EN
TR
Geleneksel Objelerin Yeniden Üretimi için Kural Tabanlı bir Parametrik Tasarım Yaklaşımı: Musluk Başlığı Örneği
Öz
Su, insan yaşamının temel kaynağı olmanın ötesinde, kültürel ve manevi bir anlam taşır. Osmanlı medeniyetinde su; temizliğin, saflığın ve bereketin sembolü olarak mimariden günlük yaşama kadar geniş bir alanda estetikle buluşturulmuştur. Su yapılarında yalnızca suyun taşınması değil, aynı zamanda bu işlevin estetik bir değerle sunulması da önem kazanmıştır. Bu yapılarla bütünleşen musluk başlıkları, dönemin zanaatkârlığının ve sanat anlayışının bir yansıması olarak öne çıkmıştır. Günümüzde, bu geleneksel tasarımları modern yaklaşımlarla yeniden yorumlamak hem kültürel mirası koruma hem de geleneksel ürün ihtiyaçlarına çağdaş yöntemlerle cevap verme açısından büyük bir potansiyel taşımaktadır. Bu çalışmada, öncelikle Osmanlı İmparatorluğu’nun 15. yüzyılının ikinci yarısından Erken Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarına kadar uzanan süreçteki musluk başlığı örnekleri ele alınarak geleneksel üretim kültürünün anlaşılabilmesi için muslukların şekillerini oluşturan geometriler [parametrik modelleme araçları (Grasshopper) kullanılarak] analiz edilmiştir. Ardından kültürel motiflerin yeniden yorumlanması amacıyla kural tabanlı bir yöntem oluşturulmuş, bu kurallar aracılığıyla alternatif tasarım örnekleri üretilmiştir. Sonuç olarak çalışmada, geleneksel musluk başlıklarının biçimsel zenginliğini koruyarak, günümüz tasarım süreçlerine nasıl entegre edilebileceği gösterilmektedir. Gelecek çalışmalarda benzer metodolojinin diğer geleneksel objeler üzerinde de uygulanarak daha geniş bir tasarım perspektifi sunabileceği öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adell. (2010a). Ab-ı hayat koleksiyonundan seçme eserlerle geçmişten günümüze İstanbul’da su ve su kültürü (14 Mayıs-20 Temmuz 2010 Türk İslam Eserleri Müzesi) sergi kataloğu. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Adell. (2010b). Adell armatür ab-ı hayat koleksiyonundan seçme eserlerle geçmişten günümüze İstanbul’da su ve su kültürü. Promat Basım.
- Adell. (2013). Ab-ı hayat geçmişten günümüze İstanbul’da su ve su kültürü sergi kataloğu. Esen Ofset.
- Akkaya, A. S. (2007). Musluk tasarımının tarihsel süreç içinde incelenmesi ve güncel yansımaları (Yayın No. 222253) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Anonim. (2001). Su ve sanat. P Sanat Kültür Antika Dergisi, (22), 2–7.
- Bayraktar, N. ve Tezcan, H. (2001). Sarayların çeşme muslukları. P Sanat Kültür Antika Dergisi, (22), 54–64.
- Denktaş, M. (2002). Anadolu Türk mimarisinde çeşmeler. Türkler Ansiklopedisi içinde (Cilt 7, ss. 1299–1306). Yeni Türkiye Yayınları.
- Elginkan Vakfı. (1993). Tarihi gelişim içinde musluklar. Elginkan Vakfı Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Endüstriyel Ürün Tasarımı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
27 Mart 2025
Kabul Tarihi
23 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2