Crying with Yeşilçam: Nostalgia, Gender, and the Digital Afterlife of Dönüş

Öz

This article examines digital nostalgia surrounding Türkan Şoray’s Dönüş (1972), exploring how crying functions as both affective practice and gendered discourse. Drawing on 138 Ekşi Sözlük posts (2004–2025), it employs feminist qualitative analysis to scrutinize how audiences remember and reinterpret the film. Posts invoking affective idioms of crying were coded as restorative or reflective nostalgia, following Boym’s (2001) framework. Informed by feminist affect theory (Ahmed, 2004), the study shows that restorative nostalgia often reproduces melodramatic codes of maternal sacrifice and fidelity yet also revalues women’s pain, fosters solidarities, and repositions Şoray as both star and director. This ambivalence reflects postfeminist affect (Gill, 2007): recognizing inequality while reattaching to ideals of care and endurance. Reflective nostalgia, by contrast, comprises gestures that both subtly withdraws from dominant emotional narratives and uses irony to disguise hegemonic masculinity as critical distance.

Anahtar Kelimeler

• yeşilçam
• nostalgia
• gender
• digital platforms
• crying

Yeşilçam’la Ağlamak: Nostalji, Toplumsal Cinsiyet ve Dönüş’ün Dijital Ardömrü

Öz

Bu makale, Türkan Şoray’ın Dönüş (1972) filmini kuşatan dijital nostaljiyi inceleyerek ağlamanın hem duygulanımsal bir pratik hem de toplumsal cinsiyetlendirilmiş bir söylem olarak nasıl işlediğini araştırmaktadır. Ekşi Sözlük’teki 138 paylaşıma (2004 – 2025) dayanan çalışma, izleyicilerin filmi nasıl hatırlayıp yeniden yorumladıklarını irdelemek için feminist nitel analiz yöntemini kullanmaktadır. Ağlamayla ilişkili duygulanımsal ifadeler içeren paylaşımlar, Boym’un (2001) çerçevesi izlenerek restoratif ve reflektif nostalji biçiminde kodlanmıştır. Feminist duygulanım kuramından (Ahmed, 2004) beslenen çalışma, restoratif nostaljinin sıklıkla fedakâr annelik ve sadakat gibi melodramatik kodları yeniden ürettiğini, ancak aynı zamanda kadınların acısını yeniden değerli kıldığını, dayanışmayı teşvik ettiğini ve Şoray’ı hem yıldız hem yönetmen olarak yeniden konumlandırdığını göstermektedir. Bu ikirciklilik, eşitliği tanırken bakım ve dayanıklılık ideallerine yeniden bağlanan postfeminist duygulanımı (Gill, 2007) yansıtır. Buna karşılık reflektif nostalji, hem baskın duygusal anlatılardan incelikle uzaklaşan hem de ironiyi hegemonik erkekliği eleştirel mesafe olarak gizlemenin aracı olarak kullanan jestler içerir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşilçam,
• nostalji
• toplumsal cinsiyet
• dijital platformlar
• ağlamak

Kaynakça

1. 07nowitzkii (2020, November 10). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/115405514
2. Abisel, N. (1994). Türk sineması üzerine yazılar. İmge Kitabevi.
3. Abuşoğlu, H. Ö., & Balcı Aydoğan, B. (2023). Sosyal medyada Z kuşağına yönelik nefret söylemi: Ekşi Sözlük örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, (1), 707-728. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1140594
4. Ahmed, S. (2023). The feminist killjoy handbook: The radical potential of getting in the way. Penguin.
5. Ahmed, S. (2014). The cultural politics of emotion. Edinburgh University Press.
6. Ahmed, S. (2010, Spring). Killing joy: Feminism and the history of happiness. Signs, 35(3), 571-594.
7. Akbulut, H. (2012). Yeşilçam’dan yeni Türk sinemasına melodramatik imgelem. Hayalperest Kitap.
8. Akbulut, H. (2008). Kadına melodram yakışır: Türk melodram sinemasında kadın imgeleri. Bağlam Yayıncılık.

