Moda Caddesi’ndeki Portikler ve Mekânın Yeniden Üretimi

Öz

Lefebvre’ye göre mekân toplumsal bir üretimdir ve bu gündelik yaşamın ritimleri olmadan anlaşılamaz. Gündelik hayatta tüm ritimler, bir zamanın bir mekânla ilişkisini kapsar. Ritimleri kavrayabilmek ve analiz edebilmek için ritimlerin dışına çıkmak gerekir; belli bir dışsallık, analitik aklın işlemesini sağlar. Bu çalışmada, mekânın toplumsal bir üretim olduğunu kavrayabilmek için gündelik hayatın ritminin değiştiği bir arayüz olduğu düşünülen Kadıköy, Moda'da bulunan, Moda Caddesi’ndeki portikler ele alınmıştır. Hem yayalar hem de dükkan sahipleri tarafından kullanılan bu portiklerde geçen gündelik hayatın ritmini anlamak için özellikle portiklerin ikincil aktörleri olan sokak satıcıları gözlemlenmiştir. Gözlem sonucunda, portiklerin gündelik yaşam ve pratikler ile yeniden üretimi yorumlanmıştır. Yapılan bu çalışmanın, Lefebvre’nin sözünü ettiği, mekânın toplumsal bir üretim olduğunu öne süren mekân teorisi arayışının sürdürülmesine katkı sağlayacağı umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Portik
• İstanbul
• Kadıköy
• Moda Caddesi
• Mekânın Toplumsal Üretimi.

Porticos on Moda Street and the Re-production of Space

Abstract

According to Lefebvre, space is a social production, which is incomprehensible without the rhythms of everyday life. All rhythms of everyday life encompass a time-space relationship. One needs to outsee these rhythms to be able to understand and analyze them; a certain degree of externality triggers the analytical mind. To perceive that space is a social production, the present study deals with the porticos on the Moda Street of Kadıköy, which are regarded as an interface wherein the rhythm of life changes. To better understand the everyday life rhythms of these porticos, which are used by both pedestrians and shopkeepers, secondary actors of the porticoes, especially street vendors were observed. Finally, the reproduction of porticos with the everyday life and practices was discussed. It is hoped that this study will contribute to Lefebvre’s

Keywords

• Portico
• İstanbul
• Kadıköy
• Moda Caddesi
• Social Production of Space.

Kaynakça

1. Anonim (2015). Yeni-Moda Eczanesi, İstanbul: Bilim İlaç.
2. Bala Alkan., H. (2006). “Mimarlık-Şehircilik, Bina-Kent, İç-Dış, Özel-Kamusal Arasında: Kentsel Arayüzler”, YAPI Mimarlık-Kültür-Sanat Dergisi, sayı:293, Nisan 2006, s. 44-49, İstanbul: YEM yayınları.
3. Dirik, E. İ. (2009). Arakesitler Üzerinden Sınır ve Arayüz Kavramlarının Kentsel ve Mimari Ögelerle İrdelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
4. Eren, B., Taşlı, T. C. (2020). “Kentsel Arayüz/Ara Mekan Kalitesinin Taksim Asmalımescit Mahallesi Üzerinden Okunması”, Bartın University International Journal of Natural and Applied Sciences, 3(1), s.18-35.
5. Gehl, J. (1987). Life Between Buildings: Using Public Space. New York: Van Nostrand Reinhold.
6. Güngördü, S. N. (2017).Özel Mülkiyette Kamusal Kullanımlı Alanlar, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
7. Harvey, D. (2010). Postmodernliğin Durumu, İstanbul: Metis Yayınları.
8. Köknar, B. (2001). Mekansal Arayüzlerin Kente ve Yaşama Katılımları Üzerine Bir İnceleme, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

9. Lefebvre, H. (2021). Ritimanaliz, Çev.: Ayşe Lucie Batur, İstanbul: Sel.
10. Lefebvre, H. (1998). The Production Of Space, Translated by Donald Nicholson-Smith, Blackwell Publishing.
11. Madanipour, A. (2003). Public and Private Spaces of the City, London: Routledge
12. Türker, O. (2008). Halkidona’dan Kadıköy’e, İstanbul: Sel Yayıncılık
13. Önce, G. (1998). Kendine Özgü Bir Semt Moda, İstanbul: Kadıköy Belediye Başkanlığı Kültür Yayınları.
14. Özsel, S. B. (2009). Kentsel Mekan Arayüz Özelliklerinin Kentsel Yaya Mekanlarına Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
15. Sözen, M. & Tanyeli, U. (2015). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Remzi Kitabevi.
16. Yerasimos, S. (1996). “Tanzimatın Kent Reformları Üzerine”, Modernleşme Sürecinde Osmanlı Kentleri, Der.: P. Dumont, F. Georgeon, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, s. 1–18.
17. URL-1: https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/05/20180520-4.htm (29.04.2022).
18. URL-2: http://www.istanbulurbandatabase.com/ (29.04.2022).
19. URL-3: http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/yordambt/yordam.php? (29.04.2022).