Araştırma Makalesi

TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ

Sayı: 23 1 Aralık 2022
Mergül Saraf Yıldızoğlu , Sevinç Alkan Korkmaz *
PDF İndir
Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi Kapak Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi

TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ

Öz

Bu çalışma, Osmanlı Sarayı’nda 18. yüzyıldan 19. yüzyıla değişen protokol uygulamaları ve mekânsal yansımalarına odaklanmaktadır. Topkapı Sarayı’ndan, Dolmabahçe Sarayı’na geçişte değişen protokol uygulamaları doğrultusunda şekillenen yeni mekânsal kurgu ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma kapsamında, üç aşamalı bir araştırma ve analiz süreci yürütülmüştür. İlk aşamada, literatür, arşiv araştırması ve yerinde inceleme çalışmaları yapılarak, her iki saraydaki elçi kabul süreçlerine ilişkin teşrifat uygulamaları ve mekan kullanım bilgileri derlenmiştir. İkinci aşamada, mekân kullanım süreci, saray plan şemaları üzerinden görselleştirilmiştir. Mekânsal bölümler, protokol sürecindeki temel işlevleri ve iç mekân tasarımları ile birlikte ele alınarak değerlendirilmiştir. Son aşamasında ise, mekânsal kurgunun sonlandığı Topkapı Sarayı’nda Arz Odası ve Dolmabahçe Sarayı’nda 31 Nolu Elçi Kabul Odası, iç mekân tasarımı ve mobilya kullanımı bağlamında incelenmiştir. Yüzey kullanımı, sabit ve hareketli mobilya kullanımı ve iç mekânın bütüncül ele alınışı üzerinden karşılaştırmalı değerlendirme yapılmıştır. Mekânsal kurguya dair çıkarımlar, dönemin protokol uygulamaları ile ilişki ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Osmanlı Sarayında Teşrifat, Elçi Kabulleri, Osmanlı Protokol Mekanları, Tanzimat Dönemi, İç Mekan Tasarımı, 19. Yüzyıl Osmanlı Saray Mobilyası.

Destekleyen Kurum

İstanbul Rumeli Üniversitesi

Proje Numarası

BAP2022001

Teşekkür

Bu çalışma, İstanbul Rumeli Üniversitesi tarafından desteklenen “19.yy Batı Tarzı Osmanlı Saray Mobilyasının Saray Envanterleri Kapsamında İncelenmesi” başlıklı ve BAP2022001 nolu Bilimsel Araştırma Projesi’nin bulgularına dayanmaktadır (2022-2023).

Kaynakça

  1. I. Kaynak Eserler ve İncelemeler
  2. Acar, Funda. “Osmanlıda Padişah Oğulları ve Kızlarının Eşitlendiği Alan: Teşrifat”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2015/1, c.14, sayı:27, 183-202, doi.org/10.14395/huifd.79205 Erişim: 27.08.2022.
  3. Aytürk, Nihat. Protokol Yönetimi-Kamusal Yaşamda Protokol ve Davranış Kuralları, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2021.
  4. Bayyiğit, Sıdıka Sibel. İdari ve Bürokratik Protokol Kurallarının Halkla İlişkiler Perspektifinde Tarihsel Dönüşümü, Doktora Tezi, Maltepe Üniversitesi, 2019.
  5. Baysal, Tahir. “Protokol Kurallarının Kökenleri, Devlet Geleneğindeki Yeri ve Hukuki Metinlere Yansımaları”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13/1 (2021), 166-175, doi.org/10.21492/inuhfd.1040839, Erişim 26.08.2022.
  6. Demirbulak, Ayşegül. “Konut ve İdare Merkezi Olarak Osmanlı Sarayları”, Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 6, 2014, 34-46.
  7. Dolmabahçe Sarayı, TBMM Milli Saraylar, Yayın No.140, İstanbul 2018.
  8. Dönmez, Ahmet. Karşılıklı Diplomasiye Geçiş Sürecinde Osmanlı Daimi Elçiliklerinin Avrupa’da Yeniden Tesisi 1832-1841, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, 2006.
  9. Düzbakar, Ömer. “XV.-XVIII. Yüzyıllarda Osmanlı Devleti’nde Elçilik Geleceği ve Elçi İaşelerinin Karşılanmasında Bursa’nın Yeri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009, 182-194, Erişim 17.09.2022.
  10. Elçi, İsmail Hakkı.Osmanlı Diplomasisi ve Gelişim Süreci, Külliyat Osmanlı Araştırmaları Dergisi, 2019, sayı:9, 23-38. Erişim: 02.09.2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2022

Kabul Tarihi

11 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 23

IZ

https://izlik.org/JA77LK45HN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Saraf Yıldızoğlu, M., & Alkan Korkmaz, S. (2022). TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 23, 86-99. https://izlik.org/JA77LK45HN
AMA
1.Saraf Yıldızoğlu M, Alkan Korkmaz S. TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ. Milli Saraylar. 2022;(23):86-99. https://izlik.org/JA77LK45HN
Chicago
Saraf Yıldızoğlu, Mergül, ve Sevinç Alkan Korkmaz. 2022. “TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, sy 23: 86-99. https://izlik.org/JA77LK45HN.
EndNote
Saraf Yıldızoğlu M, Alkan Korkmaz S (01 Aralık 2022) TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi 23 86–99.
IEEE
[1]M. Saraf Yıldızoğlu ve S. Alkan Korkmaz, “TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ”, Milli Saraylar, sy 23, ss. 86–99, Ara. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77LK45HN
ISNAD
Saraf Yıldızoğlu, Mergül - Alkan Korkmaz, Sevinç. “TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi. 23 (01 Aralık 2022): 86-99. https://izlik.org/JA77LK45HN.
JAMA
1.Saraf Yıldızoğlu M, Alkan Korkmaz S. TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ. Milli Saraylar. 2022;:86–99.
MLA
Saraf Yıldızoğlu, Mergül, ve Sevinç Alkan Korkmaz. “TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, sy 23, Aralık 2022, ss. 86-99, https://izlik.org/JA77LK45HN.
Vancouver
1.Mergül Saraf Yıldızoğlu, Sevinç Alkan Korkmaz. TOPKAPI SARAYI’NDAN DOLMABAHÇE SARAYI’NA GEÇİŞTE OSMANLI PROTOKOL MEKÂNLARINDAKİ DEĞİŞİMLER: BİÇİM VE İÇERİK BAĞLAMINDA GENEL BİR BAKIŞ. Milli Saraylar [Internet]. 01 Aralık 2022;(23):86-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77LK45HN

 

                                                                                                  35729

                       Millî Saraylar Sanat-Tarih-Mimarlık Dergisi (MİSAD) Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.