9. Akgül, M. (2020). Çevrimiçi ortamlarda nefret söylemi: Ekşi Sözlük’te 65 yaş üstü sokağa çıkma yasağı tartışmaları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (51), 57-78.
10. Akkaya, Ö. (2018). “The crisis of masculinity” on the screen: Conflicted masculinities in Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi and Poyraz Karayel. Global Media Journal Turkish Edition, 9(17), 128-173.
11. Alp, H. (2016). Çingenelere yönelik nefret söyleminin Ekşi Sözlük’te yeniden üretilmesi. İLEF Dergisi, 3(2), 143-172.
12. Allen, L. (2007). “Sensitive and real macho all at the same time”: Young heterosexual men and romance. Men and Masculinities, 10(2), 137-152. https://doi.org/10.1177/1097184X05284221
13. Anderson, E. (2009). Inclusive masculinity: The changing nature of masculinities. Routledge.
14. Arslan, U. T. (2010). Mazi kabrinin hortlakları: Türklük, melankoli ve sinema. Metis.
15. Aslantürk, G., & Turgut, H. (2015). 8284 vakası: Ekşi Sözlük’te cinsiyetçi kamusallığın yeniden üretilmesi. İlef Dergi, 2(1), 45-76.
16. Atakav, E. (2013). Women and Turkish cinema: Gender, politics, identity, and representation. Routledge.
17. Ayoko, S. (2003). The orchestration of tears: The politics of crying and reclaiming women’s public sphere. Senses of Cinema, (28). https://www.sensesofcinema.com/2003/feature-articles/orchestration_of_tears/ balkanlar uzerinden gelen alcak basinc (2014, December 30). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/46677974
18. Berlant, L. (2008). The female complaint: The unfinished business of sentimentality in American culture. Duke University Press.
19. Bilgin Ülken, F., & Yüce, N. (2020). Yeni medyada kadın bedenine yönelik ayrımcılık: Ekşi Sözlük örneği. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 40-79.
20. bisey demiyorum pes diyorum (2023, August 13). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/155582320 bitterfly en rouge (2011, December 24). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/26698719
21. Boym, S. (2001). The future of nostalgia. Basic Books.
22. brad pittch (2009, December 30). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/17648558
23. bravanejdet (2015, January 5). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/48151368
24. Büker, S. & Uluyağcı, C. (1993). Yeşilçam’da bir sultan. Afa Sinema.
25. Büker, S. (2005). Film ateşli bir öpüşmeyle bitmiyor. In D. Kandiyoti (Ed.), Kültür fragmanları: Türkiye’de gündelik hayat (Z. Yelçe, Trans.) (pp. 159-182). Metis Yayınevi.
26. Connell, R. (1995). Masculinities. University of California Press.
27. Cook, P. (2005). Screening the past: Memory and nostalgia in cinema. Routledge.
28. corvus corona (2009, March 16). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/15750181
29. Cross, G. (2015). Consumed nostalgia: Memory in the age of fast capitalism. Columbia University Press.
30. crysania (2004, August 15). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/5400120
31. Çağlak, U. (2017). Göç ve parçalanmış aile: Göçün ardında kalanların “Dönüş” filmindeki yansımaları. Turkish Studies, (12/13), 135-150. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12001
32. Çelik, F. (2010). Yeşilçam melodramları ve ilk romanlarımızda tiplemeler. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (19), 69-79.
33. Çetin Özkan, Z. (2012). Türkiye sinemasında kadının değişen imgesi. Dokuz Eylül Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 5(2), 79-81.
34. Dağtaş, E., & Atik, K. (2024). İnternetin kamusal alan/mekan olarak değerlendirilmesi: Quora ve Ekşi Sözlük örnekleri. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (47), 170-197. https://doi.org/10.31123/akil.1488688
35. Demetriou, D. Z. (2001). Connell’s concept of hegemonic masculinity: A critique. Theory and Society, 30(3), 337-361. https://doi.org/10.1023/A:1017596718715
36. Depeli, G. (2016). “Emine Mine, hepsi sensin be kızım”: Yeşilçam sinemasının eril fantezisi. Fe Dergi, 8(2), 124-137. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000170.
37. Doane, J., & Hodges, D. (1987). Nostalgia and sexual difference: The resistance to contemporary feminism. Methuen.
