DOĞU ANADOLU’DA, BİTLİS’TE EVDE DOĞUM YAPAN KADINLARIN ÖZELLİKLERİ

Öz

Amaç: Bu çalışmada Bitlis’te evde doğum yapan kadınların sosyodemografik, gebelik, doğum ve bebekleri ile ilgili özelliklerin belirlenmesi ve evde doğuma sebep olan faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Gerekli izinler alındıktan sonra, son bir yılda evde doğum gerçekleştiren kadınlara araştırmacılar tarafından geliştirilen anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Bulgular: Bitlis Halk Sağlığı Müdürlüğü verilerine göre 2016 yılında gerçekleşen canlı doğumların %2.4’ü evde gerçekleşmiştir. Kadınların %52.8‘i okur-yazar değil, tamamı ise ev hanımıdır. %86.4’ü gebeliklerini aile hekimine bildirdiğini, %72.0’si ise gebelik boyunca sağlık kuruluşlarına düzenli olarak izlem için gittiğini belirtmiştir. Doğumların %32.8‘i yaz mevsiminde gerçekleşmiştir. Doğumların %28.8’ini komşu, %4.8‘ini ise emekli veya aktif çalışan ebe-hemşire-paramedik gibi bir sağlık personeli yaptırmıştır. Kadınların %28.0’i doğumun aniden başladığı ve hastaneye gidecek vakit bulamadığı için evde doğum yaptıklarını ifade etmiştir. Sonuç: Gebelere, hastane doğumları konusunda teşvik edici ve özendirici faaliyetlerde bulunulmalı, aile planlaması ve evde doğumların riskleri ile ilgili bilgilendirme yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Evde doğum
• gebe izlemi
• doğum tercihleri
• sağlık sistemi

CHARACTERISTICS OF WOMEN AT HOME BIRTH IN EASTERN ANATOLIA, BİTLİS

Öz

Introduction: Determining the socio-demographic, pregnancy, birth and baby characteristics of women who gave birth at home in Bitlis and investigating the factors that cause home births. Material and Methods: After obtaining the necessary permissions, the questionnaire form developed by the researchers was administered by vis-a-vis to women who gave birth at home in the last year. Results: 2.4% of live births in 2016 were at home according to Bitlis Public Health Directorate data. 52.8% of women were illiterate and all of them were housewives. 86.4% of them remarked that they informed their pregnancy to their family physician and 72% expressed that they regularly visited health institutions for follow-ups during pregnancy. 32.8% of the births occurred in summer season. 28.8% of the births were handled by a neighbor while 4.8% of the births were managed by a health personnel such as a retired or active midwife, nurse or paramedic. 28% of the women stated that they gave birth at home because the labor started suddenly and they could not find time to go to a hospital. Conclusion: Pregnant women should be encouraged about hospital deliveries and informed about family planning and the risks of home births.

Anahtar Kelimeler

• Home birth
• Pregnant follow-up
• birth preferences
• health system

Kaynakça

1. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Daire Başkanlığı. Ankara, 2014. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 924. Sf:iv
2. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2018. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, 2019. Sf: 87
3. Öztürk Y, Günay O. Halk Sağlığı Genel Bilgiler. Erciyes Üniversitesi Yayınları No:172, Kayseri 2011. Sf:485
4. Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun. Kanun Numarası : 224, Kabul Tarihi : 5/1/1961 Yayımlandığı Resmi Gazete: 12/1/1961 Sayı : 10705
5. Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönerge. T.C. Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2001 https://www.ttb.org.tr/mevzuat/index.php?option=com_content&id=240 (Erişim tarihi: 01/06/2020)
6. Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirildiği Bölgelerde Hizmetin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (Yayımlandığı Resmi Gazete: 09/09/1964 / 11802)
7. Toplum Sağlığı Merkezi Ve Bağlı Birimler Yönetmeliği Madde 49. Yayımlandığı Resmi Gazete: Tarih :05/02/2015 / 29258
8. Yarar O, Bağcıoğlu B. Product Diversification Policies in Health Services and Social Projects-Mother Hotel & Guest Mother Project. Marmara Sağlık Hizmetleri Dergisi; 1(1): 35-39 ISSN: 2459-1114 https://doi.org/10.26567/marsag.2017130065

9. Başgöl Ş, Oskay Ü. Model of Mother-Friendly Hospitals for Development of Maternal and Child Health Services. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 2014;17:2
10. Belek İ. Antalya Yeniköy'de Evde Doğumla İlişkili Risk Faktörleri Bir Vaka Kontrol Çalışması. Sağlık ve Toplum Dergisi. 2000;10(3):46-52
11. Deveci SE, Açık Y, Rahman S. The Living Conditions and Health Risks of Women in Suburbs of Elazığ. TAF Prev Med Bull 2010; 9(1):45-50
12. Ergin F, Başar P, Karahasanoğlu B, Beşer E. Evaluatıon Of Unsafe Bırths And Postpartum Home Care Servıces. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 2005: 4 (6)
13. Türkiye Nüfus Sağlık Araştırması 2018. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Yayınları. Yayın No: NEE-HÜ.19.01, Kasım 2019, Sayfa: 114. ISBN 978-975-491-493-1
14. Blondel B, Drewniak N, Pilkington H, Zeitlin J. Out-of-hospital births and the supply of maternity units in France. Health & Place; Volume 17, Issue 5, September 2011, Pages 1170-1173
15. MacDorman MF, Mathews TJ, Declercq E. Home Births in the United States, 1990–2009. NCHS Data Brief, No. 84; January 2012
16. Mansuroğlu YE, Dilbaz B. Is Planned Home Birth Safe? What Do the Societies Say?. Turkiye Klinikleri J Gynecol Obst 2017;27(4):184-92 DOI: 10.5336/gynobstet.2016-52927
17. Kulhan NG, Kulhan M, Naykı ÜA, Naykı C, Uluğ P, Toklucu H. Planned and unplanned home birth: A retrospective study comparing them with hospital births. Tepecik Eğit. ve Araşt. Hast. Dergisi 2017; 27(3):222-228 doi:10.5222/terh.2017.222
18. Walker JJ. Planned home birth. Best Practice & Research Clinical Obstetrics and Gynaecology 43 (2017) :76-86
19. Jouhki MR, Suominen T, Åstedt-Kurki P. Giving birth on our own terms–Women's experience of childbirth at home. Midwifery 53 (2017):35–41
20. Adinew YM, Assefa AN, Adinew YM. Why Do Some Ethiopian Women Give Birth at Home after Receiving Antenatal Care.Phenomenological Study. BioMed Research International Volume 2018, Article ID 3249786, 8 pages