Sultan II. Abdülhamid Döneminde Mâbeyn-i Hümâyûn

Yıl 2016, Sayı: 15, 31 - 44, 27.12.2016

T. Cengiz Göncü

https://izlik.org/JA92JZ65JC

Öz

Mâbeyn; “Mâ” ve “Beyn” kelimelerden oluşan Arapça bir terkip olup “iki şeyin
arası” anlamına gelir. “Mâbeyn-i Hümâyûn”, “Mâbeyn-i Hümâyûn-ı Cenâb-ı
Mülûkâne” olarak da kullanılırdı. Bununla beraber, “Mâbeyn” denince, genel itibarıyla
yönetim yeri olarak Saray anlaşılırdı.1 Kaynaklarda, sarayların resmî bölümüne
neden bu adın verildiğine dair net bir bilgi tespit edilememektedir. Bununla beraber,
Osmanlı saraylarının Mâbeyn dairelerinin işleyişi ve kadrosu incelendiğinde bu tanımlamanın
ipuçları belirmektedir. Bu bağlamda Mâbeyn-i Hümâyûn’un işleyişinde
belirleyici rol ve etkileri olan mâbeynciler sarayla dış daireler arasındaki irtibatı
sağlarlar; huzura kabule edilecek yerli ve yabancı devlet adamlarının sarayda karşılanması
ve ağırlanması işleri ile ilgilenirdi.

Anahtar Kelimeler

Mabeyin , Mabeyn-i Hümayun , Osmanlı Saray Teşkilatı

Kaynakça

• Mahmud Celaleddin Paşa. Mir’ât-ı Hakîkat, (Haz. İsmet Miroğlu), İstanbul 1983.