Araştırma Makalesi

Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası

Sayı: 30 19 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası

Öz

Osmanlı İmparatorluğu’nda yoğun olarak 19. yüzyılda karşımıza çıkan kışla yapıları, genellikle simetrik bir plan anlayışı ile koridor boyunca dizilen mekanlar ile yapının köşelerinin vurgulandığı kütle düzenlemeleri şeklinde tasarlanıp, inşa edilmişlerdir. Askeri yapılarda, yapı türlerinde değişiklik olsa bile, plan ve cephe düzeninde çok fazla bir değişikliğe gidilmemiş, mevcut plan ve cephe anlayışının uygulanması tercih edilmiştir. Dönemin yapım teknolojisinin sunduğu olanaklar ve ihtiyaçlara bağlı olarak; tek, iki veya üç katlı olarak tasarlanıp, inşa edilmişlerdir. Batılılaşma Dönemi Osmanlı askeri mimarlığında karşımıza çıkan yeni yapı türlerinin bir diğer özelliği de, yalnızca işlevsel olmaları değil, aynı zamanda yeni inşa malzemeleri ve teknikleri, plan anlayışları ve mimari üsluplarını da kullanmış olmalarıdır. Özellikle Avrupa’da ortaya çıkan ve çağın gereklerine uygun yapım teknikleri olan volta döşeme, çelik putrel, ahşap makas, vd. diğer yapım ve süsleme teknikleri bu yeni yapı tiplerinde (kışlalarda) uygulanmıştır. Başkent İstanbul’dakiler kadar olmasa da, İmparatorluğun büyük ölçekli şehirlerinde (Edirne, Bursa, Selanik, Üsküp, Konya, Afyonkarahisar, vd.) askeri birliklerin kullanımı için çeşitli büyüklüklerde kışlalar inşa edilmiştir. İlk yapıldıklarında ahşap oldukları bilinen bu kışlalar, 19. yüzyıl Avrupa (Fransa, İngiltere, vd.) kışlalarına; plan, mimari, malzeme- teknik ve cephe düzenleri bakımlarından büyük benzerlikler göstermektedirler. Bu kışlalar, kare, dikdörtgen veya U planlı, büyük bir iç avluya sahip, kâgir (taş, tuğla) malzemeyle iki ya da üç katlı, cephe ortalarında simetrik kapıları bulunan bir plan anlayışıyla inşa edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı İmparatorluğu, Askeri Mimari, Batılılaşma, Osmanlı Mimarlığı, Kışla Mimarisi, Edirne.

Destekleyen Kurum

...

Proje Numarası

...

Etik Beyan

...

Teşekkür

Milli Saraylar Başkanlığı

Kaynakça

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi
  2. İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Arşivi
  3. Ahmed Şükrü. Piyade ve Süvari Sınıflarına Mahsus ve Programına Muvafık Fenn-i Mi’mari. İstanbul, (1300 (1884).
  4. Akyürek, G. Bilgiyi Yeniden İnşa Etmek: Tanzimat Dönemi Osmanlı Mimarlığı. Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2008.
  5. Aytar, İ. Sultan Abdülaziz Dönemi Kışla Yapılarının Çanakkale Çimenlik Kışlası Örneğinde Korunmasına Yönelik Bir Yöntem Önerisi. Doktora Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2016.
  6. Çiftçi, A. 19. Yüzyılda Osmanlı Devletinde Askeri Mimari ve İstanbul’da İnşa Edilen Askeri Yapılar. 2 cilt, Doktora Tezi, 2 cilt, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2004.
  7. Erbil, B. M., Burnak, T. M. “Askeri Mimari Alanında Yapılan Doktora Tezlerinin İçerik Analizi”, 8. International History and Culture Conference, (October 14- 15, 2024 Ankara), Ankara, 2024, pp. 20- 33.
  8. Ertuğrul, A. “XIX. Yüzyılda Osmanlı’da Ortaya Çıkan Farklı Yapı Tipleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 7, Sayı: 13, İstanbul, 2009,s. 293- 312.
  9. Mehmed Rıfat. Fenn-i Mi’mari, İnşaatta İstihkam Oluna Gelen Piyade ve Süvari ve topçu Zabitanına mahsus Kavaid-i Ameliyyeyi Cami’ Risale. İstanbul, 1291 (1875- 76).
  10. Mustafa Reşid. Fenn-i İnşaat, Mekteb-i Fünun-i Harbiyye- i Şahane Piyade ve Süvari Sınıflarına Mahsusdur. Mekteb-i Fünun-i Harbiyye-i Şahane Matbaası, İstanbul, 1303- 1304 (1887- 88).

Kaynak Göster

APA
Özer, M. (2026). Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 30, 46-71. https://doi.org/10.66570/msdergisi.1933465
AMA
1.Özer M. Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası. Milli Saraylar. 2026;(30):46-71. doi:10.66570/msdergisi.1933465
Chicago
Özer, Mustafa. 2026. “Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, sy 30: 46-71. https://doi.org/10.66570/msdergisi.1933465.
EndNote
Özer M (01 Haziran 2026) Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi 30 46–71.
IEEE
[1]M. Özer, “Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası”, Milli Saraylar, sy 30, ss. 46–71, Haz. 2026, doi: 10.66570/msdergisi.1933465.
ISNAD
Özer, Mustafa. “Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi. 30 (01 Haziran 2026): 46-71. https://doi.org/10.66570/msdergisi.1933465.
JAMA
1.Özer M. Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası. Milli Saraylar. 2026;:46–71.
MLA
Özer, Mustafa. “Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, sy 30, Haziran 2026, ss. 46-71, doi:10.66570/msdergisi.1933465.
Vancouver
1.Mustafa Özer. Batılılaşma Dönemi Osmanlı Kışla Mimarisi Bağlamında Edirne Süvari Kışlası. Milli Saraylar. 01 Haziran 2026;(30):46-71. doi:10.66570/msdergisi.1933465