Öz

The aim of the research is to determine theoccupational ionizing radiation risk perception ofthe health workers who carry the personal dosimeter at Ege University, Faculty of Medicine Hospital and the related factors. This cross-sectionalresearch consists of 327 employees. The responserate is 94.2%. The data are collected through selfreport method. The occupational ionizing radiation risk perception is evaluated by means of numerical rating scale. The risk perception and sociodemographic variables; the variables about working environment, working conditions and working relationships are all examined. Data wereanalysed and compared by the number and percentage distribution; the mean values and thestandard deviations. The participants' average ageand average years of occupation are 37,77±8,36and 14,60±8,40 respectively. Further, 54,5 percent of the participants are male. The ionizingradiation-related risk perception of the participants has been found as 7,05±2,30. A significantdifference has been found between the researchparticipants' age, profession, vocational experience, working department, union membership, working hours, change in workloads, knowledge ofthe existence of radiation safety committee,health problems caused by ionizing radiation, theadequacy of the measures taken, regular checks ofdevices, difficulty in the provision of personnelOcak-Şubat-Mart 2012

Anahtar Kelimeler

• Risk perception, Ionizing radiation, Health Care Workers

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ’NDE KİŞİSEL DOZİMETRE TAŞIYAN ÇALIŞANLARIN MESLEKSEL İYONLAŞTIRICI RADYASYON RİSK ALGISI

Öz

Araştırmanın amacı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi EÜTF Hastanesi’nde kişisel dozimetre taşıyan sağlık çalışanlarında mesleksel iyonlaştırıcı radyasyon risk algısının ve ilişkili etmenlerin belirlenmesidir. Kesitsel olarak planlanan ve Haziran 2009 - Ocak 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmanın evrenini EÜTF Hastanesi’nde kişisel dozimetre taşıyan çalışanlar n=327 oluşturmaktadır. Evrenin %94.2’sine ulaşılmış, veriler öz bildirim yöntemi ile toplanmıştır. Mesleksel iyonlaştırıcı radyasyon risk algısı, Sayısal Değerlendirme Skalası ile değerlendirilmiştir. Risk algısı ile sosyo-demografik değişkenler; çalışma ortamı, çalışma koşulları ve çalışma ilişkileri ile ilgili değişkenlerin ilişkisi incelenmiştir. Veri analizinde sayı ve yüzde dağılımları ile ortalama ve standart sapmalar hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Yaş ve meslek yılı ortalaması sırasıyla 37,77±8,36 ve 14,60±8,40 olan katılımcıların %54,5’i erkektir. Katılımcıların risk algısı 7,05±2,30 olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılanların yaş, meslek, meslek yılı, çalışılan bölüm, sendika üyeliği, çalışma saatleri, iş yükündeki değişim, Radyasyon Güvenliği Komitesi’nin varlığını bilme, iyonlaştırıcı radyasyondan kaynaklanan rahatsızlık, alınan önlemlerin yeterliliği, cihazların düzenli kontrolleri, kişisel koruyucu temininde zorluk yaşama ile risk algı- sı arasında anlamlı fark bulunmuştur. Radyasyondan korunma ile ilgili çalışmada saptanan eksikliklerin mevzuatta belirtilen önlemlere uygun olarak tamamlanması çalışan sağlığı ve güvenliği açısından olumlu katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Risk algısı, İyonlaştırıcı radyasyon, Sağlık çalışanları

Kaynakça

1. Koh, D. and Jeyaratnam, J. Occupational Health, Oxford Textbook of Public Health, Ch: 8.6, p: 1045-65. 2004.
2. Slovic, P. Perception of Risk, Science, 236: 280-285. 1987.
3. HOSTA (Hazardous Occupations Safety Training in Agriculture). Risk Perception, www.nstmop.psu.edu/tasksheets/2.2%20Risk%20Per ception.pdf, 2004.
4. Ivanisevic, J. and Nordenstedt, H. . Values in Risk Perception, Brandteknik och Riskhantering, http://130.235.7.155/publikationsdb/docs/5314.PDF. 2009.
5. Sjöberg, L., Moen, B.E. and Rundmo, T. Explaining Risk Perception: An Evaluation of the Psychometric Paradigm in Risk Perception Research. 2004.
6. Slovic, P. and Weber, E.U. Perception of Risk Posed by Extreme Events, http://myweb. facstaff.wwu.edu/~harperr3/slovic_wp.pdf/ 2002.
7. Mearns, K. and Flin, R. Risk Perception and Attitudes to Safety by Personnel in the Offshore Oil and Gas Industry: A Review, Journal of Loss Preventi on in the Process Industries, 8: 299-305. 1995.
8. Martin, L.T.F. Cultural Differences in Risk Per ception: An Examination of USA and Ghanaian Per ception of Risk Communication 2003.

9. Fleming, M., Flin, R., Mearns, K. and Gordon, R. Risk Perceptions of Offshore Workers on UK Oil and Gas Platforms, Risk Analysis, 18:103-110. 1998.
10. Cordeiro, R. Suggestion of an Inverse Relati onship Between Perception of Occupational Risks and Work-Related Injuries, Cad. Saude Publica, 18: 45-54. 2002.
11. Deeb,J.M.Enhancing Safety Performance Through Risk Perception and Risk Tolerance
12. www.oehs.org.sg/.../Risk%20perception_
13. Singapore_June%202006.ppt. 2006.
14. Yolsal, N. ve Örkün, M. Çevre ve Sağlıkla Bağıntılı Risklerin Analizi: Risk Belirleme, Risk Değerlendirme ve Risk Algılama, Toplum ve Hekim, 13: 31-34. 1998.
15. Rundmo, T. and Sjöberg, L. Risk Perception by Offshore Oil Personnel During Bad Weather Conditions, Risk Analysis, 18:111-8. 1998.
16. NIOSH Guidelines for Protecting the Safety and Health of Health Care Workers
17. http://www.cdc.gov/niosh/docs/88-119/
18. ICRP, Radiation Protection in Medicine, ICRP Publication 105, Elseiver Ltd. 2008.
19. UNSCEAR, Occupational Radiation Exposures, Sources and Effects of Ionizing Radiation, 43 Ocak-Şubat-Mart 2012