38. dr griffin (2018, April 2). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/75654487
39. e bana nick birakmamissiniz zalimler (2020, December 8). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/116611013
40. edebiyat sever kimyager (2012, January 8). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/26891551
41. efe25 (2018, December 4). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/84003718
42. Frome, J. (2017). Melodrama and the psychology of tears. Projections: The Journal for Movies and Mind, 8(1), 23-40. https://doi.org/10.3167/proj.2014.080103
43. funrezya (2021, November 26). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/130469663
44. Furman, I., & Süngü, E. (2021). Kolaboratif faaliyet modelinin çelişkileri: Ekşi Sözlük sanal topluluğunda cinsiyetçi söylem ve pratiklere dair bir inceleme. REFLEKTİF Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 119-139. https://doi.org/10.47613/reflektif.2021.18
45. Genç, A. (2019). “Yılanı Öldürseler” filminin toplumsal cinsiyet bağlamında çözümlemesi. Kültür Araştırmaları Dergisi, 1(3), 351-361.
46. Gilbert, S. M., & Gubar, S. (2000). The madwoman in the attic: The woman writer and the nineteenth-century literary imagination (2nd ed.). Yale University Press.
47. Gill, R. (2007). Postfeminist media culture: Elements of a sensibility. European Journal of Cultural Studies, 10(2), 147-166. https://doi.org/10.1177/1367549407075898
48. Gilmartin, S. K. (2007). Crafting heterosexual masculine identities on campus: College men talk about romantic love. Men and Masculinities, 9(4), 530-539. https://doi.org/10.1177/1097184X05284994
49. gkarek (2018, September 10). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/81138470
50. Gören Kekeç, S., & Taşçıoğlu, R. (2018). Özgecan Aslan cinayetinin dijital platformlarda yansıması: Ekşi Sözlük üzerine bir inceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (29), 439-452. https://doi.org/10.31123/akil.458929
51. Greene, G. (1991). Feminist fiction and the uses of memory. Signs, 16(2), 290-321.
52. gustave (2005, March 23). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/7161377
53. Gümüş, S. (2023). Nefret söylemi mecrası olarak sosyal medya: Ekşi Sözlük’te “bizim çocuklar” örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (51), 293-306. https://doi.org/10.52642/susbed.1287794
54. Harding, S. (1987). Feminism and methodology: Social science issues. Open University Press.
55. Hewison, R. (1987). The heritage industry: Britain in a climate of decline. Methuen.
56. Higson, A. (2013). Nostalgia is not what it used to be: Heritage films, nostalgia websites, and contemporary consumers. Consumption, Markets & Culture, 17(2), 140-142. https://doi.org/10.1080/10253866.2013.776305
57. Hillman, R. (2006). Goodbye Lenin (2003): History in the subjunctive. Rethinking History, 10(2), 221-237. hissikablevuku (2013, October 16). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/37660061
58. Hochschild, A. R. (2012). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.
59. Huyssen, A. (1999). Alacakaranlık anıları: Bellek yitimi kültüründe zamanı belirlemek (K. Atakay, Trans.). Metis Yayınevi.
60. Jameson, F. (1984). Postmodernism, or, the cultural logic of late capitalism. New Left Review, (146), 59-92.
61. Kanai, A. (2019). Gender and relatable digital culture: Women, affect, and social media. Palgrave Macmillan. kapiyicalmayanpostaci (2019, May 19). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/90250170
62. Kaplan, F. N. (2003). Toplumsal konumu ve bu konumun değişimiyle Türk sinemasında kadın. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(49), 149-173.
63. Karabekiroğlu, Z. Ç. (2006). Analysis of female star images in popular magazines in the 1960s: The case of Türkan Şoray [Unpublished master’s thesis]. Bahçeşehir University.
64. Kaya Mutlu, D. (2010). Between tradition and modernity: Yeşilçam melodrama, its stars, and their audiences. Middle Eastern Studies, 46(3), 417-431. https://doi.org/10.1080/00263200902907169
65. kelagiri (2022, November 7). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/144834015
