1924 Mübadelesi Öncesinde ve Sonrasında Erenköy (Çanakkale) Yerleşiminin Morfolojisi ve Konut Tipolojisi Üzerine Ön Çıkarım

Öz

Çanakkale ilinin Merkez ilçesine bağlı Erenköy yerleşiminin bugüne kadar gelen izlerinden, önemli bir geçmişinin olduğu ve karakteristik özellikler barındırdığı gözlemlenmektedir. Erenköy’ün günümüze kalan dokusunu ve dokuyu oluşturan konutların tipolojisini belirlemek ve belgelemek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Yerleşimin analizi yapılarak yapıların incelenmesi ve plan şemasına göre konut tipolojisinin oluşturulması çalışmanın yöntemidir. Erenköy’e ait konut tipolojisinin geleneksel Türk evi tipolojisinden farklı olduğu, kullanıcıların değişmesi sonucunda da konutlarda mekânsal değişikler yapıldığı tespit edilmiştir. Yerleşimin, 1924 yılı öncesinde dört farklı konut tipinin olduğu, tasarım rehberini de içeren koruma amaçlı imar planı yapılması gerektiği, Erenköy yerleşimi ve çevresinin 1924 öncesindeki eski canlılığını zaman içinde kaybettiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mübadele
• Tipoloji
• Kullanım
• İşlevlendirme

Preliminary Results of the Morphology and the Housing Typology of Erenköy (Çanakkale) Settlement Before and After the 1924 Population Exchange

Abstract

Erenkoy is a settlement within the central district of Çanakkale. From its remaining traces it can be observed that it had a significant history and characteristic features. The aim of the study is to determine and document the surviving texture of Erenköy settlement and the typology of the houses that make up the texture. The method of the study is to examine the condition and materials of the buildings by making a settlement analysis and to create a house typology according to the plan scheme of the houses. It has been determined that the house typology of Erenköy settlement is different from the traditional Turkish house typology, and spatial changes have been made in the houses as a result of the change of users. The settlement had four different types of housing before 1924, It was concluded that a conservation plan including the design guide should be prepared and that Erenköy settlement and its surroundings lost their former vitality.

Keywords

• Population exchange
• Typology
• Usage
• Functioning

Kaynakça

1. Aka, A., Kablay, S. (2007). “Mübadele Göçmenleri ve Uyum Sorunsalı: İntepe Örneği”, 2. Troas Bölgesi Değerleri Sempozyumu, İntepe, Çanakkale.
2. Altınoluk, Ü. (2007). Geleneksel Kent Dokusu Birgi, İstanbul: Ege yayınları.
3. Altınoluk, Ü. (1998). Binaların Yeniden Kullanımı, İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
4. Aslan, R., Erten, İ., Blüm, S. W. E. (2005). Troia’dan Günümüze Çanakkale’de Konut, Housing in Canakkale from Troia to Today, Çanakkale.
5. Aslan, R. (2008). “İntepe (Erenköy) ve Troia Kazıları”, İntepe Değerleri Sempozyumu, İntepe, Çanakkale.
6. Calvert, F. (1860). Coutributions to Ancient Geography or the Troad: On the Site and Remains of Ophrynium, Archaeological Journal 17, s. 286-296.
7. ÇEYAP- Tarihi Kent Komisyonu. (1997). Çanakkale yapıları tasarım rehberi, Çanakkale: Çanakkale Belediyesi.
8. ÇEYAP- Tarihi Kent Komisyonu. (1997). Çanakkale Evleri Yaşatma Projesi, Çanakkale: Gündem Gazetesi.

9. Özkurnaz, A. (2021). “Ophryneion’dan Erenköy’e”, Olay Gazatesi, Çanakkale.
10. Robinson, M. (2006). Schliemann’s Silent Partner: Frank Calvert (1828-1908): Pioneer, Scholar and Survivor, New York.
11. Sey, Y. (ed.) (1999). Tarihten Günümüze Anadolu'da Konut ve Yerleşme. Housingand Settlement in Anatolia a Historical Perspective, İstanbul: Ege yayınları.
12. Silver, C. (2005). Renkioi Hospital (1855-1856) and the Ancient World, Studia Troica, 14, 147-156.
13. Yannakopulos, Y. A. (2002). O Teleutaios Ellenismos Tou Renkioi (Ofruniou), Asprobalta.
14. URL-1: https://tr.travelogues.gr/collection.php?view=120 (Erişim: 07.08.2021).