Savaşa Maruz Kalanları Konu Edinen Resimli Kitapların Görsel Göstergebilimsel Yöntem Aracılığıyla Çözümlenmesi: Dönme Dolap Örneği

Öz

Görsel iletişim tasarımı olarak resimli kitaplar, hikâye ve resimlemeleriyle çocukların gelişim sürecini şekillendiren; dış dünyada olup bitenler hakkında bilgi edinip sorun ve çözümlerine yönelik fikir edinmesine aracı olan önemli kaynaklardır. Görsel kültürlenmenin başat unsurlarından biri olan resimli kitaplarda ele alınan ölüm, göç, savaş, boşanma, engellilik vb. zor konuların resimlemeleri, çocukların bahsi geçen kavramları soyuttan somuta çekmelerine; anlama ve anlamlandırmalarına aracı olmaktadır. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüte dayalı örnekleme tekniği aracılığıyla zor konulardan biri olup savaşa maruz kalan kişileri konu edinen ‘Dönme Dolap’ adlı resimli kitap seçilmiştir. Araştırmada savaşa ait izlerin, savaşa maruz kalan kişilerin nasıl resmedildiğini, anlamın ve anlam katmanlarının nasıl oluşturulduğunun ortaya koyulması amaçlanmıştır. Amaç doğrultusunda veriler görsel göstergebilim yöntemi aracılığıyla incelenmiş ve çözümlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Görsel Göstergebilim
• Görsel İletişim
• Resimli Kitap
• Savaş
• Göç
• Görsel Göstergebilim, Görsel İletişim, Resimli Kitap, Savaş, Göç

ANALYSIS OF PICTURE BOOKS ABOUT THOSE WHO WERE EXPOSED TO WAR BY VISUAL SEMIOTIC METHOD: FERRIS WHEEL EXAMPLE

Öz

As a visual communication design, picture books are important sources that shape the development process of children with their stories and illustrations. Illustrations of difficult subjects such as death, migration, war, divorce, disability, etc., discussed in illustrated books, which are the dominant elements of visual acculturation, allow children to draw the aforementioned concepts from the abstract to the concrete and mediate their understanding and interpretation. Within the scope of the research, an illustrated book called ‘Ferris Wheel,’ which deals with people exposed to war as one of the difficult subjects, is selected through criterion-based sampling technique from purposeful sampling methods. The research aims to reveal how the traces of the war and the people who are exposed to the war are depicted and how the meaning and layers of meaning are created. In line with the purpose, the data is examined and analyzed by means of the visual semiotics method.

Anahtar Kelimeler

• Visual Communication
• Visual Semiotics
• Picture Book
• War
• Migration
• Visual Communication, Visual Semiotics, Picture Book, War, Migration

Kaynakça

1. Bulut, S. (2018). Çocuk edebiyatına sığınanlar: Zorunlu göç öyküleri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), ss. 383-410. https://doi:10.26466/opus.406296
2. Dolan, A. (2014). Intercultural education, picturebooks and refugees: Approaches for language teachers. Children’s Literature in English Language Education Journal, 2(1), pp. 92-109.
3. Erdoğan, F. (2019). Çocuklar için yazmak. İstanbul: Binbirkitap.
4. Golden, J. M. (1990). The narrative symbol in childhood literature: Explorations in the construction of text. Berlin: Mouton de Gruyter.
5. Göç İdaresi Başkanlığı (2022, 14 Temmuz). Mülteci. 14.07.2022 tarihinde, https://www.goc.gov.tr/multeci adresinden erişildi.
6. Göç İdaresi Başkanlığı (2022, 4 Ağustos). Geçici koruma. Yıllara göre geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler. 10.08.2022 tarihinde, https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 adresinden erişildi.
7. İlhan, S. (2021, 8 Mayıs). Çocuk neden oyuncak ile uyur?. 24.05.2022 tarihinde https://www.cocukpsikiyatri.org/cocuklar-neden-oyuncagi-ile-uyur/ adresinden erişildi.
8. Lewis, D. (2001). Reading contemporary picturebooks picturing text. New York: Routledge.

9. Lukens, R. J., Simith, Jacquelin J., Coffel, C.M. (2018). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış. İstanbul: Erdem Yayınları.
10. McLuhan, M., Powers, B. R. (2020). Global köy. İstanbul: Scala Yayıncılık.
11. Nikolajeva, M & Scott, C. (2006). How picturens work. New York: Routledge.
12. Nikolajeva, M. (1997). Introduction to the theory of children’s literatur. Tallin: Tallinn Pedagogical University.
13. Oğuzkan, A. F. (2001). Çocuk edebiyatı, Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Özbek, A. (2020, 6 Eylül). Savaş, göç ve dünyanın farklı şehirlerinde iki çocuk, Bianet.: 14.05.2021 tarihinde, https://m.bianet.org/bianet/kitap/230292-savas-goc-ve-dunyanin-farkli-sehirlerinde-iki-cocuk adresinden erişildi.
15. Purewal, R., Christley. R., Kordas, K., Joinson C., Meints K., Gee N., Westgarth C. (2017). Companion animals and child/adolescent development: A systematic review of the evidence. Int J Environ Res Public Health. Feb 27;14(3). doi: 10.3390/ijerph14030234.
16. Sever, S. (2015). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem.
17. Soygüder Baturlar, Ş. (2021). Görsel düşünmek: Metafor ve oksimoron. Konya: Eğitim Yayınevi.
18. Şirin, M. R. (2019). Çocuk edebiyatına eleştirel bir bakış. İstanbul: Uçan At Yayınları.
19. Yakar, Y. M., Yılmaz, O., Yılmaz ,H. D. (2019). Çocuk kitaplarında sorun odaklılık: engellilik algısı. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), ss. 56-76.
20. Yalçın, A., Aytaş, G. (2016).Çocuk edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
21. Yılmaz, O., Yakar, Y. M. (2018). Türk çocuk edebiyatında sorun odaklı yaklaşım. Çocuk ve Medeniyet,3 (6) , 29-42. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cm/issue/57212/807885
22. Yücel, H. (2016). Gro¬upe µ Edelin, Klinkenberg, Minguet. Ed: Y. G. İnceoğlu ve N.A. Çokmak, Metin çözümlemeleri içinde (ss.281-302). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
23. Eren, V. & Çakran, Ş. (2017). Mülteci politikası: Avrupa Birliği ve Türkiye karşılaştırması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (39), 1-30. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/31632/321457
24. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi (A. Ersoy, çev.). Ankara: Pegem Akademi.
25. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
26. Yücel, H. (2021). İmgeden yoruma. Ankara: Nobel.