66. khrupkoye (2020, January 14). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/100531833
67. Kılıçkıran, C. A. (1997, December). Women in Turkish cinema. Insight Turkey, 11, 89 – 111.
68. Korobov, N. (2009). Expanding hegemonic masculinity: The use of irony in young men’s stories about romantic experiences. American Journal of Men’s Health, 3(4), 286 -299. https://doi.org/10.1177/1557988308319952
69. lancomex (2008, October 13). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/14191378
70. Landsberg, A. (2004). Prosthetic memory: The transformation of American remembrance in the age of mass culture. Columbia University Press.
71. Lloyd, G. (1984). The man of reason: “Male” and “female” in Western philosophy. University of Minnesota Press.
72. Lowenthal, D. (2015). The past is a foreign country: Revisited. Cambridge University Press.
73. maestr (2019, September 14). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/95336181
74. Maloney, M., Roberts, S., & Graham, T. (2019). Gender, masculinity, and video gaming: Analysing Reddit’s r/gaming community. Palgrave Macmillan.
75. melaniss (2022, July 4). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/139594212
76. Metin Açer, T. (2020). Kamusal alanın yeni yüzü Ekşi Sözlük üzerinden toplumsal cinsiyet, iktidar ve beden analizi. Journal of Erciyes Communication, 7(2), 762-788. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.643315
77. Messner, M., & Montez de Oca, J. (2005, Spring). The male consumer as loser: Beer and liquor ads in mega sports media events. Signs, 30(3), 1870-1909. https://doi.org/10.1086/427523
78. miyaw (2007, November 18). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/11711510
79. Modleski, T. (1982). Loving with a vengeance: Mass-produced fantasies for women. Routledge.
80. nediyosun be (2014, November 15). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/47021105
81. Negra, D. (2009). What a girl wants? Fantasizing the reclamation of self in postfeminism. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203869000
82. Nelik, S. & Yıldız, G. (2022). İnternet sözlüklerinde biz ve ötekiler: Ekşi Sözlük’teki Suriyeli sığınmacılar başlığı üzerine bir araştırma. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 12(4), 1125-1139.
83. nukleerella (2011, July 30). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/24739824
84. odetojoy (2014, November 1). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/46709437
85. Ortner, S. B. (1972). Is female to male as nature is to culture? Feminist Studies, 1(2), 5-31. https://doi.org/10.2307/3177638
86. Özdemir, B. G. (2019). Türk sinemasının kadın yönetmenleri konuşuyor. Der Yayınları.
87. Öztekin, H. (2015). Yeni medyada nefret söylemi: Ekşi Sözlük örneği. Journal of International Social Research, 8(38), 925-936.
88. Özgen, H. K. (2024). Selvi Boylum Al Yazmalım filmine punctum kavramı üzerinden bakmak. Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(34), 79-95. https://doi.org/10.18603/sanatvetasarim.1529887
89. persona1234 (2020, July 12). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/110075525
90. Pınarbaşı, G. (2021). Edebiyat ve sinema birlikteliğine arketipsel bir bakış: Yılanı Öldürseler Örneği. Türkiye Film Araştırmaları Dergisi, 1(2), 89-106.
91. poivre (2006, August 21). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/9944929
92. Probyn, E. (1995). Suspended beginnings: of childhood and nostalgia. Duke University Press.
93. Radway, J. A. (1984). Reading the romance: Women, patriarchy, and popular literature. University of North Carolina Press.
94. renksizadam (2019, June 27). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/91783603
95. renksizadam (2025, September 4). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/178118023
96. Reynolds, S. (2011). Retromania: Pop culture’s addiction to its own past. Farrar, Straus, and Giroux.
97. Rounds, J. (2006). Doing identity work in museums. Curator, 49(2), 133-150. https://doi.org/10.1111/j.2151-6952.2006.tb00208.x
98. shalala (2007, July 26). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/11071926
