TR
EN
Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir?
Öz
Psikoterapi süreci yalnızca terapötik teknikler ve sözel etkileşimler üzerinden değil bu süreci çevreleyen fiziksel mekânın sunduğu koşullar üzerinden de şekillenmektedir. Terapi mekânı, terapötik ilişkinin kurulmasını, sürdürülmesini ve derinleşmesini destekleyen sessiz bir arayüz olarak işlev görmekte ve farklı psikoterapi yaklaşımlarının kuramsal varsayımları, iç mekân kurgusunda farklı tasarım beklentileri üretmektedir. Bu bağlamda çalışma, terapi mekânlarının çoğunlukla standart ve yaklaşımdan bağımsız çözümlerle ele alınmasına karşın, farklı psikoterapi yaklaşımlarının terapist-danışan ilişkisi, etkileşim biçimi, mekânsal mesafe, yönelim ve hareket serbestliği açısından farklı mekânsal ihtiyaçlar ürettiği varsayımına dayanmaktadır. Çalışmada psikanalitik, Adlerci, varoluşçu, birey merkezli, gestalt ve bilişsel davranışçı terapi yaklaşımları, ‘kuram-terapötik ilişki-mekân’ sistematiği çerçevesinde analiz edilmiştir. Karşılaştırmalı değerlendirmelerin yapılabilmesi amacıyla 4×4 metre ölçülerinde standart bir terapi odası tipolojisi belirlenmiş ve her yaklaşım için mekânsal organizasyon şemaları geliştirilmiştir. Bulgular, psikoterapi kuramlarının terapi mekânının organizasyonunu doğrudan etkilediğini göstermektedir. Psikanalitik yaklaşım sabit ve kontrollü bir düzen önerirken Adlerci yaklaşım eşitlikçi ve esnek bir mekânsal kurgu sunmaktadır. Varoluşçu ve birey merkezli terapiler güvenli, hiyerarşisiz ve ilişkisel alanları öne çıkarırken gestalt terapi hareket ve deneyimi destekleyen açık mekânlara ihtiyaç duymaktadır. Bilişsel davranışçı terapide ise işlevsel ve uyarlanabilir mekânsal düzenlemeler önem kazanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, terapötik mekânların psikoterapi yaklaşımlarına özgü, esnek ve ilişki odaklı biçimde tasarlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- American Psychological Association. (t.y.). American Psychological Association. 10 Mart 2024 tarihinde https://www.apa.org adresinden erişildi.
- Anthony, K. H. ve Watkins, N. J. (2007). The design of psychologists' offices: A qualitative evaluation of environment–function fit. The Academy Journal, 10. 1–31.
- Ansbacher, H. L. ve Ansbacher, R. R. (Ed.). (1956). The Individual Psychology of Alfred Adler: A systematic presentation in selections from his writings. Harper Torchbooks.
- Atılgan, S. (2020). Gestalt terapi yaklaşımı. M. Eskin, Ç. G. Dereboy ve A. N. Karancı (Ed.), Klinik psikoloji: Bilim ve uygulama içinde (ss. 451–472).
- Ayaz Başımoğlu, T. (2020). Geştalt yaklaşımının doğuşu. Temas: Geştalt Terapi Dergisi, 1, 9–56. https://www.gestalt.org.tr/img/temas-dergisi/temas_dergisi_2020.pdf
- Baldwin, M. (1987). Interview with Carl Rogers on the use of the self in therapy. M. Baldwin ve V. Satir (Ed.), The use of self in therapy içinde (ss. 45–52). Haworth Press.
- Brodley, B. T. (1986, September). Client-centered therapy: What is it? What is it not? [Conference presentation]. First Annual Meeting of the Association for the Development of the Person-Centered Approach, Chicago, IL, United States. https://www.adpca.org/wp-content/uploads/2020/12/24_7.pdf
- Brodley, B. T. (2000). Personal presence in client-centered therapy. The Person-Centered Journal, 7(2), 139–149. https://www.adpca.org/wp-content/uploads/2020/11/7_2_7.pdf
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İç Mimarlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
22 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
16 Ocak 2026
Kabul Tarihi
8 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1
APA
Yolcu, F. Z. (2026). Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir? Modular Journal, 9(1), 222-245. https://doi.org/10.59389/modular.1864465
AMA
1.Yolcu FZ. Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir? MODULAR. 2026;9(1):222-245. doi:10.59389/modular.1864465
Chicago
Yolcu, Fatma Zişan. 2026. “Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir?”. Modular Journal 9 (1): 222-45. https://doi.org/10.59389/modular.1864465.
EndNote
Yolcu FZ (01 Haziran 2026) Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir? Modular Journal 9 1 222–245.
IEEE
[1]F. Z. Yolcu, “Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir?”, MODULAR, c. 9, sy 1, ss. 222–245, Haz. 2026, doi: 10.59389/modular.1864465.
ISNAD
Yolcu, Fatma Zişan. “Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir?”. Modular Journal 9/1 (01 Haziran 2026): 222-245. https://doi.org/10.59389/modular.1864465.
JAMA
1.Yolcu FZ. Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir? MODULAR. 2026;9:222–245.
MLA
Yolcu, Fatma Zişan. “Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir?”. Modular Journal, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 222-45, doi:10.59389/modular.1864465.
Vancouver
1.Fatma Zişan Yolcu. Mekânda Terapi: Psikoterapi Yaklaşımları İç Mekân Kurgusunu Nasıl Biçimlendirir? MODULAR. 01 Haziran 2026;9(1):222-45. doi:10.59389/modular.1864465