giriş (Kurs Notu), PLITS 2(1), 114 s. Josef Margraf, Stuttgart.
7. Tiryaki İ, Topu M, 2014. A Novel Metod to Overcome Coat-İmposed Seed Dormancy in Lupinus albus L. and Trifolium pratense L.. Journal of Botany, 1:6-6