99. sherox (2016, March 19). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/59350950
100. siyahbirvedaopucuğu (2020, August 28). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/112202447
101. Stacey, J. (1994). Star gazing: Hollywood cinema and female spectatorship. Routledge.
102. Şoray, T. (2017). Sinemam ve ben. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
103. Şoray, T. (Director). (1972). Dönüş [Film]. Türker İnanoğlu Production.
104. Tanrıvermiş, Ş. (2022). Türkan Şoray’ın ikinci dalga kadın hareketi paralelinde değişen kariyeri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (26), 526-542. https://doi.org/10.29000/rumelide.1075625
105. Tasker, Y., & Negra, D. (2007). Interrogating postfeminism: Gender and the politics of popular culture. Duke University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv1210217
106. Taşdemir, B., & Çevik, R. (2021). Hâkim tasarım ve Ekşi Sözlük: İnternetin dönüşümünü anlamak. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (37), 22-39.
107. Traverso, E. (2017). Left-wing melancholia: Marxism, history, memory. Columbia University Press.
108. treintaydos (2018, May 17). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/77065926
109. Tunçer, Ç. (2020). Sosyal medya ve şiddet: Ekşi Sözlük’te Çinli algısı. İnsan ve İnsan, 7(25), 65-84. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.745785
110. Uğur, S. B., & Çiçekli, A. (2023). Boşanmış olmak: Kadınlara yönelik damga ve önyargıları Ekşi Sözlük paylaşımları üzerinden okumak. Journal of Yüzüncü Yıl University Social Sciences Institute, (61), 191-227. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1340234
111. Yaylagül, L., & Kormaz Yaylagül, N. (2016). Türk sinemasında “dış göç”ün temsili. Transnational Press.
112. Veresiu, E., Babic-Rosario, A., & Robinson, T. (2018). Nostalgiacising: A performative theory of nostalgic consumption. Paper presented at the Association for Consumer Research, 11-14 Oct 2018, Dallas, USA. http://openaccess.city.ac.uk/id/eprint/22160/
113. Volčič, Z. (2007). Yugo-nostalgia: Cultural memory and media in the former Yugoslavia. Critical Studies in Media Communication, 24(1), 21-38. https://doi.org/10.1080/07393180701214496
114. Williams, L. (1991). Film bodies: Gender, genre, and excess. Film Quarterly, 44(4), 2-13.
115. willow is still blessed (2012, January 17). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/27030670
116. Yaşa, H., & Öksüz, O. (2020). Nefret söyleminin inşasında sosyal medyanın rolü: Ekşi Sözlük örneği. Journal of Erciyes Communication, 7(2), 1383-1408. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.713467
117. yanlis otobus (2025, April 27). dönüş [Entry]. Ekşi Sözlük. https://eksisozluk.com/entry/174855852
118. Yeşildal Şen, H. (2005). Patriarchal structures and practices in Turkey: The case of social realist and national films of the 1960s [Unpublished PhD dissertation]. Middle East Technical University, Ankara, Turkey.
119. Yılmaz, E. (2023). “Dönüş” filmi üzerinden göç olgusunda evli kadın olarak geride kalmanın sosyolojisi. Social Sciences Studies Journal, 9(107), 4914-4919. https://doi.org/10.29228/sssj.67502
120. Yüksel, S. E. (2008). Travma anlatıları: Türk sinemasında melodrama ve toplumsal fantazi. Agora Kitaplığı.
121. Yüksel, S. E. (2013). Babalar ve oğullar: 2000‘ler Türkiye sinemasında erkeklik krizi. sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 4(2), 41-67.
122. Yüksel, S. E. (2012). 1990 sonrası Türk sinemasında melodramatik imgelem. sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 3(2), 7-33.
123. Yolcu, Ö. (2022). Analysis of the characters in the film Return [Dönüş] (1972) within a feminist film critique. In Y. D. Birincioğlu & G. Parlayandemir (Eds.), Cinema and gender: Different examples of Turkish cinema (pp. 41-61). Eğitim Yayınevi.
124. Zembylas, M. (2021). Refusal as affective and pedagogical practice in higher education decolonization: A modest proposal. Teaching in Higher Education: Critical Perspectives, 26(7-8), 953-968. https://doi.org/10.1080/13562517.2021.1900816